Morderstwo w Damaszku i miłość zdolna ocalić życie młodego człowieka – najnowsza powieść syryjskiego mistrza opowieści!
Sofia jest do szaleństwa zakochana w Karimie, jednak na męża wybiera nie jego, lecz bogatego złotnika. Po kilku latach, gdy Karim zostaje niesłusznie posądzony o zabójstwo, Sofia ratuje mu życie. Przepełniony wdzięcznością Karim obiecuje jej, że kiedy tylko zaistnieje taka potrzeba, zawsze będzie stał przy niej.
Minęło wiele lat. Jedyny syn Sofii, Salman, emigruje do Włoch, gdzie układa sobie nowe życie. Jednak ciężar emigracji i życia z dala od ojczyzny okazuje się zbyt bolesny, toteż na krótko przed Arabską Wiosną Salman postanawia wrócić do Damaszku, aby znów ujrzeć swoich starych rodziców. Wszędzie jest witany z radością i nie wie tylko, że jego kuzyn Eliasz, który tymczasem został wysokim oficerem wywiadu, ma z nim niewyrównany rachunek…
Salman odkrywa wkrótce swoje zdjęcie w liście gończym zamieszczonym w gazecie i musi się ukrywać. Jego matka Sofia przypomina sobie o swoim przyjacielu Karimie, który już w późnym wieku znalazł nową miłość, i postanawia prosić go o pomoc. Teraz okaże się, czy będzie mógł dotrzymać danej przed laty obietnicy.
To misternie osnuta i wciągająca opowieść o ludzkich namiętnościach, tęsknocie i poszukiwaniu swojego miejsca w świecie, która – choć toczy się wśród pierwszych płomieni Arabskiej Wiosny – mogłaby wydarzyć się wszędzie.
"Gdyby nie istniał pisarz Rafik Schami, trzeba by go wymyślić".
"Frankfurter Allgemeine Zeitung"
Jaką tematykę porusza książka "Sofia albo początek wszystkich historii"?
To wielowątkowa powieść z gatunku literatury pięknej, łącząca elementy sagi rodzinnej, kryminału oraz dramatu politycznego. Akcja osadzona jest w Syrii i śledzi losy bohaterów na przestrzeni wielu lat, aż do wybuchu Arabskiej Wiosny. Autor skupia się na tematach emigracji, lojalności oraz trudnych powrotów do ojczyzny po długiej nieobecności. To proza nasycona bliskowschodnim kolorytem i głęboką psychologią postaci, która zmusza do refleksji nad losem człowieka. Każdy wątek służy tu pokazaniu, jak dawne wybory rzutują na życie kolejnych pokoleń.
Czy akcja powieści rozgrywa się wyłącznie w Damaszku?
Fabuła koncentruje się głównie na Damaszku, jednak istotne wątki przenoszą czytelnika również do Włoch. Historia pokazuje wyraźny kontrast między życiem na emigracji w Europie a skomplikowanymi realiami politycznymi Syrii. Czytelnik poznaje atmosferę stolicy Syrii widzianą oczami powracającego po latach Salmana, który na nowo odkrywa swoje korzenie. Geograficzne rozproszenie bohaterów pozwala lepiej zrozumieć ich tęsknotę i poczucie wyobcowania w obu światach. Taka konstrukcja przestrzeni podkreśla uniwersalny charakter problemów poruszanych przez autora.
Jakim stylem pisze Rafik Schami w tej konkretnej książce?
Rafik Schami posługuje się stylem czerpiącym z tradycji orientalnego gawędziarstwa, tworząc wyjątkowo misterną i barwną narrację. Autor buduje opowieść z wielu drobnych historii i dygresji, które ostatecznie splatają się w spójną całość. Język jest plastyczny oraz pełen metafor, co sprawia, że lektura przypomina słuchanie klasycznej opowieści osadzonej we współczesnych realiach. Przekład Elżbiety Zarych zachowuje ten unikalny, rytmiczny charakter prozy syryjskiego mistrza słowa. Styl ten angażuje wyobraźnię i pozwala w pełni zanurzyć się w kulturze Bliskiego Wschodu.
Czy "Sofia albo początek wszystkich historii" jest powieścią polityczną?
Choć tłem wydarzeń jest Arabska Wiosna i działania tajnych służb, polityka stanowi jedynie ramy dla opowieści o miłości i honorze. Książka skupia się przede wszystkim na relacjach międzyludzkich i dawnym długu wdzięczności, który musi zostać spłacony w niebezpiecznych czasach. Elementy polityczne służą do budowania napięcia i pokazania realnego zagrożenia, przed jakim staje główny bohater po powrocie do kraju. Jest to literatura piękna skupiona na emocjach, a nie suchy reportaż o syryjskim konflikcie. Polityka jest tu siłą niszczącą spokój jednostki, ale nie dominuje nad ludzkim aspektem historii.
Dla jakiego czytelnika ta powieść nie będzie odpowiednim wyborem?
Książka nie jest polecana osobom poszukującym szybkiej, liniowej akcji typowej dla współczesnych thrillerów sensacyjnych. Ze względu na gawędziarski styl Schamiego i liczne dygresje, tempo narracji jest niespieszne i wymaga od odbiorcy dużego skupienia. Czytelnicy unikający tematów związanych z brutalnością reżimów lub trudami emigracji uznają niektóre fragmenty za zbyt obciążające emocjonalnie. To lektura skierowana do wielbicieli głębokiej literatury pięknej, a nie krótkiej i lekkiej rozrywki na jeden wieczór. Wymaga ona cierpliwości w odkrywaniu kolejnych warstw znaczeniowych ukrytych w tekście.
