Spalona za czary. Historia Triny Papisten

Są takie książki, które czyta się z narastającym ciężarem w sercu i Spalona za czary należy właśnie do tej kategorii. To powieść, która wywołuje silne emocje i zostaje z czytelnikiem jeszcze długo po odłożeniu jej na półkę.

Patrycja Pelica sięga po historię Katarzyny Zimmermann, zwanej Triną Papisten - kobiety, która istniała naprawdę i była jedną z mieszkanek Słupska spalonych na stosie podczas polowań na czarownice na początku XVII wieku. Autorka oczywiście nadaje tej opowieści literacką formę, dopowiada emocje i buduje relacje między bohaterami, ale świadomość, że u podstaw tej historii leżą prawdziwe wydarzenia, sprawia, że każda kolejna strona boli jeszcze bardziej.

Spalona za czary to książka, która ma w sobie wszystko, czego dobra literatura powinna szukać: głębokie emocje, poruszających bohaterów, prawdziwe pytania o moralność i ślepą wiarę i historię, która nie pozwala o sobie zapomnieć. Autorka pisze płynnie i z wyczuciem proporcji. Akcja jest wyważona a mroczna atmosfera XVII-wiecznego Słupska jest gęsta i wiarygodna, zaś szczegóły historyczne są obecne bez zamieniania powieści w podręcznik. Czyta się dobrze nawet wtedy, gdy czytanie jest emocjonalnie kosztowne.

To książka, która ma w sobie wszystko, co uwielbiam w literaturze.

Wyrazistych, pełnokrwistych bohaterów. Silne emocje. Płynny, bardzo przyjemny styl. Dobrze wyważone tempo narracji. I historię, która nie potrzebuje spektakularnych zwrotów akcji, by całkowicie pochłonąć czytelnika.

Trina od pierwszych stron wzbudza sympatię. To kobieta dobra, mądra i oddana ludziom. Zielarka, która swoją wiedzę wykorzystuje do pomagania innym, nie oczekując niczego w zamian. Jej relacja z mężem Andreasem jest ciepła i pełna wzajemnego szacunku, a rodząca się więź z młodą Emmą dodaje tej historii jeszcze więcej światła. I właśnie dlatego późniejsze wydarzenia uderzają z taką siłą.

Najbardziej poruszyło mnie jednak nie samo oskarżenie o czary, lecz ludzie.

To oni są tutaj prawdziwym zagrożeniem. Ich zazdrość. Ich strach. Ich przekonanie o własnej nieomylności. I to przerażające poczucie, że skoro działają „w imię Boga”, wolno im wszystko.

To właśnie ten aspekt książki najmocniej skłonił mnie do refleksji. Nie nad magią, czarami czy dawnymi wierzeniami, ale nad mechanizmami, które niestety pozostają aktualne również dziś. Jak łatwo znaleźć kozła ofiarnego. Jak szybko tłum potrafi uwierzyć w oskarżenia bez dowodów. Jak niebezpieczne bywa połączenie niewiedzy, fanatyzmu i przekonania o moralnej wyższości.

Nie wiem, czy powinnam aż tak rozwodzić się nad kwestiami moralnymi, ale trudno było mi o nich nie myśleć podczas lektury. Bo im dalej brnęłam w tę historię, tym mocniej utwierdzałam się w przekonaniu, że to nie kobiety oskarżane o czary powinny były płonąć na stosach. Tylko ci, którzy wydawali na nie wyroki.

Spalona za czary jest jednocześnie książką piękną i okropną. Piękną, bo opowiada o miłości, dobroci i odwadze. Okropną, bo pokazuje, jak łatwo człowiek potrafi odebrać drugiemu godność, wolność, a w końcu także życie.

To jedna z tych powieści, które skutecznie rozpalają gniew i to gniew całkowicie uzasadniony. Na ludzką głupotę. Na okrucieństwo. Na ślepą nienawiść, która przez wieki znajdowała usprawiedliwienie w religii, przesądach czy społecznych lękach.

Paradoksalnie książka sprawiła też, że jeszcze bardziej doceniłam życie we współczesnym świecie. Oczywiście XXI wiek również ma swoje problemy, ale czytając historię Triny, wielokrotnie łapałam się na myśli, że gdybym przyszła na świat czterysta lat wcześniej, prawdopodobnie nie przetrwałabym nawet tygodnia. Jeśli nie zabiłaby mnie jakaś infekcja, to prędzej czy później sama skończyłabym na stosie. Choćby za zbyt długi język, zadawanie niewygodnych pytań i brak zgody na bezmyślne podporządkowanie się autorytetom.

