Sydonia. Słowo się rzekło

ZACHWYCAJĄCA!

PERFEKCYJNA!

JEDNA NA MILION!

***

Przychodzi taki moment w życiu każdego, mam nadzieję, czytelnika, że trafia on na „powieść nad powieściami”.

Pozycję, która pojawia się na rynku wydawniczym raz na kilka lat - o ile ma szczęście - a może jeszcze rzadziej. Zachwyca się nią tak mocno, przeżywa tak intensywnie, że nie wyobraża sobie, jak wyglądać będzie jego codzienność po skończonej lekturze.

***

I oto, po latach oczekiwania, trafiła w moje dłonie właśnie taka wybitna, totalna „nadksiążka”, niemożliwa do ocenienia „Sydonia. Słowo się rzekło” autorstwa Królowej Powieści Historycznej, Elżbiety Cherezińskiej.

W jaki sposób napisać mam o czymś tak wspaniałym, wybornym, tak dopracowanym pod każdym możliwym względem, do bólu perfekcyjnym, porywającym, fascynującym, zapierającym dech?

Nieśmiało spróbuję.

Oto poznajemy historię kobiety ze słowiańskiej legendy, Sydonii von Berk, oskarżonej o czary, twarzy wielu jej podobnych, które jako czarcie pomioty, w imię Boga i wszechwładnego, nieomylnego Kościoła, straciły życie z powodu swych „magicznych”, niezrozumiałych zdolności. To historia silnej, niezłomnej kobiety z krwi i kości, tak doskonale niedoskonałej. Autorka nie tylko znakomicie naszkicowała postać Sydonii, ale przede wszystkim z niezwykłym kunsztem odwzorowała klimat epoki: polityczne układy, zależności, dworskie intrygi, wpływ religii na rządy. Z Elżbietą Cherezińską nie ma żartów. Kiedy ta wybitna autorka i znawczyni historii, zabiera się konstruowanie powieści, nie bierze jeńców. Nie unika kwestii niewygodnych, nie wybiela, nie łagodzi.

Tak też jest w „Sydonii”, książce, na którą czekałam ponad trzy lata (tak, tyle czasu minęło od publikacji ostatniego tomu cyklu „Odrodzone królestwo”). Nie umiem ubrać w słowa szaleńczego bicia serca, która wyrywało mi się z piersi podczas lektury. Nie umiem wyrazić bezbrzeżnego zachwytu nad stylem, fabułą, aryciekawą XVI-wieczną historią.

Proszę, błagam, przeczytajcie tę wybitną powieść. Miłośnicy słowiańskości - stracicie głowę!

Zwykła kobieta, która miała rzucić klątwę, doprowadzającą do unicestwienia jednego z największych rodów.

„Widzicie przed sobą starą kobietę oszukaną przez bliźnich, krewnych i przez nich oskarżoną o władzę nadziemską. Mnie nawet ludzkiej mocy brakowało, by przeciwko niesprawiedliwościom krewnych moich na majątek dybiących stanąć”

Proces, który wstrząsnął Polską Jagiellonów, oszustwo, które zmieniło bieg historii, życiorys bardziej niezwykły niż Elżbiety Batory.

Urodzona w roku 1548 Sydonia von Borck, jako młoda dziewczyna trafia na dwór księcia Filipa I w Wołogoszczy. Tam poznaje Ernesta Ludwika, zakochuje się w nim bez reszty, jednak gdy dochodzi do podjęcia ostatecznej decyzji, mężczyzna przerażony popełnieniem mezaliansu ostatecznie żeni się z Zofią Jadwigą, córką księcia brunszwickiego. Urażona Sydonia opuszcza dwór Filipa I, zanim to jednak nastąpiło, kobieta miała rzekomo, przekląć Ernesta i powiedzieć, że jego ród (Gryfitów) w ciągu pięćdziesięciu lat wyginie. Gdy trafiła pod opiekę swojego skąpego brata, jej problemy zaczęły narastać. Ulrych nie chciał dzielić się majątkiem, kazał zrzec się swoim siostrą prawa do niego w zamian za dożywotnią rentę i utrzymanie. Niestety brat nie wywiązał się z żadnych ustaleń. Konflikt ze szwagierką sprawił, że w roku 1604 Sydonię umieszczono w klasztorze w Marianowie.

Kobieta w ciągu całego swojego życia nigdy nie wyszła za mąż. Interesowała się za to zielarstwem oraz leczniczymi właściwościami roślin. Miała psa, którego bardzo kochała, a który stał się kością niezgody pomiędzy nią a jej byłym narzeczonym Henrykiem Prechelem. Mężczyzna chciał odebrać psa z czystej złośliwości. Gdy zwierzę pogryzło dziecko Henryka, które nie długo po tym zmarło, Sydonia przyznała się, że to jej pies jest odpowiedzialny za pogryzienie, ale tylko za to, a śmierć miała inną przyczynę. Niestety nikt w to nie uwierzył.

