Nagroda Literacka Nike

🏆 Nagroda Literacka Nike 2023 dla Zyty Rudzkiej
za “Ten się śmieje, kto ma zęby" 🏆

W tym roku Nagroda Literacka Nike, czyli jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień literackich w Polsce, została przyznana już po raz dwudziesty siódmy. Przez ponad ćwierć wieku jej historii na listach nominowanych i laureatów pojawiały się nazwiska najwybitniejszych współczesnych polskich pisarzy i pisarek.

2 listopada podczas finałowej gali Nagrody Literackiej Nike 2023 to zaszczytne wyróżnienie, a także statuetkę projektu Gustawa Zemły oraz nagrodę pieniężną w wysokości 100 tys. złotych otrzymała Zyta Rudzka. Jury doceniło jej powieść z gatunku literatury pięknej pt. „Ten się śmieje, kto ma zęby” z wydawnictwa W.A.B. Chwytającą za serce opowieść o harcie ducha i wewnętrznej sile, która pozwala pokonać każdą przeciwność losu.

W laudacji wygłoszonej przez prof. Ingę Iwasiów - przewodniczącą kapituły, znalazły się m.in. takie słowa:

“Pisarka naciąga i puszcza dla nas sprężynę monologu wewnętrznego męskiej fryzjerki, odbywającej brawurową, żałobną wędrówkę. Stawką jest skompletowanie trumiennego przyodziewku dla dżokeja, niewiernego męża, który wrócił do wspólnego niegdyś łóżka, by umrzeć w cierpieniach. Planem akcji - ppójście po bazarach, znajomych, szafach i intymnych wspominkach.

„Ten się śmieje, kto ma zęby” przetwarza schemat bajki i brzmi nie tylko stomatologiczną przypowieścią – od tytułu, przez kolejne wyjścia z domu, odwiedziny u znajomych, w zakładzie pogrzebowym i w przeszłości. Przez powiedzonka, dosadne frazy, wyprzedaże i scenki Wera odtwarza życie, zmysłowe i wielowątkowe. Jedna żałoba pozwala odbyć inną, po kochance.

Historia Wery jest wywrotowa, ponieważ nie próbuje wzruszać, przekonywać, edukować, uwodzić pięknem. Ciągnie za sobą i popędza, by nagle zwalniać i otwierać kolejne zaplecza, magazyny i nieokiełznane, idące z trzewi wątki. Zahacza po drodze wiele figur, które mijamy często obojętnie, i dopuszcza nas do konfidencji z nimi. Wyostrza widzenie i słyszenie

Efekt Werystyczny osiąga Zyta Rudzka dzięki narracyjnej odwadze i konsekwencji. Nie zostawia bohaterki i nie zestawia jej z jakąkolwiek nadrzędną, oceniającą instancją. Ryzykuje to, że ją odrzucimy, bo kobiety wściekłe nie pasują do gorsetu. W tym ryzyku czytam powieściową ideę i uznaję mistrzostwo – róbcie, co chcecie, Wera dopełni dzieła.

Nagradzając Zytę Rudzką za powieść „Ten się śmieje, kto ma zęby”, wyróżniamy istotną, angażującą czytelniczo prozę, fikcję tak porywającą, że odpowiada na pytania zadawane realności.”

Nike Czytelników 2023 otrzymał natomiast Grzegorz Piątek za historyczny reportaż pt. "Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939", również z wydawnictwa W.A.B.

Nagroda Literacka Nike 2023 - inni finaliści:

  • "Przechodząc przez próg" Wiktoria Bieżuńska, Cyranka,
  • "Trash story" Mateusz Górniak, Korporacja Ha!Art,
  • "Cena. W poszukiwaniu żydowskich dzieci po wojnie" Anna Bikont, Czarne,
  • "Migot. Z końca Grenlandii" Ilona Wiśniewska, Czarne,
  • "Lata praktyki" Piotr Sommer, WBPCiAK.
 
Nagroda Nike to jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień literackich w Polsce. Przez ponad ćwierć wieku jej historii na listach nominowanych i laureatów pojawiały się nazwiska najwybitniejszych współczesnych polskich pisarzy i pisarek.
 
