Czerwona księga
"Czerwona Księga", wydana po raz pierwszy na świecie, wiele lat po powstaniu i przyjęta z uznaniem w roku 2009, obejmuje rdzeń późniejszych prac Carla G. Junga. Tutaj rozwinął on swe główne teorie archetypów, nieświadomości zbiorowej i procesu indywidualizacji, które miały przekształcić psychoterapię z leczenia chorych w środek wyższego rozwoju osobowości.
Dzieło jednego z prawdziwych wizjonerów współczesnej historii, Czerwona Księga, stanowi osobliwą pracę, wymykającą się klasyfikacji. Jako badanie tego, co to znaczy być człowiekiem, wykracza poza historię psychoanalizy i podkreśla pozycję Junga wśród rewolucyjnych myślicieli, takich jak Marks, Orwell i oczywiście Freud.
Najbardziej znacząca nieopublikowana praca w historii psychologii! Kiedy Carl Gustav Jung podjął szerokie badanie samego siebie, które nazwał „konfrontacją z nieświadomością”, jego sercem była Czerwona Księga, wielki tom, który stworzył w latach 1914 – 1930. Rozwinął w tym dziele swe główne teorie – archetypów, nieświadomości zbiorowej i procesu indywidualizacji – które przekształciły psychoterapię z praktyki zajmującej się leczeniem chorych w środek wyższego rozwoju osobowości.
Faktycznie lektura Czerwonej Księgi jest jak zwiedzanie nieznanego miejsca kultu. Aby zrozumieć tekst Junga – poznać i posłuchać tworów jego nieświadomości – trzeba samotności, ciszy, skupionego wysiłku. Jung odkrywa na nowo swoją duszę, wyobcowaną, podczas gdy „służył duchowi czasu”. Podejmuje szereg przygód i poznaje między innymi Eliasza, Salome, węża i Diabła. Praktykując „aktywną wyobraźnię”, Jung wywołuje postacie, z którymi się kontaktował i rozmawiał. Uważał, że sny stanowią „gorszy wyraz treści nieświadomości”, ponieważ we śnie istnieje mniejsze napięcie. Czerwona Księga „wiernie rejestruje” wizje, które Jung prywatnie zapisywał w swoich „Czarnych Książkach”, dodając komentarze i malując to, co widział w swych snach na jawie, aby zachęcić czytelników do „zrozumienia psychologicznej natury symbolizmu” i wezwać ich do „nowego sposobu wejrzenia we własne dusze”.
„Czym jest to, co czynię?” pyta Jung samego siebie na początku swego „najtrudniejszego eksperymentu”. Odpowiada mu głos. „To jest sztuka”.
Podczas Pierwszej Wojny Światowej Carl Jung podjął szerokie badanie samego siebie, które nazwał „konfrontacją z nieświadomością”. Jego sercem była Czerwona Księga, wielki, iluminowany tom, który stworzył w latach 1914 – 1930, w którym zawarł rdzeń swych późniejszych teorii.
Książka stanowi niezwykłe połączenie kaligrafii i sztuki, iluminowany manuskrypt, który wytrzymuje porównanie z „Księgą z Kells” i z dziełami Williama Blake’a. Ale chociaż Jung uważał Czerwoną Księgę za swoje najważniejsze dzieło, widziała ją zaledwie garstka ludzi. W końcu, prawie 80 lat po jej powstaniu, stała się dostępna w postaci faksymile, opracowanego przez badacza myśli Junga - Sonu Shamdasani. Wersja, którą publikujemy opracowana i opatrzona przypisami przez Shamdasaniego to tzw. Reader's Edition poza kilkoma czarno-białymi mandalami nie zawiera ilustracji.
Kultowe fikcje. Carl Gustaw Jung i jego projekt psychologii analitycznej
Sonu Shamdasani (ur. 1962) jest historykiem psychologii i badaczem, pracownikiem naukowym Wellcome Institute for the History of Medicine, profesorem University College London. Redagował i przygotowywał do druku szereg książek: C.G. Jung The Psychology of the Kundalini Yoga. Notes of the Seminar Given in 1932 by C. G. Jung (Bollingen Series, Princeton University Press/Routledge, 1996) [wyd. pol. C.G. Jung Psychologia kundalini-jogi, Warszawa 2003, wyd. KR], C.G. Jung The Red Book. Liber Novus (Philemon Series, The Foundation of the Works of C.G. Jung/Norton, 2009) [wyd. pol. C.G. Jung Czerwona księga, Kraków 2019, wyd. Vis-á-Vis Etiuda], C. G. Jung, History of Modern Psychology: Lectures Delivered at the ETH Zurich, Volume 1, 1933-1934 (Philemon Series & Princeton University Press, 2018) oraz C. G. Jung, The Black Books of C.G. Jung (1913-1932) (Stiftung der Werke von C. G. Jung & W. W. Norton & Company, 2020). Jest autorem następujących książek: Jung and the Making of Modern Psychology: The Dream of a Science (Cambridge University Press, 2003), Jung Stripped Bare by His Biographers, Even (London: Karnac Books, 2004), C. G. Jung. A Biography in Books (New York: W. W. Norton & Company, 2011) oraz, wraz z Jamesem Hillmanem, Lament of the Dead. Psychology after Jung’s Red Book (New York: W. W. Norton & Company, 2013). Sonu Shamdasani jest współzałożycielem Philemon Foundation, której głównym celem jest przygotowywanie do druku i wydawanie Dzieł Wszystkich C.G. Junga (w tym ok. 30 nowych, nigdy wcześniej niepublikowanych prac).
