Ogród Ramy

Jakich ludzi wysłalibyście jako przedstawicieli ludzkości na spotkanie z obcą rasą, której motywów nie znacie? Naukowców, zwykłych ludzi, ochotników, czy może skazańców? 🤔 I jak bardzo ten wybór mógłby wpłynąć na kolejne relacje z obcymi?

"Ogród Ramy" mogę podzielić na dwie części, w pierwszej obserwujemy losy osób, które starają się przetrwać na pokładzie Ramy II, po tym, jak statek zaczął się oddalać od Ziemi. W drugiej poznajemy dzieje około dwóch tysięcy osób, którzy zgłosili się do zasiedlenia Marsa, lecz zamiast tego zostali przedstawicielami ludzkości, którą chcieli obserwować Ramowie. Ludzie ci w odpowiednio przystosowanym środowisku mieli żyć podobnie jak na Ziemi, jednak ich duży odsetek to byli więźniowie, którzy woleli zasiedlić Marsa niż gnić w więzieniu do końca swych dni...

Czy już domyślacie się jak to wszystko może się skończyć?

W serii Rama najwięcej sci-fi było w pierwszym tomie, zarówno drugi, jak i trzeci bardziej skupia się na etyce, moralności i socjologii, jest też tu trochę filozofii i odrobiną mistycyzm.

Czyta się to dobrze, choć były momenty, gdy zastanawiałam się ile z tego napisał Clarke, a ile Lee 🤔

Przy czytaniu tej części odczuwałam sporą frustrację. Zastanawiałam się dlaczego ktoś na Ziemi zdecydował się wysłać jako reprezentację ludzkości sporo osób z wyrokiem za morderstwo. Denerwowałam się czytając o tym, jak niewiele potrzeba, by władzę przejęli ludzie, którzy kierują się własnym interesem, a nie dobrem ogółu.

Trochę nie pasowało mi to, iż większość osób wybranych na statek obcych odznaczało się wysokim poziomem inteligencji, to jednak dali się zmanipulować jednostkom żądnym władzy. Poziom agresji wśród zaledwie 2 tysięcy osób wydawał mi się dosyć zawyżony, jednak rozumiem ten zabieg autorów książki.

Czytając tego typu powieści zaczynam się zastanawiać, czy ludzkość rzeczywiście zawsze będzie dążyła do dominacji nad słabszymi? Czy jesteś skazani na rządy osób potrafiących zmanipulować większość? Czy faktycznie potrzebujemy kogoś, kto potrząśnie ludzkością, by przestała dążyć do destrukcji?

Ogród Ramy pokazuje dalsze losy trójki członków załogi Newtona, czyli Nicole, Richarda i Petera, którzy w Ramie II zmierzają ku niewiadomemu, którym okaże się tajemniczy punkt węzłowy. Tam jednak nie znajdą oczekiwanych odpowiedzi na nurtujące ich pytania, wręcz pojawia się ich jeszcze więcej, a na dodatek zostaną wysłani z powrotem ku Ziemi, żeby zabrać większą liczbę osób, aby Obcy mogli lepiej poznać ludzi. Jak się można łatwo domyślić, nie wszystko pójdzie dobrze i to, co miało stać się Nowym Edenem, ludzka natura i chęć władzy wypaczą i zniszczą.

W trzecim tomie bardzo dużo się dzieje, poznajemy nowych bohaterów, obce istoty i miejsca. Co więcej autorzy poświęcają bardzo dużo czasu relacjom między bohaterami i interakcjom społecznym, co stanie się podstawą do opisywanych problemów, jakie napotka cała społeczność zamieszkała w Nowym Edenie. Nie brakuje tutaj również pewnych kontrowersji, które moim zdaniem niekoniecznie musiały się tutaj znaleźć. Nie chcę zdradzać dokładnie o co chodzi, ale pewne rozwiązania fabularne zdecydowanie mogą zrazić do dalszej lektury. Owszem, jest to wszystko dobrze wyjaśnione i uargumentowane, co nie zmienia faktu, że nie są to normalne zachowanie, nawet zważywszy na sytuacje, w jakich znaleźli się bohaterowie. Bez tych elementów, myślę, że wydźwięk samej książki byłby lepszy, choć wymagałoby to zmienienia niektórych wątków.

Ogród Ramy to dobra kontynuacja Ramy II. W trzecim tomie więcej się dzieje, mamy dużo akcji, ciekawych interakcji społecznych i rozważań, ale również nie brakuje tutaj kontrowersyjnych elementów, które mogą zrazić czytelnika do dalszej lektury.

SAMA RAMA

No i doczekałem się wznowienia trzeciego tomu „Ramy” – czyli przedostatniej odsłony głównej serii, bo może i Lee dopisał potem jeszcze dwie książki z tego uniwersum, ale „Rama” jako taka kończy się na czterech tomach. Więc i na reedycję czwartego też liczę i wierzę, że Rebis nie zawiedzie, jak i nie zawiódł z kompletem „Odysei kosmicznej”. Bo trójeczka świetna jest, ma parę kontrowersyjnych momentów, które można było sobie darować, jak darować w poprzedniej części można było sobie pewne niemalże romansowe elementy (nie mówię, że trzeba było darować sobie wątki poświęcone miłości, ale ich ujęcie rodem z romansów). Ale cała znakomita reszta rekompensuje nam to wszystko z nawiązką.