Nagroda Literacka Nike 2023 - nominowani:
 
  • "Trzymałem węża w garści" Andrzej Bieńkowski, Prószyński i S-ka
  • "Przechodząc przez próg" Wiktoria Bieżuńska, Cyranka
  • "Cena. W poszukiwaniu żydowskich dzieci po wojnie" Anna Bikont, Czarne
  • "Ostateczne rozwiązania. Ludobójcy i ich dzieło" Konstanty Gebert, Agora
  • "Trash story" Mateusz Górniak, Korporacja Ha!Art
  • "Nie wszyscy pójdziemy do raju" Olga Górska, Drzazgi
  • "Akuszerki" Sabina Jakubowska, Relacja
  • "Dziady i dybuki. Opowieść dygresyjna" Jarosław Kurski, Agora
  • "Obręcze" Natalia Malek, WBPCiAK
  • "Nic się nie działo. Historia życia mojej babki" Tomasz S. Markiewska, Czarne
  • "Zapiski wariatki" Aleksandra Młynarczyk-Gemza, Miesięcznik Znak
  • "Dom ojców" Andrzej Muszyński, Czarne
  • "Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939" Grzegorz Piątek, W.A.B.
  • "Pawilon małych ssaków" Patryk Pufelski, Karakter
  • "Ten się śmieje, kto ma zęby" Zyta Rudzka, W.A.B.
  • "Lata praktyki" Piotr Sommer, WBPCiAK
  • "Czarna ręka, zsiadłe mleko" Katarzyna Szaulińska, Filtry
  • "Szczelinami" Wit Szostak, Powergraph
  • "Migot. Z końca Grenlandii" Ilona Wiśniewska, Czarne
  • "Zaklinanie węży w gorące wieczory" Małgorzata Żarów, Czarne


🏆 Nagroda Literacka Nike - laureaci z poprzednich lat 🏆
 
Warto przypomnieć ubiegłorocznego laureata. Literacką Nagrodę Nike 2022 otrzymał Jerzy Jarniewicz za tomik poezji "Mondo cane" wydany przez Biuro Literackie. Natomiast wyróżnienie jakim jest Nike Czytelników otrzymała za reportaż historyczny "Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej"  Joanna Ostrowska (wydawnictwo Krytyka Polityczna). W 2021 nagrodę otrzymał Zbigniew Rokita - autor "Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku". Nagrodę Literacką Nike 2020 za powieść "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli" zdobył Radek Rak.
Nagrodę czytelników w 2020 r. otrzymała z kolei Joanna Gierak-Onoszko za “27 śmierci Toby’ego Obeda”.
 
📚 Nagroda Literacka Nike 2023 - „Ten się śmieje, kto ma zęby” i inne nominowane książki 📚
 
Sięgnij po książki pisarek i pisarzy, którzy mają szansę zdobyć Nagrodę Nike w tym roku. Poznaj twórczość nominowanych, finalistów i nagrodzonych w poprzednich latach. Książki nominowane do Nagrody Nike znajdziesz poniżej:

  • Migot. Z krańca Grenlandii

    Zimą samolot z południa dolatuje tu raz w tygodniu lub rzadziej. Latem tylko dwa statki dowożą zaopatrzenie na resztę roku. Kilkuset mieszkańców północnej Grenlandii żyje według zasad ustalonych przez naturę i przodków – wielkich łowców polujących na morsy i niedźwiedzie. Ilona Wiśniewska pojechała...
    Książka, op. twarda
    31,69 zł
    w magazynie
  • Cena. W poszukiwaniu żydowskich dzieci po wojnie

    Od maja 1947 do sierpnia 1948 roku Lejb Majzels, pracownik Centralnego Komitetu Żydów w Polsce, wyjeżdża w teren dwadzieścia osiem razy w poszukiwaniu pięćdziesięciorga dwojga dzieci, które przeżyły Zagładę i pozostają pod opieką Polaków. Każdy wyjazd skrupulatnie odnotowuje: o której wyjechał, o...
    Książka, op. miękka
    38,05 zł
    w magazynie
  • Trash Story

    Trash Story to kołysanka dla epoki telewizji i pępkowe społeczeństwa katastrofy. Historię zaczyna opowiadać Mati, chłopak z małego miasteczka na Śląsku, który pragnie wyjść poza mówienie ?ja? i rozsadzić dostępne mu formy snucia opowieści. Narrację przechwytują więc przedmioty, śmieci, postaci z...
    Książka, op. miękka
    24,38 zł
    wysyłka w 48 godzin
  • Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939

    Gdynia obiecana to opowieść o mieście tworzonym od podstaw, gdzie można było zacząć z „z czystą hipoteką: przezwyciężyć różnice między zaborami, pokonać zacofanie, uciec od narodowych przywar, od wiejskiej nędzy i wielkomiejskiego bezrobocia, zostawić w tyle waśnie etniczne i konflikty klasowe,...
    Książka, op. twarda
    57,56 zł
    w magazynie
  • Ten się śmieje, kto ma zęby

