Pamiętam tylko ogień

Czarował Was ktoś kiedyś słowem?

Ja się tak czuję po przeczytaniu powieści Anny Musiałowicz “Pamiętam tylko ogień”. To niesamowite, jak ta kobieta pisze. Zupełnie jakby miała nadzwyczajne moce :)

Takie właśnie wrażenie wywarła na mnie ta książka.

Zacznę od okładki. Przyciąga wzrok intensywnością koloru ale czy przedstawia coś nadzwyczajnego? Jeśli się dobrze przyjrzycie to zobaczycie te porozrzucane zdjęcia, czarnego kota, rzeczy pozostawione na stole w nieładzie jakby ktoś nie zdążył posprzątać nim w pośpiechu opuścił pomieszczenie i ta nienaturalna łuna bijąca przez okno. Ta okładka jest idealnie dobrana do powieści, oddaje jej atmosferę. Jest zapowiedzią tego, że za chwilę zetknięcie się z czymś niezwykłym ale dostrzeżenie tego będzie wymagało od Was skupienia na szczegółach i uważności.

Bohaterkami książki są Malutka, choć to już dorosła kobieta, i jej stara ciotka Konstancja. I są gdzieś tam jakieś inne osoby, ale cała uwaga jest skupiona na tych dwóch kobietach. Osią fabuły jest ich relacja. Malutka pomaga niedomagającej ciotce bo to ostatnia bliska jej osoba. W sumie nie wiadomo do końca kto kim się opiekuje i kto jest komu bardziej potrzebny. I choć wydawać by się mogło, że jest to zapowiedź nudnej książki to nic bardziej mylnego. Autorka snuje opowieść pełną szczegółów i jednocześnie niedopowiedzeń. Nic nie jest tu oczywiste choć z pozoru takie właśnie jest. To książka o prozaicznych codziennych czynnościach, które są ważne i świadczą o naszej przynależności. Zdjęcia które z takim oddaniem przeglądają bohaterki zdają się potwierdzać to, że należą do pewnej rodziny. Tego nie da się zmienić, prawda? Jednak z jakiegoś powodu Konstancja znika z tych zdjęć. Czy to oznacza, że nigdy jej tam nie było? Malutka musi znaleźć odpowiedź.

Ta książka pozwoliła mi również złamać pewien stereotyp. Często spotykałam się ze stwierdzeniem, że aby zachęcić czytelnika do czytania akcja musi mieć tempo a dialogi są niezbędne. Otóż nie. Musi być magia dobrze dobranego słowa, ważny szczegół pozornie bez znaczenia i budowanie odpowiedniego napięcia i wrażenia, że bierze się udział w czymś niezwykłym. Pani Anna Musiałowicz osiągnęła ten efekt bez wartkiej akcji i intensywnych dialogów. Sprawiła, że na początku ta szczegółowość będzie Was zastanawiać, ale z każdą przewróconą stroną zostaniecie wciągnięci w świat na granicy prawdy i sennej mary. Czy odróżnicie co jest prawdą a co dobrze zachowanym wspomnieniem?

Polecam!

Proza Anny Musiałowicz stawia zawsze przede mną wyzwanie pod względem trudności w przekazaniu słowami głębokich uczuć, które we mnie wywołuje. Teraz się potrudzę, a jednocześnie przepełnia mnie czytelnicza satysfakcja za znalezienie osoby, która sprawia, że aż przechodzą mnie dreszcze, gdy czuję momentami swoje odbicie w bohaterach. Wiąże się z tym nie tylko niepokój, ale i uczucie zrozumienia, które pozwala spojrzeć na coś z boku.

Kobiece portrety w wykonaniu autorki są tak szczegółowe, dobrze oddają skrajności, które nami kobietami targają. Przede wszystkim wśród kłębijących się rozterek głównej bohaterki, od tych najbardziej prozaicznych do tych fundamentalnych przebija się kobieca siła, która w niej jest i w którą musi uwierzyć.

Historia posiada elementy realizmu magicznego, które pozwalają na nadanie jej metafor względem rodziny i przemijania. Autorka świetnie potrafi oddać realia polskiej wsi, której tym razem z pomocą w opowieści przychodzi troll i ukazuje przed nami jak przemija świat, który tak dobrze znał.

Przeczytałam kiedyś, że umiera się dwa razy. Raz umiera twoje ciało, a drugi raz umierasz, gdy odejdzie ostatnia osoba, która o tobie pamiętała. W tej powieści ciotka Konstancja orientuje się, że w dość osobliwy sposób jej wizerunek zaczyna znikać ze zdjęć i o pomoc w ustaleniu co się dzieje prosi swoją dorosłą siostrzenicę. To właśnie siostrzenica jest naszymi oczami, które nie zawsze będą dobrym przewodnikiem. Warto wyłapać szczegóły, które pomogą dojrzeć prawdę przed bohaterką, a potem czekać z zapartym tchem jak ona się do niej odniesie. Realizm magiczny pozwolił autorce na wprowadzenie elementów, które budzą niepokój i przekazanie dawnych słowiańskich wierzeń.

Styl opowieści jest dla mnie na wysokim poziomie i urzeka mnie swoją wielowymiarowością. Od samego początku wywołała we mnie duże przejęcie i chociaż jej objętość nie jest wielka to ma w sobie wiele. Uwielbiam, gdy krótka książka nie zostawia mnie z uczuciem nienasycenia. Nie przesadzę po przeczytaniu pięciu książek Anny Musiałowicz, że jest ona dla mnie mistrzynią krótkiej formy. 🔥