Heaven

Ciężko czyta się o takiej szkole, jak ta Kojimy i Maroka. Całą książkę kibicowałam tej dwójce w ich przyjaźni. Jakbym mogła osłoniłabym ich przed kolejnym ciosem, zakryła uszy na kolejną obelgę. Równie przejmujące jest to, jak narrator znajduje ukojenie i ulgę w małych rzeczach, takich jak wkładanie rąk do chłodnej przestrzeni pod biurkiem. Mocno opisano również, jak jego emocje często fizycznie go kontrolują. Lektura tej emocjonalnej powieści jest niepokojącym, ale potrzebnym doświadczeniem.

Więcej na [Adres usunięty]

Ludzie, którzy potrafią się wczuć w sytuację drugiego człowieka, mieszkają w jakimś innym, nierealnym świecie (...)”

Niewielka objętościowa, ale po brzegi wypełniona emocjami. „Heaven” Mieko Kawakami to przejmująco smutna opowieść o przemocy i wykluczeniu. Historia przyjaźni zrodzonej z poczucia wspólnoty przeżyć i doświadczeń. Przyjaźni, która nie sprawia, że życie staje się weselsze, a jedynie mniej smutne. Jednak w przypadku doświadczających przemocy ze strony rówieśników, Kojimy i jej bezimiennego kolegi z klasy, to naprawdę dużo. „Jesteśmy podobni” – jedno, krótkie zdanie stanowiące treść anonimowego listu, zapoczątkowuje zażyłość, która przynosi dwójce nastoletnich ofiar ulgę.

„Heaven” to niezwykle realistyczny, głęboko poruszający, intymny obraz samotności, bólu, strachu i braku nadziei. Opowieść o radzeniu sobie z traumą poprzez autodestrukcję. Mieko Kawakami pokazuje jak trudno jest zaakceptować odmienność drugiego człowieka, jak wiele zła tkwi w niektórych z nas. I choć nie szczędzi czytelnikowi mocnych i dosadnych opisów aktów przemocy, to nie one poruszają w jej powieści najbardziej.

Portret dziecka cierpiącego w samotności, żyjącego w permanentnym strachu, obawiającego się prosić o pomoc, nie mającego nadziei na odmianę swojego losu – to uderza najmocniej, szczególnie gdy czyta się „Heaven” z perspektywy rodzica. Fizycznie boli to, czego nie ma. Brak wsparcia i zainteresowania najbliższych, skupionych na sobie i swoich problemach. Brak reakcji ze strony nauczycieli i wychowawców. Ta dojmująca nieobecność dorosłych, przeraża i szokuje.

Mieko Kawakami prostym, przystępnym językiem opisała uniwersalne, ponadczasowe problemy młodych ludzi. Choć może się wydawać, że rozważania dotyczące [Adres usunięty]. etyki, indywidualizmu, istoty przemocy i cierpienia, które snują bohaterowie stworzeni przez japońską pisarkę, są niekiedy nazbyt dojrzałe, to trudne doświadczenia, które stały się ich udziałem, sprawiają, że wierzymy w tę ich przedwcześnie zdobytą, życiową mądrość.

„Heaven” to jedna z tych powieści, po którą warto sięgnąć niezależnie od wieku. Polecam!

Przełożyła Anna Horikoshi

Czy życie nastolatków jest tak fantastyczne, jak przekonują nas na swoich „sweet fociach” i zabawnych filmikach w sieci? Nie jest. I na szczęście o prawdziwym życiu (bez filtra) dzieciaków pisze się też książki. Wybierając swoje lektury nie zapomnijcie też sięgać po powieści ważne, a nawet i dość trudne (bo wyzwalające skomplikowane uczucia). Na księgarskiej półce, wśród innych kolorowych nowości, znalazłam książkę, która skojarzyła mi się z błogim lenistwem wakacyjnym. A tu niespodzianka – to była pierwsza lekcja tego, że pozory mylą.

„Heaven” nie ma bowiem nic wspólnego z beztroskim leniuchowaniem pod chmurką. To powieść bezbrzeżnie smutna i wprost porażająca. Mieko Kawakami opisuje środowiska uczniowskie. Szkoła jak szkoła, dzieci jak dzieci. I tu od razu dostałam srogą lekcję numer dwa – kolejne pozory. Pod warstwą szczeniackich wygłupów, złośliwych docinków kryje się o wiele więcej niż tylko „dziecięce / nastoletnie zagrywki”.