    Nowa książka wielokrotnie nagradzanej autorki, laureatki m.in. Nagrody Literackiej Gdynia i Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. W zachwycającej niekonwencjonalną formą powieści „Ten się śmieje, kto ma zęby” Zyta Rudzka po raz kolejny śmiało eksperymentuje z językiem i urzeka oryginalnym,...
    Książka, op. twarda
    44,45 zł
    w magazynie
  • PROMOCJA
    Dziady i dybuki

    Dziady i dybuki

    Fragment książki Legendę łatwo przyswoić, z prawdą żyć na ogół trudniej I nagle buchnęła starannie skrywana, wstydliwa rodzinna historia. Walnęła faktem, wychłostała konkretem. Odszpuntowany dybuk skoczył na mnie, Bogu ducha winną ofiarę, jak na świeże mięso, jak do ciepłej krwi. A wlazł we mnie, a...
    Książka, op. twarda
    32,99 zł Cena regularna: 59,99 zł -45% Najniższa cena z 30 dni: 33,59 zł -2%
    w magazynie
  • PROMOCJA
    Mondo cane

    Mondo cane

    Tom wyreżyserowany przez autora zgodnie z regułami gatunku kina mondo cane. Jarniewicz rejestruje prawdziwe śmierci znajomych, zerwania, odejścia – i bezlitośnie przygląda się własnym reakcjom na te „krańcówki”. Kpiarsko poczyna sobie z modelem poezji konfesyjnej, gdy obnaża zarówno perwersyjny...
    Książka, op. miękka
    17,15 zł Cena regularna: 39,00 zł -56% Najniższa cena z 30 dni: 17,22 zł
    w magazynie
  • Akuszerki

    Zima 1885 roku, podkrakowska wieś. Młodziutka Franciszka rodzi swoje pierwsze dziecko. W porodzie towarzyszy jej przybrana matka, znana w okolicy akuszerka. W tym samym czasie w pobliskim dworze również rodzi się dziecko. Franciszka zostaje zatrudniona jako jego mamka. Splot okoliczności sprawia,...
    Książka, op. twarda
    44,21 zł
    w magazynie
  • PROMOCJA
    Kierunek zwiedzania

    Kierunek zwiedzania

    Takie twarze miewali słynni oszuści. Dzięki tej twarzy może być każdym: w Witebsku Mesjaszem, w Leningradzie — profesorem. Kiedy przyjeżdża do Warszawy, miejscowym wyznawcom przypomina Mickiewicza. Kiedy umiera w Leningradzie, uczniowie widzą w nim Chrystusa. Przyjaciel robi ostatnią serię...
    Książka, op. twarda
    18,56 zł Cena regularna: 45,00 zł -59% Najniższa cena z 30 dni: 18,82 zł
    w magazynie
  • Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku

    NAGRODA LITERACKA NIKE 2021 Przez większość życia uważałem Ślązaków za jaskiniowców z kilofem i roladą. Swoją śląskość wypierałem. W podstawówce pani Chmiel grała nam na akordeonie Rotę, a ja nie miałem pojęcia, że ów plujący w twarz Niemiec z pieśni był moim przodkiem. O swoich korzeniach...
    Książka, op. miękka
    29,94 zł
    w magazynie
  • Błoto słodsze niż miód

    Za "Błoto słodsze niż miód" autorka otrzymała Paszport Polityki 2018! To książka opowiadająca o Albanii, tak odległej i jednocześnie bliskiej. Ciemne lata komunizmu na zawsze zmieniły historię jej mieszkańców. Udręczony terrorem kraj, Albania, która musiała znieść już wiele, wciąż ma sporo wyzwań...
    Książka, op. miękka
    25,34 zł
    w magazynie
  • Mireczek. Patoopowieść o moim ojcu

    Bardzo mocny debiut. Prawdziwa, poruszająca opowieść o próbie odnalezienia ojca, którego zabrał alkohol. Wklepuję na fejsa komunikat, że to koniec, że umarł nagle i niezapowiedzianie, że nie miałam okazji poznać własnego ojca, ponieważ ON wolał wódę. I jabole, i browary, i pewnie nawet denaturat,...
    Książka, op. twarda
    28,67 zł
    w magazynie
  • Przewóz