W roku 1612 kobieta została oskarżona o czary, przez Annę von Apenburg z klasztoru w Marianowie.

[Sydonię] ubezwłasnowolniono i zakazano opuszczać teren klasztoru, w którym przebywała. Postanowiła złożyć oficjalną skargę do księcia Filipa i próbowała wydostać się na zewnątrz za pomocą siekiery. Zmuszono ją siłą do powrotu do celi, a przy okazji dobrze zapamiętano przekleństwa i groźby, jakich nie szczędziła swoim prześladowcom.

Sydonia z początku nie przyznawała się do winy, ale po okrutnych torturach w końcu uległa.

Kobieta była wymarzoną ofiarą. Od lat interesowała się zielarstwem i miała podejrzane kontakty z kobietami oskarżanymi o czary. Do tego była kłótliwa i apodyktyczna, często też odgrażała się swoim przeciwnikom, którzy dziwnym trafem szybko schodzili z tego świata. Na domiar złego była jeszcze sprawa rzekomej klątwy rzuconej na panującą dynastię…

Najnowsza książka Pani Cherezińskiej to hit historyczny początku tego roku. Oparta na faktach pozycja, napisana w sposób bezwzględny i szczery powala sprawą, która wstrząsnęła ówczesną Polską.

Czarownice, stosy, intrygi, tajemnice… to wszystko i jeszcze więcej w czasach gdy wydawać by się mogło Polska, była krajem oświeconym i praworządnym. Po bez wątpienia, najlepszej historycznej serii o polskich władcach, Pisarka wchodzi w najbardziej kontrowersyjną tematykę w historii świata. Trzeba przyznać, że wychodzi Jej to znakomicie. Pozycja Sydonia słowo się rzekło to nie tylko zbiór faktów historycznych w jednej książce, ale przede wszystkim ukazanie tragedii, jaką było bycie innym niż wszyscy. Oskarżenie o czary mogło dotknąć każdego, wyssane z palca i bezpodstawne, w swej pozycji Pani Cherezińska pokazuje mechanizm ludzkiego działania, które doprowadzało do śmierci niewinnych.

Moim zdaniem publikacja niezwykła, najlepsza w dorobku Autorki. Czyta się szybko, jednym tchem. Z jednej strony irytuje prawdą historyczną, która nie mieści się w głowie, z drugiej powala manipulacją psychologiczną stosowaną przez lata. Jestem pod wielkim wrażeniem tego dzieła, mam nadzieję, że kolejna książka Pisarki będzie równie wspaniała.

Kobiety w historii odgrywają dużą rolę. To dzięki ich niezłomności, uporowi i marzeniom udało nam się wyrwać ze szponów patriarchatu. I choć jest jeszcze wiele do zrobienia, to jednak kobiety takie jak Sydonia von Bork, pozwoliły na sięganie po rzeczy nieosiągalne i walkę o lepsze jutro. Często przypłacały swoim życiem, ale do końca trwały we własnych przekonaniach.

Sydonia von Berk – kobieta wywodząca się z najstarszego rodu Pomorza, z wieloma tradycjami, sięgającymi jeszcze początków XI w. Piękność, urodzona w połowie XVI w., kobieta wielu talentów, dwórka we dworze księcia Filipa I. Postać tragiczna w polskiej historii, z losami dramatycznymi i bolesnymi, ale szalenie ciekawymi.

Elżbieta Cherezińska stworzyła powieść doskonałą! Długie godziny spędzone nad przygotowywaniem się do opowiedzenia tej historii, zaprocentowały oryginalną, rzutką i szalenie ciekawą opowieścią o kobiecie niezwykle inteligentnej, odważnej, ale też apodyktycznej i kierującej się romantycznymi uczuciami.

Autorka nadała postaci historycznej charakteru. Poczęstowała czytelników sporą dawką arcyciekawych informacji, przedstawiła losy nie tylko Borków, ale i Gryfitów. Wskazywała wszystkie zależności między dworami, pewne polityczne niuanse, które od dawien dawna rządziły polityką państw. Przedstawiła też zasady panujące we dworach, to, jak istotna jest religia, i jak ogromny wpływ miała na decyzję, życie i światopogląd.

Ta książka, to nie tylko szalenie ważne ciekawostki historyczne, ale też zwrócenie uwagi na tzw. czarostwo, za uprawianie którego, niegdyś surowo karano. A wszystko to w imię Boga i Kościoła, który narzucał swoją wolę i był okrutny do granic możliwości.

Autorka doskonale wyjaśniła czym można było popaść w niełaskę, jak postrzegano kobiety inteligentne, żyjące w zgodzie z naturą i interesujące się ziołolecznictwem. A to, co w emocjach zostało wypowiedziane, brano za przykład zdolności magicznych, powiązanych z samym diabłem.

