Mandarić i Masleša, dwaj główni bohaterowie powieści „Ohyda” Svetislava Basary, zajmują się serbską mentalnością, doszukują się wypaczeń w środowiskach serbskich elit akademickich, politycznych oraz wśród funkcjonariuszy państwowych. Ich rozumienie demokratycznej Serbii jest w zasadzie takie samo, różni się jedynie ich reakcja na nadchodzącą epokę uwolnioną rzekomo od jednomyślności. Jeden z antagonistów, rozdarty między euforią a depresją, dostaje ataków choroby afektywnej dwubiegunowej, drugi natomiast stara się go uspokoić i przekonuje, że jego przeznaczeniem jest los, którego nie uniknie…
W ich dialogach, które rozśmieszą czytelników do łez, ale niepozbawione goryczy, przywoływana jest postać premiera Zorana Đinđicia, człowieka, który w opinii obu bohaterów podjął daremny trud sprowadzenia rodaków na drogę demokracji i zapłacił za to swoim życiem.
„Ohyda” to druga, po „Dzienniku Marty Koen” powieść jednego z najbardziej znanych współczesnych serbskich pisarzy Svetislava Basary, która została wydana nakładem Wydawnictwa Akademickiego SEDNO (2021).
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
W jakim nurcie literackim utrzymana jest powieść Ohyda Svetislava Basary?
Książka Ohyda to bezkompromisowa satyra polityczna i społeczna, która wykorzystuje elementy groteski do opisu serbskiej rzeczywistości. Autor skupia się na demaskowaniu hipokryzji elit akademickich oraz politycznych, posługując się przy tym czarnym humorem i gorzką ironią. Narracja prowadzona przez pryzmat dialogów dwóch antagonistów pozwala na głęboką analizę narodowej mentalności w obliczu przemian demokratycznych. To pozycja obowiązkowa dla miłośników ambitnej literatury pięknej, która nie boi się trudnych pytań o kondycję współczesnego społeczeństwa.
Czy do zrozumienia fabuły konieczna jest szczegółowa znajomość historii Serbii?
Lektura nie wymaga eksperckiej wiedzy historycznej, choć znajomość postaci premiera Zorana Đinđicia ułatwia interpretację kluczowych wątków. Autor konstruuje opowieść w sposób uniwersalny, pokazując mechanizmy władzy i społeczne rozczarowania, które są czytelne pod każdą szerokością geograficzną. Postać tragicznie zmarłego polityka służy jako punkt odniesienia dla rozważań o daremności wprowadzania zmian w skostniałym systemie. Czytelnik może w pełni cieszyć się literackim kunsztem Basary, śledząc emocjonalne starcia bohaterów bez posiadania doktoratu z nauk politycznych.
Jaką formę narracji przyjął autor w tej konkretnej powieści?
Konstrukcja książki opiera się w głównej mierze na dynamicznych i pełnych napięcia dialogach między dwoma głównymi bohaterami. Rozmowy Mandaricia i Maslešy służą jako narzędzie do ukazania kontrastujących postaw wobec nadchodzącej epoki wolności słowa. Jeden z bohaterów zmaga się z chorobą afektywną dwubiegunową, co wprowadza do narracji elementy nieprzewidywalności i silnych skrajności emocjonalnych. Taka forma sprawia, że tekst jest niezwykle żywy, angażujący i przypomina momentami partię szachów rozgrywaną na słowa.
{Kto jest wydawcą polskiego przekładu książki Ohyda?
Za polskie wydanie powieści odpowiada Wydawnictwo Akademickie SEDNO, które opublikowało ten tytuł w 2021 roku. Oficyna ta znana jest z prezentowania polskim czytelnikom istotnych dzieł literatury pięknej z regionu Bałkanów i Europy Środkowej. Wysoka jakość edytorska oraz staranny przekład pozwalają w pełni wybrzmieć specyficznemu stylowi Svetislava Basary. Wybór tego wydawnictwa gwarantuje, że do rąk czytelnika trafia literatura o wysokich walorach artystycznych i merytorycznych.
Dla jakiego typu czytelnika ta powieść nie będzie odpowiednim wyborem?
Ohyda nie jest polecana osobom poszukującym lekkiej, relaksującej lektury o prostej i liniowej konstrukcji fabularnej. Ze względu na dużą dawkę cynizmu, pesymizmu oraz skupienie na politycznych i filozoficznych dysputach, może ona zniechęcić zwolenników literatury rozrywkowej. Treść nasycona jest goryczą i bezlitosną krytyką społeczną, co wymaga od odbiorcy dużej odporności emocjonalnej i skupienia. Jeśli unikasz książek o gęstej atmosferze i braku klasycznie pojmowanej akcji, ten tytuł może okazać się zbyt wymagający.
