My. Kronika upadku

Twórczość autora od zawsze miała w sobie coś, co sprawiało, że chciałam zapoznać się z jego dziełami, nigdy nie było jednak okazji, gdyż po sięgnięcie po tak kultowe książki jak “Metro 2033” czy “Outpost” nigdy nie czułam się gotowa. Dopiero “My.Kronika upadku” zmotywowała mnie, by zapoznać się z tym, co autor ma do powiedzenia, a tym samym sięgnąć po gatunek, którego najlepszych utworów jeszcze nie poznałam.

Prócz poznania twórczości Dmitrija Glukhovsky’ego historia ta stanowi dla mnie również pewien wyjątek od reguły w swoich wyborach czytelniczych. Pozwala mi powrócić do reportaży, które poznałam parę lat temu, a które od tamtego czasu unikam z uwagi na ich ciężar emocjonalny i trudną tematykę. Tym razem jednak postanowiłam przełamać tę barierę, skuszona nie tylko nazwiskiem autora, ale również chęcią zgłębienia prawdy o współczesnej Rosji – kraju pełnym kontrastów, którego obraz od lat budzi ciekawość i niepokój.

Całość recenzji [Adres usunięty]

Reportaż zazwyczaj budzi ogrom emocji, szczególnie gdy dotyczy tematów aktualnych i nam bliskich. Dmitrija Glukhovsky’ego z pewnością wielu z nas zna z kreślonego w „Metro 2033” postapokaliptycznego świata zamkniętego w podziemiach moskiewskiego metra. Pozostaje mieć nadzieję, że wizja ta pozostanie tylko fikcją, choć czytając najnowsze jego dzieło obawy o najgorszy scenariusz tkwią w tyle głowy.

"Jak to się stało, że kraj, który jeszcze niedawno zmierzał w przyszłość, nagle dokonał ostrego zwrotu?"

„My. Kronika upadku” jest zbiorem felietonów i artykułów, które były reakcją autora na wydarzenia w Rosji od 2012 do 2023 roku, kiedy to książka została wydana. Jej celem była próba odpowiedzi na powyższe pytanie poprzez przedstawienie ewolucji kraju zmierzającego ku totalitaryzmowi. Glukhovsky dzieli się osobistym doświadczeniem jako część społeczeństwa, które jeszcze niedawno miało nadzieję na bardziej wolnościowe i demokratyczne jutro. Jak wskazuje, ten „zwrot” w kraju nie był nagły. To proces umiejętnie rozciągany przez autorytarną władzę, wykorzystywany do tłamszenia obywateli w oparciu o wyuczone posłuszeństwo, zastraszenie i machinacje propagandowe.

Każdy felieton poprzedzony jest opracowaniem ukazującym szerszy kontekst i spojrzenie „z przyszłości”, bogatsze o perspektywę czasu, wiedzę i następstwa wydarzeń, do których się odnosi. Tym cenniejsze stają się więc analizy Autora jako obserwatora zarówno świadomego, jak i uczciwego wobec wcześniejszych własnych błędnych ocen, wynikających z niewiedzy czy ulegania oficjalnie obowiązującej narracji.

Autor z goryczą opisuje pogrążającą się Rosję, uległą wobec wodza, przyzwyczajoną do „przewodnictwa”. W gorzkich słowach, wnikliwie, dosadnie i pesymistycznie punktuje społeczeństwo stłamszone, zindoktrynowane, podporządkowane i bezkrytyczne. Społeczeństwo, które samo przyzwoliło na swój upadek. I system, który krok po kroku zawłaszcza każdą namiastkę wolności poprzez mechanizm represji, bezprawie, symbiozę przestępczości, kościoła i władzy, kontrolę mediów, cenzurę i manipulację informacją, wydział sprawiedliwości przekształcony „w narzędzie kary i terroru”.

Glukhovsky ostrzega, że „nie jest wcale pewne, że najgorsze już za nami,” i kończy swe dzieło jako oskarżony zaocznie o zdradę, oferując nam mroczną, lecz poruszającą kronikę upadku – nie tylko kraju, ale także moralności ludzkiej w cieniu represji. A krwawy spektakl za naszymi granicami wciąż trwa.

Dmitry Glukhovsky już od dawna udowadnia, że jest prawdziwym mistrzem w tworzeniu powieści, w których motyw postapokalipsy wysuwa się na pierwszy plan. Wystarczy wspomnieć kultowy cykl Metro czy też F[Adres usunięty], które potrafiło głęboko poruszyć moje nastoletnie serce. Jego literacki warsztat, połączony z niezwykłą umiejętnością eksploracji ludzkich emocji, sprawia, że nie sposób pozostać obojętnym na jego twórczość. Teksty Glukhovsky'ego długo rezonują w moich myślach, nie pozwalając zasnąć, i często stają się tematem żywych dyskusji z innymi miłośnikami literatury. To właśnie dzięki temu Dmitry zdobył rzeszę wiernych fanów na całym świecie. Ale czy kiedykolwiek słyszeliście o jego felietonach?

