Tajemnica Ramy

„KONIEC” RAMY

No i mamy ostatni tom cyklu „Rama”. W oryginale wydanie całej tetralogii zajęło autorom ponad dwadzieścia lat, w Polsce Rebis ze wznowieniem uwinął się w nieco ponad rok i wreszcie mamy finał. Z tym, że ten finał to nie tak do końca koniec, a na pewno nie pożegnanie, bo trzy lata po „Tajemnicy Ramy” jej współautor, Gentry Lee, już solo, wrócił do uniwersum i napisał powieść „Bright Messengers”, którą kontynuował po czterech latach „Double Full Moon Night”. Obie jednak działy się pomiędzy pierwszą a drugą częścią cyklu i – co tu dużo mówić – uznania się nie doczekały. Więc czwórka to ta powieść, która wieńczy dzieło, domyka wątki i dostarcza zabawy jeszcze lepszej, niż w poprzednich dwóch tomach.

Nicole uciekła, teraz schronienia szuka u swojego męża. Gdy rodzina znów się spotyka, wszystko wydaje się iść w dobrym kierunku. Ale czy aby na pewno?

Czym są tajemnicze oktopająki? I jakie mają zamiary? A przede wszystkim czego wszyscy dowiedzą się na temat Ramów?

Ostatni tom „Ramy” jest w zasadzie jak dwa poprzednie. Trochę rozdarty. Z jednej strony skupia się na bohaterach, ludziach, relacjach, seksualności nawet i ta część nie wychodzi twórcom – a stawiam, że to Lee, a nie Clarke się nią zajmował, bo ten drugi w swojej prozie szedł zawsze jednak w inne klimaty – najlepiej. Z drugiej mamy to, co kosmiczne, niezwykłe i pobudzające wyobraźnię. W tym pierwszy aspekcie, który powinien być najciekawszy i zbliżać czytelnika do bohaterów, pobrzmiewa dużo kiczu. Ten drugi jednak, ewidentnie przez Clarke’a skrojony, wypada jednak rewelacyjnie i podkręca wrażenia sprawiając, że na wszystkie ewentualne minusy przymyka się oko z wielką chęcią.

Czy wszystko w tej części się wyjaśnia i dopina? I tak, i nie. Wyjaśnienia padają, ale wiele kwestii zostaje do rozważenia dla nas, więc to my i nasza wyobraźnia musimy sobie to i owo zinterpretować i dopowiedzieć. Z drugiej strony wątki wyjaśnione, wyjaśnione są spójnie i satysfakcjonująco, a akcja jest udana. Najbardziej jednak zachwyca prezentacja tego, co nieznane, od obcych zaczynając, na kosmicznej technologii skończywszy. Jednocześnie rzecz ma rozmach (wyszła autorom na niemal 700 stron) i potrafi pokazać wielkość klasycznej SF.’

Efekt finalny? Jedno z najlepszych dzieł science fiction w ogóle. Lepsze nawet od „Odysei kosmicznej” Clarke’a. ma swoje minusy, ale ogół jest tak urzekający i zachwycający, że nie sposób nie dać się porwać. Świetnie przy tym napisany, stanowi idealny materiał na dobre, epickie kino. Gdyby tak ktoś w końcu zechciał to sfilmować, zamiast wciąż odtwarzać na wielkim ekranie te same nudne schematy… No ale cieszmy się, bo mamy cztery świetne, świetnie wydane powieści, zamknięty, skończony cykl, który nieprzerwanie robi wielkie wrażenie i jednocześnie potrafi skłonić do zadumy i rozważań nad swoją filozoficzno-religijną stroną. A i zaskoczyć czasem też jest w stanie. Czego chcieć więcej?

Co można napisać o ostatniej części?

Czy była dobra? - tak.

Czy była najlepsza z całej serii? - niekoniecznie... Nadal pierwszy tom był dla mnie najciekawszy, choć ten tom obiecywał sporo, w końcu tytuł zobowiązywał, jednak nie czułam całkowitej satysfakcji.

Wydaje mi się, że tę serię można podzielić na tom pierwszy i na późniejszą kontynuację w postaci trzech kolejnych tomów, gdyż to w nich właśnie śledzimy losy głównej bohaterki, czyli Nicole i jej przyjaciół oraz rodziny.

Jeśli nie pamiętacie dokładnie poprzednich części - nie martwcie się - na początku zawarte są w bardzo zwięzły sposób najważniejsze informacje, więc spokojnie można czytać tę część nawet po dłuższej przerwie.

W tej części autorzy poświęcili mnóstwo miejsca na opis życia i swoistą kulturę oktopająków, a to co mnie najbardziej interesowało, czyli ta prawdziwa tajemnica Ramy, zostało pozostawione na sam koniec.

Tak jak i w poprzednich częściach o Nicole, tak i w tym ważnym wątkiem jest nie tylko zachowanie ludzi, ale też religia oraz właśnie mistycyzm, czyli swoiste wizje głównej bohaterki, które nie raz pomagały jej przebrnąć przez najgorsze momenty życia. Ten wątek był dla mnie najmniej interesujący i przyznam, że trochę zawiodłam się na takim pokierowaniu fabułą.

Oczywiście nie zdradzę jaka jest tytułowa tajemnica Ramy, a jeśli jesteście ciekawi - musicie przeczytać ten cykl. Mnie do końca odpowiedź na niektóre tematy nie satysfakcjonuje. Chyba wolałabym inne zakończenie tej historii - więcej nauki, a mniej mistycyzmu i religii, ale to już tylko moje własne odczucia. Choć trzeba przyznać, że i tak można się dowiedzieć sporo czytając taką powieść.