Spalona za czary to bardzo dobra powieść, która nie tylko opowiada dramatyczną historię jednej z kobiet spalonych na stosie, ale przede wszystkim zmusza do zastanowienia się nad naturą człowieka. Nad tym, jak cienka bywa granica między sprawiedliwością a zemstą, między wiarą a fanatyzmem i między wspólnotą a bezwzględnym tłumem.

Jeśli szukacie książki, która wywoła emocje, skłoni do refleksji i przypomni, że najstraszniejsze potwory bardzo często nie mają kłów ani magicznych mocy, lecz ludzką twarz, zdecydowanie warto po nią sięgnąć.

To jedna z tych historii, których nie da się przeczytać obojętnie.

Za egzemplarz recenzencki dziękuję

Autorce Patrycji Pelicy

#współpracarecenzencka

#współpracabarterowa

#współpracareklamowa

Jak wielki strach musi ogarnąć ludzi, by dobrą, pomagającą innym kobietę uznać za służkę diabła i skazać ją na śmierć?

Już sam tytuł książki „Spalona za czary” nie pozostawia złudzeń, jak zakończy się ta historia, a jednak od pierwszych stron czułam ogromną potrzebę poznania losów Katarzyny Zimmermann. Chciałam zobaczyć, co doprowadziło do tak niewyobrażalnej tragedii i jak wyglądało życie kobiety, która padła ofiarą ludzkiej nienawiści, zabobonów i ślepego strachu. Ta książka przyciągnęła mnie do siebie natychmiast, zarówno tytułem, jak i okładką, która idealnie oddaje mroczny, ciężki klimat tej opowieści. Uwielbiam historie osadzone w dawnych wiekach, bo mają w sobie coś niezwykle magicznego i fascynującego. Z jednej strony zachwycają klimatem, a z drugiej przerażają tym, jak kiedyś wyglądało życie ludzi i jak łatwo można było zniszczyć drugiego człowieka.

Patrycja Pelica zabiera nas do siedemnastowiecznego Słupska, gdzie mieszkańcy żyją w ciągłym lęku przed plagami, chorobami i wszystkim, czego nie potrafią wyjaśnić. W takich czasach bardzo łatwo było znaleźć winnego. Wystarczyło się wyróżniać. Trina Papisten była zielarką, kobietą inteligentną, pomocną i posiadającą wiedzę, której inni nie rozumieli. Leczyła ludzi, pomagała im z dobroci serca, jednak to właśnie stało się początkiem jej dramatu. Autorka pokazuje, jak cienka była granica między szacunkiem a nienawiścią. Wystarczył szept, plotka, jedno oskarżenie, by człowiek stał się potworem w oczach tłumu.

Najbardziej poruszało mnie to, że ta historia oparta jest na faktach. Czytając, miałam świadomość, że takie kobiety naprawdę istniały. Ginęły tylko dlatego, że były mądrzejsze, znały się na ziołach albo po prostu były inne. To dodawało tej książce jeszcze większego ciężaru emocjonalnego. Momentami aż trudno było uwierzyć, jak okrutni potrafili być ludzie. Szczególnie mocno przeżywałam sceny narastającej nienawiści wobec Triny oraz chwile związane z Basztą Czarownic. Autorka tak realistycznie oddała atmosferę tamtych czasów, że miałam wrażenie, jakbym sama znajdowała się pośród tych uliczek pełnych strachu, osądów i nieufnych spojrzeń.

Bardzo podobało mi się również pokazanie relacji Triny z Andreasem. W tej brutalnej historii ich miłość była czymś niezwykle delikatnym i prawdziwym. To właśnie takie momenty dawały oddech pomiędzy bólem, niesprawiedliwością i narastającym napięciem. Z ogromnym zainteresowaniem śledziłam też relację bohaterki z młodą Emmą. Ta więź pięknie pokazywała, jak wielkie serce miała Trina i jak bardzo pragnęła pomagać innym mimo odrzucenia.

Patrycja Pelica stworzyła powieść niezwykle emocjonalną, bolesną i skłaniającą do refleksji. Podczas czytania towarzyszył mi smutek, złość, bezsilność, ale też ogromne współczucie dla kobiet, które żyły w takich czasach. Ta książka pokazuje, do czego może doprowadzić fanatyzm, strach i zbiorowa nienawiść. Pokazuje też, jak łatwo ludzie niszczą tych, których nie rozumieją.

„Spalona za czary” to historia, która zostaje w głowie na długo po przeczytaniu ostatniej strony. Dla mnie największą siłą tej książki był jej klimat, autentyczność i emocje, które wręcz wylewały się z każdej strony. Jeśli lubicie powieści historyczne oparte na faktach, pełne bólu, niesprawiedliwości i prawdziwych ludzkich dramatów, to koniecznie sięgnijcie po tę książkę. To nie jest lekka historia, ale zdecydowanie taka, którą warto poznać.

