Filip Springer w czasie pandemicznych lockdownów zamykał się w szafie z telefonem w jednym ręku i dyktafonem w drugim, żeby w ciszy nagrywać wypowiedzi ludzi nauki i kultury, najwybitniejszych specjalistek i specjalistów w swoich dziedzinach. Zadawał im tylko jedno pytanie: czego Pan/Pani nie wie?
„Czuję, że mam powiedzieć coś mądrego o niewiedzy, a to jest sprzeczność”. „Dobrze jest wiedzieć, czego nie powinniśmy wiedzieć”. „Nie wiem, skąd się bierze dobro, skąd zło, i nigdy się nie dowiem”. „Dlaczego musimy poruszać się w obrębie pojęć już znanych, nawet jeżeli chcemy powiedzieć coś nowego?” „Nie wiem, czy nie przekroczyliśmy już części punktów nieodwracalności”. „Bardzo bym chciał się dowiedzieć, czy mój kot nie był przypadkiem wcieleniem mojego zmarłego taty”. „W odróżnieniu od wiem, które wydaje mi się zamknięte i kończące rozmowę, trochę niebezpieczne, nie wiem jest otwarte i dużo bardziej wartościowe”. „Gdybym wiedział, czego nie wiem, wiedziałbym już bardzo dużo”.
Na pytania odpowiedzieli: Julia Fiedorczuk, Magda Heydel, Agnieszka Holland, Inga Iwasiów, Hanna Krall, Ewa Kuryłowicz, Ewa Łętowska, Anna Nacher, Janina Ochojska, Maria Poprzęcka, Aleksandra Przegalińska-Skierkowska, Anda Rottenberg, Anna Streżyńska, Edwin Bendyk, Michał Buchowski, Grzegorz Gorzelak, Jerzy Hausner, Zbigniew Karaczun, Ryszard Koziołek, Marek Krajewski, Andrzej Leder, Adam Leszczyński, Jarosław Mikołajewski, Zbigniew Mikołejko, Stanisław Obirek, Adam Ringer, Wilhelm Sasnal, Tadeusz Sławek, Łukasz Adam Turski, Andrzej Zybała.
Wypowiedzi ukazały się jako podcast Nie wiem w Audiotece.
„To była jedna z moich największych reporterskich i intelektualnych przygód – pisze Filip Springer we wstępie – móc porozmawiać w czasie globalnego niepokoju z mądrymi ludźmi o tym, czego nie wiedzą”.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii wywiady
W jakiej formie prezentowane są rozmowy w książce "Nie wiem" Filipa Springera?
Książka "Nie wiem" stanowi zbiór zredagowanych zapisów rozmów przeprowadzonych przez autora z wybitnymi przedstawicielami świata nauki i kultury. Treść publikacji wywodzi się z serii podcastów, które powstawały w specyficznych warunkach izolacji pandemicznej przy użyciu dyktafonu i telefonu. Czytelnik otrzymuje literacko opracowane wywiady, które pozwalają na głęboką analizę myśli zaproszonych gości w domowym zaciszu. Publikacja zawiera również autorski wstęp, który nadaje całości niezbędny kontekst intelektualny i reporterski.
Czy ta publikacja dostarcza konkretnych odpowiedzi na trudne pytania naukowe?
Publikacja ta nie jest zbiorem gotowych faktów, lecz intelektualną podróżą skupioną na granicach ludzkiego poznania i akceptacji niewiedzy. Zamiast serwować definitywne rozwiązania, Springer i jego rozmówcy celebrują stan niepewności jako wartość otwierającą nowe ścieżki dialogu. Teksty zachęcają do porzucenia dogmatyzmu na rzecz autentycznej dociekliwości, co jest szczególnie cenne w czasach globalnego niepokoju. Jest to lektura wymagająca skupienia, która stawia pytania o naturę dobra, zła oraz mechanizmy rządzące współczesnym światem.
Jakie dziedziny wiedzy reprezentują rozmówcy zaproszeni do projektu przez autora?
Wśród rozmówców znajdują się eksperci z bardzo zróżnicowanych obszarów, takich jak fizyka, prawo, socjologia, historia sztuki czy filozofia. Głos zabierają między innymi Agnieszka Holland, Ewa Łętowska, Janina Ochojska oraz Aleksandra Przegalińska-Skierkowska, co gwarantuje wielowymiarowość poruszanych zagadnień. Każdy z rozdziałów pozwala spojrzeć na świat oczami specjalisty, który ma odwagę przyznać, czego w swojej dziedzinie nie jest w stanie zrozumieć. Taki dobór gości sprawia, że książka dotyka zarówno problemów klimatycznych, jak i kwestii etycznych czy technologicznych.
Czy treść książki pokrywa się w pełni z materiałem znanym z podcastu?
Wydanie książkowe to trwałe i starannie przygotowane rozwinięcie koncepcji dźwiękowej, które umożliwia spokojniejszą recepcję zawartych w niej treści. Choć fundamentem były nagrania dla Audioteki, forma pisana pozwala na wielokrotne powracanie do kluczowych fragmentów i głębszą refleksję nad tekstem. Tekst został poddany redakcji, aby jak najlepiej oddać esencję wypowiedzi intelektualistów w formie literatury faktu. Dla osób, które słuchały podcastu, książka stanowi doskonałe uzupełnienie i szansę na utrwalenie najważniejszych wniosków.
Dla kogo lektura tej książki może okazać się zbyt trudna lub niesatysfakcjonująca?
Książka ta nie będzie odpowiednim wyborem dla osób poszukujących lekkiej rozrywki lub praktycznych poradników oferujących proste recepty na życie. Ze względu na swój eseistyczny i mocno filozoficzny charakter, wymaga ona od czytelnika gotowości na obcowanie z abstrakcyjnymi pojęciami i brakiem jednoznacznych konkluzji. Odbiorcy preferujący szybką akcję lub literaturę opartą wyłącznie na twardych danych mogą poczuć się znużeni refleksyjnym tonem wypowiedzi. Publikacja celowo unika podawania gotowych rozwiązań, co dla części czytelników może być frustrujące lub zbyt wymagające intelektualnie.
