Marzanna jest Żydówką i ma męża Polaka, którego rodzina do antysemityzmu się nie przyznaje, jednak wyssała go z mlekiem matki: przeniknął do jej spontanicznych reakcji i językowych odruchów. Nasza bohaterka czuje się nieszczęśliwa, jakby uwięziono ją w zamku Sinobrodego – ceni twarde osadzenie w rzeczywistości swojego małżonka, ale cierpi, gdyż nie dzieli z nim świata myśli i emocji. Jednym słowem: Roman grzebie ją żywcem.
O ile fabularne spoiwo tego zbioru stanowi Marzanna, o tyle ideowym jest temat śmierci. Śmiertelnicy i śmiertelniczki zaludniający „Nieśmiertelnego” wchodzą z nią w różne konszachty. Całkiem spora ich część woli być martwa za życia. Czym bowiem jest wiara w życie wieczne, jak nie samospaleniem się tu i teraz?
Keff z literacką gracją kreśli światopoglądowe spory współczesności. Pokazuje Polskę rozdartą między katolickim pesymizmem a oświeceniową wiarą w lepszą przyszłość. W sposób niezwykle przenikliwy odnotowuje wrośnięte w naszą kulturę uprzedzenia, kładące się cieniem na duchowej kondycji społeczeństwa – niezdolnego do bliskości, trawionego podejrzliwą nieżyczliwością, uciekającego się chętnie do przemocy, choćby to była „przemoc miłosierdzia”.
„Nieśmiertelny” to znakomity obraz polskiej zbiorowości, a zarazem czuły portret kobiety, która chce dla siebie całego życia. I wie, że czasu na to życie zostało jej niewiele.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Czy "Nieśmiertelny" to powieść, czy zbiór osobnych opowiadań?
"Nieśmiertelny" to zbiór powiązanych ze sobą opowiadań, które dzięki postaci głównej bohaterki, Marzanny, tworzą spójną całość zbliżoną do konstrukcji powieściowej. Czytelnik śledzi losy tej samej kobiety na przestrzeni wielu lat, obserwując jej dojrzewanie i starzenie się w zmieniającej się Polsce. Autorka łączy poszczególne teksty wspólnymi motywami historycznymi oraz głęboką analizą psychologiczną postaci. Taka forma pozwala na wielowymiarowe ukazanie ewolucji bohaterki w różnych kontekstach społecznych.
W jakich realiach historycznych osadzona jest akcja książki?
Książka obejmuje szeroki wachlarz historyczny, począwszy od żywej pamięci o Zagładzie, przez wydarzenia roku 1968, aż po czasy współczesne i rodzenie się porządku liberalnego. Akcja osadzona jest w kluczowych momentach dla polskiej tożsamości, takich jak karnawał Solidarności czy okres transformacji ustrojowej. Każda z tych epok stanowi dla bohaterki źródło egzystencjalnego dyskomfortu i wyzwań ideowych. Dzięki temu lektura staje się panoramą polskich losów na przestrzeni kilku dekad XX i XXI wieku.
Jaką problematykę społeczną porusza Bożena Keff w tej publikacji?
Głównym tematem społecznym poruszanym w utworze jest trudna relacja polsko-żydowska oraz zakorzenione w kulturze uprzedzenia i ukryty antysemityzm. Bożena Keff analizuje mechanizmy przemocy psychicznej i braku porozumienia nawet w obrębie najbliższych relacji rodzinnych i małżeńskich. Autorka krytycznie przygląda się polskiej zbiorowości, punktując jej niezdolność do prawdziwej bliskości i tendencję do podejrzliwej nieżyczliwości. Ważnym elementem jest także zderzenie katolickiego pesymizmu z oświeceniową wiarą w postęp.
Dla jakiego typu czytelnika książka "Nieśmiertelny" nie będzie dobrym wyborem?
Książka "Nieśmiertelny" nie jest odpowiednim wyborem dla czytelników poszukujących lekkiej, eskapistycznej literatury rozrywkowej ze względu na jej ciężką tematykę i pesymistyczny ton. Dzieło wymaga od odbiorcy skupienia oraz gotowości na konfrontację z bolesnymi aspektami polskiej historii i trudnymi pytaniami o kondycję duchową społeczeństwa. Osoby unikające w literaturze motywów śmierci, traumy historycznej czy konfliktów światopoglądowych mogą uznać tę lekturę za zbyt przytłaczającą. Jest to pozycja skierowana do świadomego czytelnika, ceniącego głęboką analizę intelektualną i bezkompromisowe diagnozy społeczne.
Czym wyróżnia się styl pisarski autorki w jej beletrystycznym debiucie?
Proza Bożeny Keff charakteryzuje się niezwykłą literacką gracją i precyzją językową, co bezpośrednio wynika z jej bogatego doświadczenia poetyckiego i eseistycznego. Autorka operuje gęstym, nasyconym znaczeniami stylem, który pozwala na oddanie subtelnych odcieni emocji i skomplikowanych sporów ideowych. Każde zdanie jest starannie skonstruowane, co nadaje opowiadaniom wysoką jakość artystyczną i intelektualną głębię. Dzięki temu beletrystyczny debiut autorki zachowuje analityczny pazur znany z jej wcześniejszych prac naukowych i publicystycznych.