"Spalona za czary" to poruszająca historia Triny Papisten - kobiety oskarżonej o czary w Słupsku na początku XVIII wieku. Jest to powieść inspirowana prawdziwymi wydarzeniami oraz autentycznymi postaciami.

Historię poznajemy z kilku perspektyw - głównie samej Katriny, Andreasa, jej męża, Emmy, młodej dziewczyny, którą przyuczała do sztuki zielarskiej, a także Kurta, syna łowcy czarownic zakochanego w Emmie, Jurgena, samego łowcę i sędziego czy miejscowego aptekarza.

Nie jest to długa książka i obejmuje niewielką ilość wydarzeń, ale każda z perspektyw była dla mnie interesująca, a autorka w ciekawy sposób przedstawiła zarówno sam proces oskarżenia o czary, jak i realia życia w ówczesnej polskiej wsi lub miasta.

Powieść napisana jest przepięknym, obrazowym językiem, dzięki któremu można jeszcze lepiej i pełniej wczuć się w zawaerte tu wydarzenia.

A te okazały się dla mnie niezwykle poruszające. Ta historia niesie z sobą piękno wielkiej miłości, chęć niesienia pomocy i odwagę do bycia inną niż wszyscy, a jednocześnie ból spowodowany fałszywymi oskarżeniami, zazdrością, wiarą w zabobony, nieludzkimi torturami, brakiem sprawiedliwości w trakcie procesu oraz ogromnemu cierpieniu, które nie powinno się wydarzyć.

Przed sądem, w sali tortur, a potem na stosie stawały kobiety, które wyłamywały się schematom, leczyły za pomocą ziół czy wiedzy ludowej, były odważne lub inne, lecz zazwyczaj nie wyrządzały nikomu krzywdy. Ta niesprawiedliwość, fałszywe plotki, dostosowanie prawa czy zasad moralnych do własnego widzimisię, a wreszcie okropne męczarnie, jakim poddawane były kobiety, sprawiają, że tego typu lektura nie jest lekka, ale jednocześnie moim zdaniem warta poznania, wszak to duży kawał historii Europy.

Ta powieść bardzo mi się spodobała, zżyłam się z bohaterami i z bólem serca zagłębiałam się w tę mroczną, smutną i niesprawiedliwą historię. Na pewno na dłużej zostanie w mojej pamięci. Gorąco polecam osobom, które interesuje ta tematyka.

,,Dlatego ten, kto się boi, przyzna się do wszystkiego. Nawet do tego, czego nie zrobił."

No powiem wam, że przeczytać tą książkę, to było prawdziwe emocjonalne wyzwanie. Być może dlatego, że to opowieść po części prawdziwa dotycząca Triny Papisten, według innych noszącej miano wiedźmy. Z początku wchodzimy w wydarzenia, które pokazują jak zatrzymane zostały kobiety uznane za czarownictwo. Widzimy jak ludność zerka na nie z ciekawością i rozszarpuje kawałki materiału, jakoby one miały nieść nieszczęście dla innych. Czytamy o tym jak ich ciała płoną, to są dokładne opisy, które działają bardziej pobudzająco niż czarna kawa. Następnie w czasie późniejszym zerkamy na opowieść o starszej kobiecie, która przepowiada przyszłość młodemu mężczyźnie. Wyśmiewa wszystko co mu powiedziała, gdyż nie wierzy, że kiedykolwiek się zakocha. W każdym miejscu miewał panienki na raz i jest przekonany, że tym razem też będzie tak samo. Nie mija jednak wiele czasu, a zauważa młodą kobietę o ognistych włosach, które powiewają jej na wietrze. Nie potrafi oderwać od niej wzroku. Pięknie zostało tu opisane uczucie miłości tak silnej i mocnej niczym skorupa żółwia. On sam nie widzi kusicielek wokół niego spacerujących, tylko te włosy, piękne oczy i aż nie wierzy w to, że przecież ją zna. To wdowa po starszym mężu, która rok czasu żałobę trzymała, a teraz tańczy swobodnie niczym najpiękniejsza niewiasta jakby zachęcając do zalotów. Jego pragnienie jest na tyle silne, że się jej oświadcza. Następnie zostanie nam zdradzone, że kobieta nikomu nie odmawia pomocy. Dobrze zna się na ziołolecznictwie i nie przechodzi obok potrzebującego. Wystarczyło jednak, że jakieś nieszczęście spadło na ludzi, a to ją podejrzewali o najgorsze. W ten sposób ze wspaniałej zielarki stała się dla nich czarownicą rzucającą klątwy...

Oj nie zaśnie ten, kto zdobył wiedzę z książki. Zobaczy bowiem, że kto sercem steruje i tak najgorszym się stanie. To naprawdę mocna historia, która im dalej, tym bardziej wstrząsa. Mogę tylko dziękować Bogu, że żyję teraz, a nie wtedy.