To, o czym mówi ta książka, to przede wszystkim strach męskich przedstawicieli władzy świeckiej i duchownej. Strach przed kobietami, ich inteligencją i odwagą.

Ważna, wspaniała i niezwykle ciekawa powieść, która zachwyci nie tylko osoby lubujące się w historii, ale i te, które lubią mocne, żeńskie postaci, których historie nie kończą się happy endem.

Opowieść o niesamowitej kobiecie? Porozmawiajmy.

[Współpraca reklamowa z @zysk_wydawnictwo]

Kreacja Sydonii była fenomenalna. Kierowała się interesującymi wartościami, zupełnie innymi niż większości kobiet w tamtych czasach. Jej spostrzeżenia i obiekty zainteresowania były fascynujące. Kontrast jej postaci z pozostałymi osobami był ogromny. Jak czerń z bielą. Zupełnie nie dziwi mnie zainteresowanie, jakim darzyło ją wielu mężczyzn i niechęć kobiet, które nie rozumiały jej toku myślenia czy postępowania. Całe życie walczyła o siebie. Niezaprzeczalnie inteligentna, buntownicza i harda.

Trudny świat, w którym prawo, obyczaje i wszelkie istotne elementy życia ustalają mężczyźni, a kobieta wartość – niewielką – zyskiwała dopiero po małżeństwie. Zastajemy w tej pozycji niełatwe czasy, bez wzajemnego wsparcia kobiet. Ponadto niełatwą miłość, zakazaną i mszczącą się po wielu latach.

Okrutne stosunki rodzinne. Walka Sydonii o to, co jej się należało, była żmudna i zawiła. Spędziła niemal całe życie na dochodzeniu swoich praw.

Przede wszystkim to fascynująca historia życia kobiety oskarżonej o czary i skazanej na spalenie na stosie. Bardzo smutna, niezwykle niesprawiedliwa.

To bardzo inteligentna książka. Opisy są niezwykle przyjemne w odbiorze, perfekcyjnie płynne i rozbudowane. Doskonałe. Sceny procesowe zostały napisane wybitnie.

Utwierdziła mnie w przekonaniu, że książki historyczne kocham miłością nieskończoną.

Ach i wydanie książki jest arcypiękne.

"Sydonia. Słowo się rzekło" to moje wyjście ze strefy komfortu i spróbowanie czegoś nowego, książki, po którą kiedyś absolutnie bym nie sięgnęła. To dlatego, że jest to powieść historyczna, które mnie absolutnie nie kręcą chyba, że są to stricte książki fantasy. Dlatego tym razem postanowiłam, że spróbuję.

O czym w ogóle jest ta książka? Przenosimy się do wieku XVI i XVII. Jest to czas kiedy polowania na czarownice są na porządku dziennym. Co ciekawe, nikt nie ma zamiaru sprawdzać szczegółów tylko patrzy źle na każdą kobietę, która żyje sama i nie daj Boże ma czelność wyrażać swoje zdanie. Wtedy jest na celowniku. Tytułowa Sydonia von Bork również zostaje oskarżona o czary, ale nie tylko, bo między wieloma zarzutami, jakie zostały jej postawione pojawia się również pozbawienie życia księcia. Kobieta broni się ponad rok, ale tortury jakim ją poddają powodują, że w końcu się przyznaje do zarzuconych jej czynów i to, że zaraz później wszystko odwołuje już nie ma znaczenia. Zostaje stracona. Tylko na tym opowieść się nie kończy, bo po jej śmierci zaczynają umierać kolejni książęta. Czyżby to była klątwa? Dla niektórych idealna podwalina do twierdzenia, że to była czarownica.

Jak już wspominałam, moja relacja z książkami historycznymi jest dość skomplikowana i raczej po takie nie sięgam, ale ta jest jednym z niewielu wyjątków i nie żałuję, że po nią sięgnęłam, bo to opowieść porywająca, dla mnie osobiście dziwna, ale na tyle wciągająca, żeby przeczytać ją bardzo szybko, bo nie mogłam się od niej oderwać. Nie ukrywam, że to wątek czarownic był dla mnie tym, który trzymał mnie przy lekturze i to, że autorka nie zrobiła z tej powieści podręcznika do historii. Tu jest fabuła mimo, iż jest też mnóstwo faktów i bohaterowie, którzy sprawiają wrażenie jak by byli żywi i stali tuż obok nas.

Myślę, że każdy fan powieści historycznych w tej opowieści po prostu przepadnie, bo napisana jest ciekawym językiem, a historia Sydoni mimo, że skomplikowana i trudna, to jednak niezwykle interesująca.

A dla mnie to opowieść, dzięki której chętnie sięgnę po inne od Cherezińskiej choć wyszłam nieco ze strefy komfortu dla niej.

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Zysk i S-ka.