    Gorący czerwiec 1941 roku. Jasne księżycowe noce, niskie bagienne łąki, cienisty sad i zimna żyła rzeki, która podzieliła świat na pół. Na jednym brzegu Niemcy, żelazny wąż czołgów, ciężarówek, maszyn. Na drugim Rosjanie. Pośrodku wiejski przewoźnik, który z jednego brzegu na drugi wozi nocą...
    Książka, op. twarda
    31,69 zł
    w magazynie
  • Bezmatek

    W brawurowej prozie Miry Marcinów wszystko jest dzikie i dziwne, a najdziwniejsza jest śmierć, której miało nie być. Bo na świecie są tylko dwie okoliczności końca: ktoś zmarł śmiercią tragiczną lub po długich cierpieniach. W tej książce jest inaczej. Są lata dziewięćdziesiąte i te teraz, są małe...
    Książka, op. twarda
    25,34 zł
    w magazynie
  • Nic się nie działo. Historia życia mojej babki

    To babka wprowadziła mnie w świat opowieści. Gdy brakło jej innych historii, którymi mogła pobudzać moją wyobraźnię, zaczynała mówić o czasach swojego dzieciństwa spędzonego w górskiej wiosce. Rzeczy fantastyczne, jak zjawy bez głów, mieszały się tam z przyziemnymi: pierwsza podróż pociągiem,...
    Książka, op. miękka
    24,07 zł
    w magazynie
  • Mikrotyki

    W pewnym mieście po prawej stronie rzeki wciąż stoi bar Stokrotka, w którym profesor Kruk opowiada, jak nokautować tomem Iwaszkiewicza. Anka, uczennica szkoły fryzjerskiej, wciąż żartuje, starając się nie myśleć o  swej twarzy. Nieopodal niedbale oparty o huśtawkę stoi wielki jak hala Marian, co...
    Książka, op. twarda
    22,69 zł
    w magazynie
  • Stanisław Lem. Wypędzony z Wysokiego Zamku

    Kompletna i bezkompromisowa biografia Stanisława Lema Psychologiczny portret wielkiego pisarza O twórczości i literackich zmaganiach Stanisława Lema napisano już wiele. Jako człowiek wciąż pozostaje jednak zagadką. Bardzo oszczędnie opowiadał o swoim życiu prywatnym – wymawiał się słabą pamięcią,...
    Książka, op. twarda
    49,51 zł
    w magazynie
  • Zapiski wariatki

    Zawsze wydawało jej się, że będzie musiała się ukrywać. Bo pochodzi z prowincji, nie modli się, jest rozwódką i żyje w konkubinacie z obcokrajowcem, a zamiast dziecka ma wielkiego czarnego psa. Brakuje jej stałej pracy i oszczędności. No i najgorsze – ma diagnozę psychiatryczną. To schizofrenia z...
    Książka, op. miękka
    34,29 zł
    w magazynie
  • Wojenka. O dzieciach, które dorosły bez ostrzeżenia

    Wojna? Nikt nam tutaj szyj nie sprawdza i nie każe mówić pacierza na dobranoc. Do szkoły chodzić nie trzeba i nikt nie pilnuje, kiedy kładziemy się spać. Podoba mi się tutaj. Magdalena Grzebałkowska przedstawia poruszający obraz wojny widzianej oczami jej najmłodszych uczestników. Trzyletni Arthur...
    Książka, op. twarda
    34,99 zł
    w magazynie
  • Płuczki. Poszukiwacze żydowskiego złota

    Ona:  Czy chodzenie tam to był grzech? Jak one już były martwe a tu bida była, to nie jest grzech. Tak se myślę. A pan myśli, że to był grzech, rąbać te ciała, szukać tam grosza jakiegoś? Ja: To ludzie byli. Ona: Ale nieżywe. To nie były incydenty ale proceder, który, niemal na masową skalę, trwał...
    Książka, op. twarda
    28,90 zł
    w magazynie
  • Żeby nie było śladów: sprawa Grzegorza Przemyka Outlet

    „Ludzie o miedzianym czole, utożsamiający milicję z władzą, postanowili poświęcić prawdę dla swoich doraźnych korzyści, skompromitować wymiar sprawiedliwości w Polsce cynicznymi manipulacjami, które będą kiedyś książkowym przykładem niesprawiedliwości” – to słowa matki Grzegorza Przemyka, świeżo...
    Książka, op. twarda
    22,45 zł
    w magazynie
  • Pusty las

