Świat według pszczół

Książka zainspirowała mnie do założenia własnej pasieki. Jest ona świetna dla osób, które nie wiedzą o pszczołach nic, ale również dla osób, które się nimi interesują. Myślę, że nawet osoby, które o pszczołach wiedzą wiele, znajdą w niej wiele nowych informacji.

Ludzie na ogół nie przepadają za pszczołami. Unikają ich, a czasem nawet się ich boją. Jednak te owady są bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania ekosystemu. Właśnie kilka dni temu skończyłem czytać książkę, która opowiada o ich życiu. Mogłem dowiedzieć się z niej wielu bardzo istotnych informacji. Lektura napisana jest dość ciekawie, wciąga od pierwszej strony. Autorka zadbała o to, aby była to powieść, ale bardzo merytoryczna. Jedynym minusem jest to, że nie da się tej pozycji przeczytać na jednym posiedzeniu. Trzeba do niej wracać. Zachęcam każdego do sięgnięcia po tę pozycję. Naprawdę warto.

„Świat według pszczół” autorstwa Sarah Hambro to fascynująca podróż przez świat tych małych stworzeń w czarno-żółte paski, która w sposób przystępny łączy biologię, historię, kulturę i ekologię. Książka jest odpowiedzią na rosnące zainteresowanie pszczelarstwem, ochroną środowiska oraz zdrowym stylem życia. Sarah Hambro, będąca dziennikarką z Oslo, podjęła się zadania przedstawienia pszczół w różnych kontekstach – biologicznym, historycznym i kulturowym, przedstawia ona głębsze spojrzenie na relację między ludźmi a tymi ważnymi owadami, ukazując ich znaczenie dla środowiska i naszego społeczeństwa. Jednak, jak sama podkreśla, nie jest to podręcznik pszczelarza ani oparta na własnych badaniach książka, a raczej zbiór ciekawostek, które rzucają nowe światło na pszczoły.

Autorka zaczyna od przedstawienia biologii pszczół, opisując ich cykl życia, rolę w ulu oraz zorganizowanie roju. Przekazuje informacje fachowe, ale robi to w sposób przystępny, dzięki czemu czytelnik może z łatwością zanurzyć się w fascynującym świecie pszczół miodnych. Jednak tak jak zostało wcześniej wspomniane, „Świat według pszczół” to nie jest suchy podręcznik – jest to przede wszystkim zbiór ciekawostek, anegdot i refleksji na temat uczłowieczenia pszczół. Warto tutaj zaznaczyć, że książka jest podzielona na rozdziały i każdy z nich dotyczy innych zagadnień — od opisu „krótkiego życia pszczół” aż po zagadnienia związane z ewolucją czy leczniczego działania miodu.

Hambro w swojej książce podkreśla, że nasza relacja z pszczołami sięga głęboko w naszą historię. Pszczoły, zwłaszcza te miodne, były nieodłączną częścią naszego życia przez wieki. Autorka przekonuje, że nasze rozumienie pszczół jest ściśle związane z naszym rozumieniem świata i samych siebie. W społeczeństwie pszczół odnajdujemy elementy naszego własnego społeczeństwa, przypisując pszczołom cechy moralne i od wieków wykorzystując je jako wzorce do naśladowania.

Książka Sarah Hambro to także podróż przez historię poznawania pszczół. Autorka przedstawia kluczowe postacie, takie jak Arystoteles, Swammerdam, Huber i von Frisch, którzy mieli kluczowy wpływ na rozwój naszej wiedzy o tych owadach. Opisuje ich badania, odkrycia i czasem dziwaczne teorie, które były wyrazem ówczesnej niewiedzy i ograniczonych źródeł na temat pszczół.

Interesującym aspektem książki jest także spojrzenie na kulturowe znaczenie pszczół. Autorka analizuje, jak pszczoły i miód wpisały się w naszą kulturę, od starożytności po współczesność. Równocześnie Hambro zwraca uwagę na obecne zagrożenia dla pszczół, takie jak klimat, rozwój zrównoważony i śmiertelność pszczół, apelując o bardziej odpowiedzialne podejście do tych istot.

Publikacja ,,Świat według pszczół" autorstwa Sarah Hambro, mimo wielu ciekawych informacji na temat pszczół, niestety momentami traci się w narracji i stylistyce. Autorka stworzyła zbiór anegdot i ciekawostek, jednakże informacje fachowe są przerywane fragmentami bardziej literackimi, co prowadzi do pewnego rozproszenia treści.

Podsumowując, "Świat według pszczół" autorstwa Sarah Hambro to książka skupiająca się na fascynującym świecie pszczół i ich znaczeniu dla ludzkości. Autorka eksploruje różnorodne aspekty życia pszczół, od ich biologii po wpływ na ekosystemy i gospodarkę. To książka, która zmusza nas do zastanowienia się nad naszym miejscem w przyrodzie i naszą odpowiedzialnością za ochronę tego kruchego ekosystemu.

Dziś recenzja książki o najsłodszych owadach - pszczółkach! Norweska dziennikarka Sarah Hambro w swojej książce popularnonaukowej (nie można jej nazwać reportażem, bardziej luźną i przystępną opowieścią) “Świat według pszczół”, w krótkich rozdziałach przybliża nam życie tych małych stworzeń. Dowiadujemy się nie tylko mnóstwa ciekawostek o tych małych istotkach, ale też o ich wpływie na nas samych, na kulturę, na nasze postrzeganie ekologii, na świadomość o tym jak bardzo eksploatywne jest nasze podejście do natury.