Kultowe fikcje podążają ścieżką, która doprowadziła Junga do założenia w 1916 w Zurychu Klubu Psychologicznego. Jej autor, Sonu Shamdasani, wybitny badacz dzieła i życia Junga, przypomina i analizuje kontrowersje, jakie wzbudziło tamto wydarzenie, oraz pokazuje, w jaki sposób zwolennicy Junga przyczynili się do zmiany formuły jego projektu. Przytacza dowody świadczące przeciwko temu, że, zgodnie z wysuwanymi przez niektórych oskarżeniom, Klub Psychologiczny był w istocie, wbrew swojej nazwie, rodzajem kultu założonego przez Junga w celu swojej własnej deifikacji. W książce publikowane są po raz pierwszy nieznane dotąd, a mające kluczowe znaczenie dla całej sprawy dokumenty sporządzone przez Junga i dotyczące jego osoby. Dzięki wykonanej przez autora niezwykle wnikliwej pracy detektywistycznej możemy się przekonać, że wysuwane pod adresem Junga oskarżenia są bezpodstawne – wynikają z błędnej oceny jego postępowania oraz przypisywania mu intencji, których on sam nigdy nie przejawiał.
Kultowe fikcje wyjaśniają narosłe nieporozumienia, ukazując w jasnym świetle prawdziwe cele i zamierzenia Junga odnoszące się do psychologii analitycznej. Jest to lektura obowiązkowa dla każdego, kto śledzi toczącą się w ostatnich latach debatę na temat legitymizacji psychologii analitycznej oraz nowych ruchów religijnych, poruszająca również kwestie dotyczące instytucjonalizacji psychoterapii w ogólności.
Kultowe fikcje zdobyły nagrodę Gradiva Prize za najlepszą książkę historyczną i biograficzną przyznawaną przez World Association for the Advancement of Psychoanalysis.
Czy "Pakiet: Czerwona księga, Kultowe fikcje" zawiera oryginalne, kolorowe ilustracje Junga?
Wersja "Czerwonej księgi" zawarta w tym pakiecie to tzw. Reader's Edition, która skupia się na warstwie tekstowej i nie posiada pełnych, barwnych faksymile. Publikacja zawiera jedynie kilka czarno-białych mandali, co czyni ją znacznie poręczniejszą i bardziej przystępną do codziennego studiowania treści merytorycznej. Jest to idealne rozwiązanie dla osób, którym zależy przede wszystkim na analizie myśli Junga oraz aparatu krytycznego przygotowanego przez Sonu Shamdasaniego. Dzięki tej edycji czytelnik może w pełni skupić się na skomplikowanym zapisie wizji bez rozpraszania uwagi przez wielkoformatowe malowidła.
Dla jakiego typu czytelnika ten konkretny zestaw publikacji nie będzie odpowiednim wyborem?
Ten pakiet nie jest polecany osobom szukającym lekkiej lektury popularnonaukowej lub bogato ilustrowanego albumu o charakterze artystycznym. Ze względu na brak barwnych reprodukcji malowideł Junga, kolekcjonerzy nastawieni na estetykę wizualną mogą czuć niedosyt przy tym konkretnym wydaniu. Treści zawarte w obu tomach są wysoce specjalistyczne i wymagają od odbiorcy dużej cierpliwości oraz umiejętności krytycznej analizy źródeł historycznych. Nie jest to również właściwy wybór dla czytelników oczekujących prostych poradników motywacyjnych, gdyż książki te mają charakter ściśle naukowy i biograficzny.
Jaką rolę w zrozumieniu dorobku Junga pełni dołączona książka "Kultowe fikcje"?
Publikacja ta stanowi merytoryczny fundament, który wyjaśnia kontrowersje narosłe wokół początków działalności Carla Gustawa Junga. Autor, Sonu Shamdasani, przeprowadza wnikliwą analizę historyczną, odpierając zarzuty o sekciarski charakter Klubu Psychologicznego w Zurychu. Lektura ta pozwala oddzielić fakty od mitów, ukazując prawdziwe intencje Junga dotyczące instytucjonalizacji psychologii analitycznej. Dzięki niej czytelnik otrzymuje niezbędny kontekst społeczny i naukowy, który ułatwia interpretację jego najbardziej osobistych doświadczeń opisanych w drugim tomie.
Czy lektura tekstów zawartych w pakiecie wymaga wcześniejszego przygotowania z psychologii?
Zrozumienie treści tych dzieł wymaga od czytelnika dużego skupienia oraz podstawowej orientacji w terminologii psychologii analitycznej. Choć nie jest wymagane akademickie wykształcenie, warto znać takie pojęcia jak archetyp, nieświadomość zbiorowa czy proces indywidualizacji przed przystąpieniem do lektury. "Czerwona księga" ma charakter intymnego dziennika i zapisu wizji, co znacząco odbiega od struktury standardowych podręczników naukowych. Samodzielne studiowanie tych tekstów jest procesem wymagającym intelektualnej otwartości na symboliczny i często hermetyczny język autora.
Czym różni się zawartość merytoryczna obu książek wchodzących w skład zestawu?
Zestaw łączy w sobie bezpośredni zapis wewnętrznych doświadczeń Junga z zewnętrzną, obiektywną analizą historyczną jego działalności. Pierwszy tom to surowy materiał źródłowy dokumentujący proces konfrontacji z nieświadomością, podczas gdy druga pozycja jest naukowym opracowaniem losów jego projektów badawczych. Czytelnik otrzymuje tym samym pełny obraz: od narodzin rewolucyjnych idei w samotności, po ich trudną drogę do uznania przez świat nauki. Takie połączenie pozwala na wielowymiarowe spojrzenie na historię psychoanalizy i ewolucję myśli jednego z najważniejszych wizjonerów XX wieku.