    Żyjąc, zajmujemy miejsce tych, którzy byli przed nami, taka jest oczywista kolej rzeczy. Jak jednak żyć w miejscu, w którym garstka ludzi zajmuje miejsce po ośmiuset, jak wypełnić taką przestronną pustkę? Szczególnie gdy tych ośmiuset nie odeszło tak, jak nakazuje czas, lecz zmiotła ich historia?...
    Książka, op. twarda
    28,51 zł
    w magazynie
  • PROMOCJA
    Prymityw. Epopeja narodowa

    Prymityw. Epopeja narodowa

    Na miłość boską, nie chcesz czytać tej powieści! Jeżeli jesteś w drodze do dyskontu. Albo do modnej galerii. Jeżeli pijesz piwo do biesiadnej tv. Albo wino przy muzyce klasycznej. Jeżeli nie starcza ci do pierwszego. Albo kupujesz nowe auto. Jeżeli jesteś prawdziwym Polakiem albo polactwem...
    Książka, op. miękka
    21,36 zł Cena regularna: 39,90 zł -46% Najniższa cena z 30 dni: 22,15 zł -4%
    w magazynie
  • PROMOCJA
    Czeski zeszyt

    Czeski zeszyt

    Z poetyckich notatek i szkiców w czeskim zeszycie wyłania się podmiot płci żeńskiej, który jednak wyćwiczył się w byciu mężczyzną, wytrenował w ucieczkach od siebie. Karność, akuratność, perfekcyjne trzymanie się w ramach swojej marki – oto historia tej, którą spętano obsesją kontroli i która sama...
    Książka, op. miękka
    13,57 zł Cena regularna: 34,00 zł -60% Najniższa cena z 30 dni: 14,77 zł -8%
    w magazynie
  • Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej

    Nieliczni Niemcy, którzy wykorzystywali seksualnie i dręczyli innych więźniów w nazistowskich jednostkach penitencjarnych – tak określano w Polsce mężczyzn skazanych w latach 1933–1945 na mocy paragrafu 175 piętnującego relacje homoseksualne. „Oni” byli obcy; byli drapieżcami i było ich bardzo...
    Książka, op. twarda
    37,48 zł
    w magazynie
  • Fuerte

    Fuerteventura należy do archipelagu Wysp Kanaryjskich. W starożytności i średniowieczu mieszkali tu Guanczowie, tajemniczy lud, którego kultura nie przetrwała najazdu kolonizatorów. Zatrzymywali się tu konkwistadorzy w drodze do obu Ameryk, do brzegu przybijali piraci. Od zawsze była miejscem...
    Książka, op. miękka
    28,51 zł
    w magazynie
  • Audiobook Prymityw epopeja narodowa CD

    Na miłość boską, nie chcesz czytać tej powieści! Jeżeli jesteś w drodze do dyskontu. Albo do modnej galerii. Jeżeli pijesz piwo do biesiadnej tv. Albo wino przy muzyce klasycznej. Jeżeli nie starcza ci do pierwszego. Albo kupujesz nowe auto. Jeżeli jesteś prawdziwym Polakiem albo polactwem...
    Audiobook CD
    11,09 zł
    w magazynie
  • PROMOCJA
    Rozpływaj się

    Rozpływaj się

    Pierwsza powieść o życiu eurosierot. Brakujący fragment narracji o współczesnej Polsce. Nowa książka Anny Cieplak! Było ich czworo, a ich drogi co rusz się przecinały. Przed laty wszystko wydawało się prostsze – Robert i Alina, Janek i Marca. Teraz jest Dorotka, rozwód, kredyt, wróżby z kart,...
    Książka, op. miękka
    16,76 zł Cena regularna: 39,90 zł -58% Najniższa cena z 30 dni: 17,02 zł -2%
    w magazynie
  • eBook Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli mobi epub

    Baśń jest próbą stworzenia na nowo mitologii Galicji. Nie jest powieścią historyczną, i choć napisana z dużym szacunkiem dla ówczesnych realiów społecznych, obyczajowych i politycznych, to zawieszona pozostaje między historią a mitem. Wyrasta z legend, w które obrosła postać chłopskiego przywódcy –...
    eBook, mobi, epub
    26,21 zł
    Plik do pobrania
  • Szczelinami

    założenie jest czysto powieściowe: spisać życie - autoportret poetki lecz zrobić to z założenia za pomocą form niepowieściowych krótkich i pełnych przemilczeń a potem czytelnika zaprosić do niezwykłej gry w sklejanie życia narratorki z okruchów jej najintymniejszych doświadczeń: dojrzewania,...
    Książka, op. twarda
    37,81 zł
    wysyłka w 48 godzin