Sierociniec

Znam dwie poprzednie książki Jakuba Rutki dlatego i po „Sierocińcu” spodziewałam się czegoś mrocznego. Nie był to jednak thriller oparty wyłącznie na zagadce kryminalnej. Autor pokazał, jak ogromne piętno potrafi odcisnąć dzieciństwo, zwłaszcza wtedy, gdy zamiast troski pojawiają się strach, przemoc i manipulacja.

Muszę się przyznać, że początek trochę mnie zdezorientował. Potrzebowałam chwili, żeby odnaleźć się w tej historii i złapać rytm, ale kiedy już weszłam za mury czerwińskiego sierocińca, zaczynałam powoli poznawać przeszłość jego wychowanków, to nie było już odwrotu. Z każdą kolejną stroną coraz bardziej chciałam wiedzieć, co tak naprawdę wydarzyło się w tym miejscu.

Tajemniczy pamiętnik i z pozoru niewinna rymowanka o Siostrze Ciszy, którą dzieci powtarzały między sobą, nieźle tu namieszały. Spodobało mi się prowadzenie śledztwa przez Natalię, psycholożkę pracującą w sierocińcu. Nie była ani policjantką ani zawodowym śledczym, a mimo to chciała wiedzieć co tam się wydarzyło. Zresztą ja też chciałam to wiedzieć - razem z nią schodziłam do piwnicy, zaglądałam do archiwów, odkrywałam kolejne ślady prowadzące do wydarzeń sprzed kilkudziesięciu lat i próbowałam połączyć rozsypane elementy tej układanki. Szczególnie ciekawie wypadło przeplatanie teraźniejszości z historią sierocińca z lat osiemdziesiątych. Dzięki temu tajemnica odsłaniała się stopniowo, a ja co chwilę zmieniałam zdanie co do moich podejrzeń.

No i ten finał... Byłam przekonana, że już wszystko poukładałam. Jak zwykle tworzyłam własne teorie, wyłapywałam tropy i wydawało mi się, że wiem, dokąd to zmierza. A potem autor jednym ruchem wywrócił wszystkie moje przypuszczenia do góry nogami. Takiego zakończenia naprawdę się nie spodziewałam.

To była bardzo ciekawa, dopracowana historia i jednocześnie wyraźnie inna od poprzednich książek autora. Zdecydowanie ją Wam polecam - przekonuje do siebie mrocznym klimatem i ładunkiem emocjonalnym.

Czytajcie!

Q: Jaka jest wasza ulubiona zabawa z dzieciństwa?

„Najgłośniej krzyczą te dzieci, których nikt nie chce usłyszeć”.

„Sierociniec” nie tyle trzyma w napięciu, ile stopniowo zaciska palce na gardle. Od pierwszych stron czuć chłód, niepokój i ciszę starych murów kryjących krzyk, którego przez lata nikt nie chciał usłyszeć. Im głębiej wchodzimy w tą historię, tym mocniej mamy wrażenie, że dotykamy cudzej traumy. Takiej, która nie znika wraz z końcem dzieciństwa, lecz dorasta razem z człowiekiem i czeka aż pewnego dnia upomni się o swoje.

Najbardziej przerażające jest to, że Autor nie potrzebuje potworów ani nadprzyrodzonego zła, aby wywołać lęk. Wystarczą mu dorośli, którzy mieli chronić, a zamiast tego nauczyli dzieci strachu, posłuszeństwa i milczenia. Mroczna rymowanka powtarzana niewinnymi głosami, aby atmosfera stała się duszna, lepka i niemal niemożliwa do zniesienia. Książka pokazuje jak łatwo złamać małego człowieka i jak trudno posklejać to, co zostało w nim zniszczone.

Jedna z tych opowieści, przy których ciekawość szybko ustępuje miejsca emocjom. Chcemy poznać prawdę, a jednocześnie boimy się tego, co może kryć się pod kolejną warstwą przemilczeń. Autor świadomie prowadzi czytelnika przez niewygodne uczucia. Wzbudza niepokój, później ściska serce, a na końcu pozostawia z pytaniami o winę, odpowiedzialność i granice ludzkiego okrucieństwa.

Kiedy wydaje się, że ta historia nie może zadać już kolejnego ciosu, przychodzi zakończenie. Nagłe, gorzkie i pozostawiające w lekkim szoku. Nie przynosi ukojenia ani poczucia sprawiedliwości. Zostawia ciszę, niedowierzanie i ciężar, którego nie da się zrzucić wraz z zamknięciem książki. Dzieci powinny być chronione, słuchane i kochane. Kiedy zawodzi dorosły, dziecko ponosi konsekwencje przez całe życie.

Dom – to słowo kojarzy się nie tylko z murami, ale również z poczuciem bezpieczeństwa i miłością. Co jednak kiedy dom kojarzy się tylko z bólem cierpieniem i poniżeniem?

Natalia jest psycholożką. Od kilku miesięcy wspiera swoją wiedzą i doświadczeniem kadrę i wychowanków Ośrodka Wsparcia Dziecka i Rodziny. Kiedy na terenie tego ośrodka dochodzi do tragedii, a jeden z podopiecznych popełnia samobójstwo, Natalia postanawia dowiedzieć się, co doprowadziło do tych wydarzeń. Podczas cichego dochodzenia dowiaduje się, że stare mury kryją w sobie wiele tajemnic, a żeby je rozwiązać, musi otworzyć niejedne drzwi. Poświęcając swoją energię i czas stara się rozwiązać zagadkę, w której główną bohaterką jest Siostra Ciszy. Nieznana nikomu Siostra Ciszy pojawia się co jakiś czas na językach podopiecznych, budząc w nich lęk przed potępieniem. W rozwiązaniu zagadki mogą pomóc koledzy i koleżanki ofiar, jednak czy będą na tyle odważni, żeby przeciwstawić się Złu panującemu w murach budynku? A może jednak to tylko legenda, a podopieczny dopuścił się okropnej zbrodni?