Od dziecka uwielbiałam bajki. W ich treści bardzo często pojawiał się motyw czarownic. Jako mała dziewczynka uważałam je za postaci fikcyjne, wymyślone przez człowieka, które tak naprawdę nie istnieją. Gdy dorastałam sięgnęłam po poważniejszą literaturę, dzięki czemu zrozumiałam, że czarownice, a bynajmniej kobiety za które je uważano, istniały naprawdę. Były to osoby, które pod wpływem ich zachowania oskarżano o konszachty z diabłem, złem i zarzucano im paranie się czarną magią. Ale czy te oskarżenia były słuszne? Czy procesy czarownic nie były dyktowane ludzką głupotą i nienawiścią, czy zbyt gorliwe służenie religii i Kościołowi nie było przyczyną śmierci niewinnych bądź chorych psychicznie kobiet?

Po książkę o tej tematyce napisanej przez Patrycję Felicę i wydaną przez Wydawnictwo Replika sięgnęłam z prawdziwą ciekawością. Stało się to też dlatego, że ta historia oparta jest na faktach historycznych i odnotowana na kartach kronik. Kim zatem była Trina zwana Papistką od wyznawanej przez nią religii? Czy skazujący ją protestanci nie byli bardziej winni niż ona? Zabrałam się za czytanie i wciągnęłam się niesamowicie w wir historii, która bardzo pociąga i przyciąga do siebie.

Słupsk na początku XVII wieku jest znany z polowań na czarownice i skazywanie ich na śmierć. Przed główną bohaterką powieści "Spalonej za czary" skazano już ich kilkanaście. Aż przyszedł czas na Katarzynę Zimmermann, kobietę, która parała się zielarstwem i pomagała ludziom nie dla korzyści majątkowej a z dobrego serca. Wiedziała, że wielu biednych nie stać na usługi medyków czy kupowanie leków w aptece u drogiego aptekarza dla którego była konkurencją. Mimo tego, że Trina miała i dobre serce i takie same intencje ludzie nie docenili tego, a zaczęli ją obwiniać o kataklizmy, choroby, zaklęcia, rzucanie czarów i uroków. Kobieta ze spokojem ignorowała te pomówienia i uspokajała swojego męża co do tego co niosły złe ludzkie języki. Niestety nastał ten dzień kiedy Trinę uwięziono i oficjalnie oskarżono o czary, a wraz z nią do lochów i na tortury trafiła jej przyjaciółka i uczennica nastoletnia Emma. Jak potoczyły się ich losy przeczytacie w książce, która ukazuje jak daleko jest w stanie posunąć się ludzka zawiść, zazdrość i obsesja.

Ta historia idealnie ukazuje jak człowiek bez pomocy diabła a opętany religią i fanatyzmem jest w stanie stworzyć piekło na ziemi. Fabuła ocieka złem, krwią, nienawiścią i cierpieniem. Jest brutalna i pełna przemocy w imię oczyszczania świata od zła. Dziś w XXI wieku nam, kobietom wyzwolonym trudno jest sobie wyobrazić mechanizmy myślenia ludzi, których religia wodziła za nos i wypaczała pojęcie dobra i zła. Wtedy wszystko funkcjonowało w rytm kary i winy, grzechu i występku, a wszelka indywidualność była tłumiona. Nikt, a zwłaszcza kobieta, nie miał prawa wystąpić przeciw bezdusznym obyczajom i wierze, którą napędzano strachem i widmem piekła. Chory system skazywał na cierpienie niewinne osoby, które miały być przestrogą dla innych. Bo przecież każdy, tak jak one, mógł zostać winnym...

Lektura bardzo mnie zainteresowała, czytałam ją jednak ze smutkiem i współczuciem dla ofiar. Z oczu toczyły się niekiedy łzy. Autorka świetnie odwzorowała słowami duszną atmosferę, strach i szaleństwo tych, którzy posądzali i osądzali, którzy wydawali wyroki porażeni ślepą zemstą i niesprawiedliwością, religijnym szaleństwem i nadgorliwością.

Postaci tej powieści są bardzo dobrze nakreślone i wykreowane. Jedne z nich budzą strach i obrzydzenie, inne sympatię i współczucie. Sama powieść chwyta mocno za serce i wręcz wyrywa z gardła krzyk przeciwko niesprawiedliwości, która dotknęła Trinę. Czemu ona i inne ginęły na stosie? Bo wymykały się okrutnym normom, miały dobre serca i silną osobowość zarezerwowaną w tych czasach tylko dla płci silnej. Z całego serca polecam przeczytanie "Spalonej za czary". To naprawdę wyjątkowa historia, która nie powinna się zdarzyć, a jednak zło pozwoliło by miała miejsce naprawdę.