Na pewno skłania ona do refleksji, do dyskusji, a także do sprawdzenia niektórych informacji tam zawartych ze współczesną wiedzą ;)

"Tajemnica Ramy" należy do serii Wehikuł Czasu, ale także do cyklu Rama i jest czwartym tomem, a przy tym także najtłustszą, ponieważ to niemal siedemset stron science fiction, które po raz pierwszy wydane było w roku 1995. I jak to z takimi książkami bywa, nadal jest bardzo, niepokojąco aktualna.

I tym razem czytelnik wchodząc ponownie w świat ogarnięty chaosem, gdzie nie ma pewności co do przyszłości rasy ludzkiej. Jedna z głównych bohaterek musi uciekać gdyż została skazana na śmierć. Ucieka do Nowego Jorku by schronić się u męża. Wydaje się, że po tym jak dołącza do nich rodzina, będzie już spokojnie i będą wiedli spokojne życie. Nic bardziej mylnego.

Jako druga postać główna Rama III nadal jest w drodze do Punktu Węzłowego. Kiedy już tam dotrze, na jaw mają wyjść tożsamości Ramów, którzy owym punktem kierują.

W tym tomie faktycznie wychodzi w końcu na jaw tajemnica Ramy. Co to właściwie jest i po co istnieje? Czym jest ten Punkt Węzłowy wspomniany wyżej? I czy to faktycznie tom kończący cykl? Przecież są jeszcze trzy.

Autorzy po raz kolejny popuścili wodze fantazji i bardzo dobrze. Tego typu opowieści nie powinny być w żaden sposób ograniczane i możemy tu spotkać wszystko. Oktopająki? Kurczę, no można się wystraszyć samej nazwy. Ale przecież o to chodzi, prawda? Walka o przetrwanie, a jednocześnie ukazanie jak samodestrukcyjni są ludzie. To kolejne sci-fi, które pokazuje nam, że świat mógłby lec w gruzach, a my i tak byśmy dążyli do samozagłady.

Jak w każdym tomie z czterech w cyklu Rama, tak i tutaj są poruszane tematy, obok których przejść obojętnie się nie da. I są przy tym bardzo aktualne i pewnie będą jeszcze przez lata. Przed ludźmi zostają postawione dylematy etyczne, egzystencjalne, no i oczywiście obca cywilizacja, gwałtownie się rozwijająca.

Pytania co do tego, czy jest to ostatni tom są słuszne, bo wielu uznaje właśnie ten jako zwieńczenie serii, jako jej zakończenie i on jest tak napisany, że na wszystkie pytania zostają postawione odpowiedzi, akcja jest domknięta. Ale jak to z sci-fi bywa, śmiało można później wejść w to samo uniwersum i Gentry Lee zrobił to, już na własną rękę, bez udziału Arthura C. Clarke. Niestety, nie udało się mu osiągnąć tak dużego sukcesu jak w duecie i faktycznie Rama jest uznawana jako czterotomowy cykl przez fanów gatunku.

Po raz kolejny klasyka gatunku sci-fi okazuje się fenomenalna. Warto do niej wracać, warto ją polecać i przede wszystkim warto dać się jej porwać w całości. A finał sagi, która jest epicka, bo tak trzeba ją nazwać, domyka wizję przyszłości w zupełności. Wręcz pozostawia z niedosytem mimo, że dla niektórych jest nieco przegadana. Otóż nie jest, ona taka właśnie ma być!

Recenzja powstała we współpracy z Domem Wydawniczym Rebis.

Tajemnica Ramy to znów obszerna powieść i miejscami przegadana, ale tym razem nieco mniej mi to przeszkadzało. Prawdopodobnie dlatego, że w tym finałowym tomie bardzo dużo się dzieje, mamy wiele zwrotów akcji, dowiadujemy się nowych informacji, szczególnie o oktopająkach, ale również o Ramie, czy Punkcie Węzłowym. Owszem, zdarzają się sceny, który niewiele wnoszą do całej historii i można by je skrócić lub nawet usunąć, ale chyba zdążyłem się już do tego przyzwyczaić po Ogrodzie Ramy. Tajemnica Ramy rozpoczyna się dokładnie w tym samym miejscu, w którym zakończył się trzeci tom, więc śledzimy dalsze losy Nicole oraz jej męża, który uciekł do Nowego Jorku, a także ich rodziny. To, co odkryją i zobaczą, zmieni ich postrzeganie o Ramie, oktopająkach i ich miejscu we wszechświecie.

Jak sugeruje tytuł czwartego domu, dowiemy się z niego o tajemnicach Ramy - dlaczego powstała, czym jest, jakie ma zadanie, ale również czym jest Punkt Węzłowy i dlaczego powstał. Tajemnica Ramy bardzo dobrze i w sposób satysfakcjonujący kończy cały cykl Rama, który będę dobrze wspominał. Arthur C. Clarke był zdecydowanie bardziej oszczędny w słowach niż Gentry Lee, co widać po kolejnych tomach cyklu, które momentami były troszkę przegadane. Nie zmienia to faktu, że cały cykl to bardzo dobre lub dobre książki science fiction, które warto znać.

Tajemnica Ramy to ostatni, finałowy tom cyklu Rama, pełen akcji i zwrotów akcji, z którego dowiadujemy się nowych informacji o Ramie, Punkcie Węzłowym i wielu innych rzeczach.