W latach 2012-2022, kiedy postapokaliptyczne powieści Glukhovsky'ego zdobywały popularność na całym świecie, autor intensywnie angażował się również w pisanie felietonów – krótszych i dłuższych form literackich. W swoich tekstach odważnie komentował bieżące wydarzenia w Rosji, często jawnie je krytykując. Jego bezkompromisowy, pełen ciętego humoru i inteligencji styl sprawiał, że od tych felietonów trudno się oderwać. Dlatego ogromnie mnie cieszy, że @insignis_media zdecydowało się wydać te teksty w Polsce. Te teksty zwyczajnie zasługują na to aby niosło je dalej w świat.

My. Kronika upadku - to niesamowicie dobrze skonstrowana książka. Każdy tekst w niej zawarty jest opatrzony dużym komentarzem historycznym który ułatwia odbiorcy zrozumieć, w jakim momencie rosyjskiej historii się znajduje, ale też dostrzec, jak Glukhovsky ocenia te wydarzenia z perspektywy czasu. Autor z niezwykłą precyzją przedstawia proces, w którym Rosja przechodzi od kraju z głęboko zakorzenionymi tradycjami do państwa opresyjnego, gdzie panuje kult jednostki i wszechobecne bezprawie. Społeczeństwo pozbawione jest jakiejkolwiek siły przebicia; wszelkie próby buntu są brutalnie tłumione, zanim zdążą się na dobre rozwinąć, a niewygodne osoby szybko trafiają do więzień. - ot co idealny przepis na totalitaryzm prawda ?

Bardzo interesującym elementem tej książki jest samokrytyka autora. Dmitry kilkakrotnie przyznaje, że w różnych okresach swojego życia ulegał wpływom propagandy. To doskonały punkt wyjścia do analizy literackiej jego tekstów – jak daleko sięga manipulacja elit w kreowaniu „faktów,” które ostatecznie docierają do masowego odbiorcy? Osoby pasjonujące się polityką, socjologią czy psychologią z pewnością znajdą tu wyjątkowe wyzwanie intelektualne.

ㅤ

My. Kronika upadku to nie jest książka prosta ani tym bardziej miła w odbiorze. Te teksty wywołują w odbiorcy głęboki dyskomfort. Sama nie byłam w stanie przeczytać ich za jednym razem – konfrontacja z brutalną rzeczywistością zwyczajnie boli i jest niczym odrywanie dobrze przyklejonego plastra ze skóry. Jeśli jednak szukacie książki, która was intelektualnie zaangażuje, albo po prostu kochacie poszerzać wiedzę o świecie, ta lektura może być dla was wyjątkową, literacką ucztą. Na koniec wspomnę tylko o sytuacji która miała miejsce w sierpniu 2023 roku. Chodzi o głośny proces w którym Dmitry Glukhovsky został skazany ZAOCZNIE na 8 lat więzienia przez rosyjską władzę. Nie zgadniecie za co! Za mówienie prawdy o wojnie na Ukrainie. To juz wiele mówi prawda ?

Rosja to nie kraj, to stan umysłu, usłyszałem kiedyś od kogoś. Choć miało to wywołać efekt humorystyczny, jak pokazuje lektura najnowszej książki Glukhovskiego, jest w tym sporo prawdy. My, Kronika upadku to zbiór krótkich felietonów, w których autor znany do tej pory raczej z literatury fantastycznej, próbuje zrozumieć, co się stało z Rosją, ale przede wszystkim z Rosjanami, od roku 2012 do dziś. Bo nie można pominąć faktu, że duża część Rosjan popiera dyktaturę Putina i jego "politykę". Autor, który żyje teraz na przymusowej emigracji, gdyż we własnym kraju jest postrzegany jako zdrajca i wróg publiczny, albo agent obcego państwa, jest bardzo szczery i zatroskany tym, co się stało z jego krajanami. Pokazuje w prosty sposób, jak krok po kroku Rosja zmierzała do punktu w jakim jest dzisiaj i jak wszyscy mogliśmy się tego spodziewać, nie chcąc tak naprawdę przyjąć do wiadomości, symptomów, które były aż nad wyraz widoczne. Jakbyśmy zostali zaślepieni przez interesy, napędzane węglem i ropą naftową. Glukhovsky sam poddaje się autokrytyce i wytyka sobie błędy we własnym postrzeganiu swojej ojczyzny i to niewątpliwie świadczy o jego klasie, gdy przyznaje, że w kilku kwestiach się mylił, co do tego jak potoczą się wydarzenia w Rosji. Czy jego głos przedrze się przez cenzurę w jego ojczyźnie i dotrze do szerszej grupy odbiorców? Wątpliwe. Glukhovsky jak i Kasparow wiedzą, że nikt nie jest prorokiem we własnym kraju i że trudno nim być także poza jego granicami. Miło jednak wiedzieć, że są pisarze rosyjscy, którzy nie są piewcami kremlowskiej propagandy i krytycznie patrzą na to co dzieje się w Moskwie. Życzę autorowi Metra, by kiedyś mógł wrócić do kraju i doświadczył zmiany w polityce rządzących, ale i w mentalności samych Rosjan, bo dziś to rzeczywiście nie tylko kraj, a stan umysłu. Zaślepionego, który nie wie czym jest wolność i chyba tak naprawdę nigdy jej nie rozumiał. Polecam!!!

Za książkę dziękuję @insignis_media