W książce znajdziemy wiele anegdot, nawiązań do popkultury (ja poczułam się lekko zaspojlerowana zarysem fabuły “Historii pszczół” Mai Lunde, bo lubię czytać książki nie wiedząc o nich nic, ale przeżyję to i może w końcu ją przeczytam!), wiedza której dość sporo autorka nam przekazuje, nie jest przytłaczająca i podana nam na tacy jak śniadanie do łóżka. Bo bardzo przyjemne było czytanie tej pozycji. Najbardziej wartościowe wydały mi się rozdziały o ekologii, ale najbardziej ciekawe o samym życiu pszczół :D

Nie tylko Kubuś Puchatek kocha miodek. Sarah Hambro w książce „Świat według pszczół” wysnuwa tezę: „Gdyby nie miód, zostawilibyśmy pszczoły w spokoju, tak jak robimy to z mrówkami.”* Jednak słodki przysmak przyciąga nas do nich jak magnes. Sprawił, że zaczęliśmy je obserwować, a one stały się „nie tylko częścią natury. Pszczoły i miód są również ważną częścią naszej kultury”**.

Sarah Hambro w swojej publikacji prezentuje pszczoły w różnych ujęciach – biologicznym, historycznym, kulturowym. Autorka rozpoczyna od prezentacji tych owadów – jak wygląda cykl życia pszczoły, jaką rolę pełni królowa i trutnie, jak zorganizowany jest rój, jak pszczoła zbiera pyłek, jak powstaje miód itp. Na ile może stara się wyjaśnić, jaką role pełnią w środowisku mieszkanki ulów. Określmy tę część jako informacje fachowe.

Potem przychodzi czas na serię ciekawostek. Sarah Hambro wyciągnęła naprawdę interesujące kwestie, których się w szkole czy na studiach nie akcentuje – bo i po co. Prezentuje badaczy, którzy przyczynili się do poznania pszczół, akcentując jak spojrzenie na życie owadów się zmieniało np. to, że kiedyś nie przyjmowano do wiadomości, że rojem rządzi kobieta. Do tego odbywamy szybką podróż ze pszczołami przez wieki – polowanie na miód, magiczne rytuały, czy pszczoły jako atrybut władzy to kilka poruszonych tematów. No i coś, co ja uwielbiam, czyli obraz zwierzęcia w kulturze i sztuce. Film, poezja, proza, muzyka – inspiracje znajdziemy w różnych przejawach twórczości ludzkiej. Wspomnę jeszcze o dość ciekawej analizie z gatunku „gdybyśmy myśleli jak pszczoły”, która odnosi się do przywódców politycznych.

Opisałam wam po łebkach, o czym jest „Świat według pszczół”. Przypuszczam, że część z was ma wrażenie, iż mamy tu misz masz informacyjny. Ja bym to raczej określiła, jako kompleksowe ujęcie tematu. Ta publikacja to przedstawicielka lekkiej literatury popularnonaukowej. Taka książka, którą czytamy dla rozrywki, jak powieści, ale przy tym dostajemy porcję, mniej lub bardziej przydatnych, informacji. Wszystkiego jest o trochu, ale dla mnie to jeden z atrybutów tej pracy. Żaden z tematów mnie nie znudził, a ponadto udowodniono mi, że o pszczołach można gadać i gadać, co w pewien sposób potęguje ich niezwykłość.

Sarah Hambro jest dziennikarką i widać u niej tą lekkość pióra, to rozpisanie. Mamy w domu dwie świetne książki o pszczołach dla dzieci „Wszystko o pszczołach” oraz „Reginka szuka domu” (no dobra, ta druga jest o trzmielach), ale właśnie w „Świecie według pszczół” znalazłam najbardziej zajmujące, najbardziej bajkowe opisy życia, pracy i organizacji tych owadów.

Jedyne co mi delikatnie przeszkadzało to ciągłe odniesienia do Norwegii – oczywiście obok kontekstu światowego. Nie powinno mnie to dziwić, ponieważ autorka stamtąd pochodzi i zapewne pisała książkę na tamten rynek. Traf chciał, że zyskała popularność w innych krajach. Nie zmienia to faktu, że dla mnie – jako polskiego czytelnika – przytaczanie norweskich piosenkarzy czy rozwiązań na ratowanie pszczół w tym państwie jest nieco – nie wiem jak to określić – obce, dziwne. Co rusz pytałam się dlaczego akurat ono jest ciągle przywoływane, po czym pukałam się w głowę i patrzyłam na nazwisko autorki.

Lubię takie książki. Niby publikacja popularnonaukowa, a chętnie zababrałbym ją na urlop, żeby relaksować się w jej towarzystwie. Duża w tym zasługa autorki i tego jak pięknie potrafi opracowywać i zaprezentować zebrane informacje. Podoba mi się również różnorodność poruszonych tematów. Niby taka mała pszczółka, a – niczym Forest Gump w historii USA– przewija się przez różne dziedziny życia człowieka.

* Sarah Hambro, „Świat według pszczół”, przeł. Joanna Barbara Bernat, wyd. Mova, Białystok 2021, s. 67.

** Tamże, s. 11.