Polowanie na czarownice w Polsce w XVI–XVIII wieku

Jeśli są mroczne rozdziały w historii Rzeczypospolitej, to bez wątpienia ta książka dotyczy jednego z nich. Wijaczka wziął na warsztat temat równie trudny co ciekawy, a mianowicie polowanie na czarownice. Pierwsze, za co autorowi należy się olbrzymia pochwała to skrupulatność, pisarz rozbroił temat bardzo precyzyjnie, obala powielane mity i przekłamania, a także za sprawą archiwistycznego researchu podaje informacje dotychczas raczej pomijane.

Pomimo tego, że temat jest dość złożony autor bardzo łagodnie wprowadzał mnie w temat prowadząc krok po kroku przez procesy o praktykowanie czarów i zadając fundamentalne i niewygodne pytanie „dlaczego oskarżano głównie kobiety?” Ja bardzo doceniam ogólny aspekt społeczny zawarty w tej książce, bo jest wiele banalnych pytań, których się na ogół nie zadaje, a są one dość istotne w zrozumieniu całego zjawiska. Równie istotne w tym wszystkim jest tło takie jak epidemie, klęski głodu i autor wprost dowodzi, że nawet takie rzeczy miały wpływ na narastający lęk i wrogość.

Wielką zaletą jest rekonstrukcja działalności sądów, sposób na pozyskiwanie „dowodów” pod wpływem bodźców, żeby nie powiedzieć wprost, że tortur, aż po samosądy, które wiadomo jak wyglądają.

Dla mnie jako osoby lubiącej poznawać nieznane wątki historyczne jestem zafascynowana tą książką. Ona mnie uświadomiła i pozwoliła zrozumieć jak przesądy, lęk, inność mogą doprowadzić do tragedii, a co gorsza wystarczy kozioł ofiarny i sprawa zostaje uznana za rozwiązaną. Przykro refleksyjna jest świadomość, że ten mechanizm nawet w dzisiejszych czasach nie jest wcale taki obcy i odległy, czyli my jako społeczeństwo zdecydowanie nie odrobiliśmy zadania domowego.

Książka ważna, rzetelna, bogata i w moich oczach zdecydowanie potrzebna. Autor rzucił światło na polskie łowy na czarownice, uświadamiając jak wiele mitów było błędnie powielanych. Ja zdecydowanie polecam, bo społecznie znajomość takiej historii wydaje mi się konieczna.

"Polowanie na czarownice w Polsce w XVI-XVIII wieku" to zbiór ośmiu artykułów poświęconych tytułowej tematyce, w której autor przybliża jak wyglądały procesy o czary w tym okresie, głównie na terenie Wielkopolski i Kaszub.

Książka oferuje szereg ciekawych tematów: jak zmiany klimatyczne przyczyniły się do wzrostu ilości procesów o czary, czy w Polsce często dochodziło do samosądów na czarownicach, jak przebiegły niektóre z procesów oraz np. Jaki swój udział w nich miały dzieci oraz osoby nieletnie. Autor przybliża też kilka postaci czarownic czy katów, przedstawiając wiele perspektyw i szerokie spojrzenie na polowanie na czarownice.

Z racji tego, że są to opracowania naukowo historyczne mamy tu do czynienia z oficjalnym stylem oraz dużą ilością przypisów, zatem nie jest to lekka pozycja, a tytuł wymagający nieco więcej skupienia przy lekturze.

Książkę czytało mi się ekspresowo i z dużym zainteresowaniem, choć nie bez znaczenia jest fakt, że mnie ta tematyka interesuje poszukuję wiedzy o procesach czarownic. Pod tym względem nie każdy artykuł był dla mnie odkrywczy, ale kilka z nich dość mocno uzupełniło moją wiedzę.

Bardzo spodobały mi się poruszone tematy artykułów i z przyjemnością przeczytałabym ich więcej, a ilość przypisów sugeruje, że mamy do czynienia z rzetelnie przygotowanymi materiałami.

Jedyna rzecz, do której mogłabym się przyczepić to powielanie niektórych informacji, chociaż jeśli przyjąć, że artykuły byłyby dostępne gdzieś osobno, to ma to sens. Nie mniej momentami mnie frustrowało przywoływanie faktów czy informacji podanych niedawno lub kilkukrotnie.

Będę ten tytuł dobrze wspominać i zapewne do niego wracać, spełnił moje oczekiwania, dowiedziałam się czegoś nowego. Jeśli ktoś poszukuje wiedzy o procesach czarownic u źródeł, z naukowego i historycznego punktu widzenia, to mogę polecić ten tytuł, jednak nie jest on dla każdego, zwłaszcza dla osób lubujących się wyłącznie w powieściach.