Książkę czytałam z zapartym tchem, poznając coraz to nowsze informacje łączące przeszłość z teraźniejszością. Ból, strach i cierpienie mieszały się z nadzieją na nowy “Dom”. A wszystko to w miejscu, które miało być schronieniem, a było… Jesteście ciekawi? Jeżeli tak, musicie koniecznie sięgnąć po najnowszą książkę Jakuba Rutki. Różni się ona od swoich poprzedniczek, jednak równie mocno trzyma w napięciu. Nie będę ukrywać, że kiedy docierałam do ostatnich rozdziałów i cały czas było wiele niewiadomych, w głowie kotłowało mi się milion myśli, [Adres usunięty]. jak autor ma zamiar zakończyć tę historię w tak krótkim czasie. Jednak zakończenie było jednym wielkim zaskoczeniem, które zrobiło w mojej głowie tornado. Dzień po zakończeniu czytania mam jeszcze mętlik i cały czas dochodzę do siebie. Okazuje się, że nie potrzeba mrożących krwi w żyłach scen morderstwa, wystarczy człowiek i słowa, które mogą zranić bardziej niż nóż.

Wierzę, że kiedy sięgnięcie po tę pozycję, przeżyjecie to samo, co ja. I będziecie “zbierać szczękę z podłogi”.

Autor w podziękowaniach wspomniał jedno pytanie. I ja właśnie to pytanie chciałbym zadać po przeczytaniu ostatnich słów tej książki: “No to kiedy kolejna?”

I na zakończenie mały urywek tego, co czeka na Was w “Sierocińcu”:

“Cicho dziadki, już bez słowa,

noc się w oknach cicho chowa.

Gdy ktoś szelest nocą słyszy,

wiedz, że idzie Siostra Ciszy…”

Papierowy Bluszcz

Jakuba Rutka znam bardziej jako lektora oraz filmików, które wstawia w media, więc gdy miałam okazję zapoznać się z napisaną przez niego książką, z przyjemnością po nią sięgnęłam. I to była bardzo dobra decyzja! „Sierociniec” okazał się mroczną historią, która podzielona jest na dwa wątki, ten obecny, gdzie zginęła mała dziewczynka i życie odebrał sobie jej brat, a psycholożka próbuje zrozumieć dlaczego, oraz czasy sprzed czterech dekad, gdy w tych samych murach prowadzony był przez siostry zakonne sierociniec, w którym panował chłód, strach i znikały dzieci. Autor trafnie zauważył, że chociaż jego książka to fikcja, nie da się ukryć, że różne tragedie spotykały dzieci w takich przybytkach na całym świecie. A wracając do fabuły, to dostajemy kawał dobrej i mrocznej lektury owianą nutką tajemniczej rymowanki i postacią Siostry Ciszy. Przemierzamy korytarze w poszukiwaniu odpowiedzi na nurtujące nas pytania i widzimy świat poprzez pamiętnik jednej z wychowanek oraz Natalię. Wszystko w tej książce się spina i działa jak dobrze naoliwiona maszyna. Zakończenie zaś jest wisienką na torcie i wywraca nasze myślenie do góry nogami, pozostawiając uczucie mrowienia pod skórą i chęć poznania dalszych losów niektórych z bohaterów. To naprawdę dobry wybór, jeśli lubicie mroczne historie i nie boicie się tematyki związanej z krzywdą dzieci.

Cisza, która paralizuje bardziej niż najbardziej rozdzierający krzyk, właśnie tę teorię postanowił udowodnić w swojej najnowszej powieści Rutka. Od startu autor okadzał mnie niepokojem i pobudzał lek powodowany tym, co niewidoczne.

Złowroga wyliczanka działająca niczym obietnica nadchodzącego zła i strachu, który przenika mury sierocińca. Najpierw dochodzi do śmieci jednej z najmłodszych podopiecznych, później jej brat odbiera sobie życie, a fabuła rozpoczyna swój szaleńczy taniec. Rutka w swoim stylu nieprędko wykłada karty na stół, budując swoją historię i atmosferę. Tutaj trzeba się zanurzyć w każdej kolejnej warstwie opowieści by poznać sekrety i prawdę.

Rutka wybierając jako miejsce kluczowe dla historii sierociniec wiedział co robi, ponieważ ta sceneria nie pozostawia czytelnika obojętnym. Korytarz ciemne i długie, skrzypiące schody i cisza to niby detale, ale jako kompozycja może wywołać dreszcz na karku.

Natalia to bohaterka, w którą łatwo się wczuć, ponieważ bardzo ludzka jest w niej ta potrzeba poznania prawdy i poczucie odpowiedzialności. Jej „śledztwo” nie jest proste, a wraz z badaniem dokumentów i licznymi rozmowami, trzeba też przebrnąć przed tak bardzo niewygodne pytania o winę, przemoc i konsekwencji, jakie niesie za sobą milczenie, to nadaje powieści psychologicznej głębi.

„Sierociniec” bez wątpienia jest powieścią tajemniczą i o tajemnicach, które latami schowane w cieniu i ludziach tkwiących w błędnym przegonami, że prawda może zostać pogrzebana. Przyznaje, że mnie ta powieść bardzo zaangażowała i to nie tylko kryminalnie, ale i emocjonalnie. To książka idealna na jeden wieczór, zwłaszcza taki gdzie każde skrzypnięcie wyczula zmysły, a każdy dźwięk stawia włoski na karku. Nie jest to powieść, która pozostawi czytelnika z niedosytem.