Niespełna rok po wydarzeniach poprzedniej części, Rama II z trójką uwięzionych na jej pokładzie astronautów, przemierza przestrzeń kosmiczną. Nie mogąc wiele zrobić, starają się przede wszystkim przetrwać, ale i dotrzeć do celu. Spotkanie z obcymi jednak przebiega nieoczekiwanie i…

Zacznę może od tych kontrowersji. O jakie konkretnie elementy chodzi, jakie wątki mam na myśli etc. zdradzać nie będę, nie o to przecież chodzi – kto chce, wygoogla sobie i znajdzie, kto nie chce, sam odkryje w książce, psuć niczego mu nie zamierzam – ale bez pewnych rzeczy można się było obejść. Naprawdę. Myślę, że te elementy, które wielu czytelnikom mogą wydać się niesmaczne, to raczej „zasługa” Lee, niż Clarke’a, patrząc na to, jak to właśnie on wprowadził do serii wszystkie te romansowe motywy, ale to już taka uwaga na marginesie. Abstrahując od tego zaś, cała reszta wątków obyczajowych, wszystkie te relacje między bohaterami i sprawy społeczne, wypadają całkiem dobrze, nawet jeśli momentami znów przesadnie, i malują fajne tło dla całej reszty wydarzeń.

Ale wiadomo, sednem wszystkiego jest fantastyka naukowa i ta nie zawodzi. Jest co poczytać, nad czym pomyśleć i w co się wczuć, wgryźć. Są tu rzeczy, które fascynują i urzekają wizjami, jest też dynamika akcji, a całość pozostaje bardzo dobrze napisana. A to ważne, bo w końcu powieść liczy sobie ponad 550 stron, więc fajnie, że czyta się to lekko, przyjemnie, ale i z takim poczuciem obcowania z krwistą lekturą.

No po prostu kawał dobrej, klasyczne science fiction – ot ta sama dobra Rama, co zawsze. A nawet lepsza niż część poprzednia (choć nadal pierwszej odsłonie nic nie dorówna). A że roztacza przed nami ciekawe perspektywy na to, co będzie działo się dalej, warto będzie czkać na wznowienie czwórki.

„Ogród Ramy” to trzecia część kultowej, klasycznej serii RAMA. Polski czytelnik ma tę niebywałą przyjemność płynącą z możliwości sięgnięcia po poprawione i uzupełnione wydanie tej książki. Arthur C. Clarke i Gentry Lee stworzyli dzieło, które jest połączeniem wizji technologicznych z zjawiskami natury społecznej. To bardzo ciekawe podejście, które po trosze dotyka etycznych wartości. A proszę mi wierzyć w tej książce nie brakuje moralnych aspektów naszej ludzkości, cywilizacji ziemskiej i pozaziemskiej. Autorzy po części szokują. Kontrowersyjność tej historii może burzyć, lecz co jest kwestią oczywistą, pobudza do dyskusji na temat aspektów moralnych. Społeczeństwo i technologia – to brzmi ciekawie. To sprawia, że za jednym razem spoglądamy w głąb wszechświata oraz istotę człowieczeństwa. Zatem „Ogród Ramy” to nie tylko książka SF, to dyskusja, w której warto wziąć udział.

Co tym razem wydarzy się w świecie stworzonym przez Clarke’a i Lee? Możecie być pewni, że wiele będzie się działo. Zatem usiądźcie wygodnie i dajcie porwać się w głąb tegoż świata. Rama II właśnie przetrwała natarcie rakietowe z Ziemi. Zdołała opuścić Układ Słoneczny. To oznacza, że Peter O’Toole, Nicole des Jardins i Richard Wakefield mogą liczyć tylko na siebie. Jaka zatem czeka ich przyszłość? Czy wyjdą cało z tej opresji? Czyt-NIK już wie, lecz nie zdradzi Wam tej tajemnicy. Bądźcie jak Czyt-NIK i poznajcie tę historię, która jest doskonałą podróżą do świata SF.

Co ważne w „Ogrodzie Ramy” otrzymujemy nie tylko solidną dawkę SF, lecz również dostajemy filozoficzne rozważania na temat naszej cywilizacji. A to wszystko zbudowane w napięciu, które towarzyszy nam podczas całej lektury. Ta podróż, w którą zabiera nas Arthur C. Clarke i Gentry Lee, to nie tylko wejście do świata technologii, to także możliwość przyjrzenia się nam w tym świecie. Myślę, że książka Clarke’a i Lee to również doskonała propozycja dla filozofów, socjologów, a już na pewno czytelników ambitnych, sięgających po treści dające do myślenia odnośnie ludzkości, technologii i naszej egzystencji w świecie.

„Ogród Ramy” to powieść interdyscyplinarna. Socjologia. Filozofia. Psychologia. A to wszystko ubrane w szaty SF. Dlatego też zdecydowanie polecam Wam lekturę tej książki. Każdy, kto po nią sięgnie, przyzna mi rację, w mej opinii, że zasługuje ona na miano NIK – Najlepszej Interesującej Książki.

Książka „Ogród Ramy” ukazała się nakładem Domu Wydawniczego Rebis