W prozie Kawakami nie ma „zwyczajnych” uczniów. Jest banda zwyrodnialców i są ich ofiary. O osobach spoza tych kręgów się nie wspomina. Mamy zatem chłopca, sprowadzonego do rangi przedmiotu – można go kopać, wyzywać, traktować jak sługę, jak piłkę czy ścierkę, można mu kazać lizać wymiociny, jeść kredę lub rybki z akwarium, można go zamykać w schowku lub rozbierać i zmuszać do jeszcze gorszych rzeczy.

I on to robi. Bo się boi. Wie, że sprzeciw sprowadziłby dodatkowy gniew. Kawakami podkreśla położenie bohatera nawet poprzez pominięcie jego imienia. Wiemy tylko, że przezywają go Maroko – bo ma zeza. Jest przekonany, że to ten jego defekt jest wszystkiemu winny. Co czuje dziecko, które codziennie rano budzi się ze świadomością, że czeka go kolejny dzień walki o przetrwanie?

Jak w obliczu takiego koszmaru można skupić się na nauce i innych sprawach? Chłopak ma dość, kłębią się w nim rozmaite myśli. Pewnego dnia zaczyna znajdować wiadomości. Gdy upewnia się, że to nie kolejny żart oprawców, przyzwyczaja się do karteczek, a w końcu nawet się od nich – w pewnym sensie – uzależnia. Wreszcie znalazł jasny punkt – coś, co daje radość, jest przeciwwagą dla codziennego dramatu.

Szybko też odnajduje adresatkę – to Kojima. Koleżanka z klasy, nad którą znęcają się dziewczynki. Kojima nie dba o higienę (w imię wyższych celów), jest zatem brudna, chodzi w podartych ubraniach. Ma swój cel, ale nikt o nim nie wie. Jest pośmiewiskiem tylko dlatego, że dzieci widza jej „biedę”. Para wyrzutków powoli zadzierzga więź. Zaczyna się od wspólnego punktu – tożsamych doświadczeń. Ale obydwoje coraz bardziej się otwierają przed sobą, rodzi się przyjaźń. Para bohaterów, w swoich zwierzeniach, jawi się na dużo bardziej dojrzalszych niż wskazuje metryka. A to wszystko przez tak potężny bagaż przeżyć.

Te dzieciaki radzą sobie z traumą po swojemu. Uciekają w światy fikcyjne, czują potrzebę (auto)destrukcji, rozładowanie napięcia poprzez akty seksualne itp.

„Heaven” opisuje piekło dziecka. Dziecka samotnego w swoim cierpieniu. Bojącego się przeciwstawić, wystraszonego i zawstydzonego, by prosić o pomoc. Kawakami oddaje przerażającą codzienność uczniów. Z czym mierzy się młodzież na szkolnych korytarzach? Można pomyśleć, że u nas jest inaczej, inna kultura, inne czasy. Czyżby? Skąd zatem tyle samobójstw wśród nastolatków? Nie ukrywam, że czytałam tę powieść przede wszystkim „w trybie matki”. Moje dzieci chodzą do szkoły. Nie wyobrażam sobie, by przeżywały takie tragedie. By z jakimś problemem były same. Historia Maroka i Kojimy po prostu boli.

On się biernie poddaje, bo nie widzi wyjścia, wybiera „mniejsze zło”. Ona ma dużo więcej hartu ducha, jest bardzo silna psychicznie, o czym świadczy choćby jej misja związana z ojcem.

Kawakami wkłada w usta swoich nastoletnich bohaterów także filozoficzne treści. Bohaterowie rozważają rozmaite kwestie – [Adres usunięty]. woli i paraliżu, strachu, odpowiedzialności, funkcjonowania w dzisiejszym świecie. Rozmyślają o kwestiach etycznych, o cechach indywidualnych człowieka, o cierpieniu – za wszelką cenę chcą doszukać się w nim sensu.

Bardzo poruszają mnie te młodzieńcze dialogi, [Adres usunięty]., gdy rozważają, czy przedmioty czują i dochodzą do wniosku, że to niemożliwe. Po czym jedno z nich pyta: „myślisz, że jeśli nikomu nie powiemy, co nam robią, cokolwiek by to było, to w końcu zamienimy się w rzeczy”? To sprawia ból, ale jeszcze mocniej przeszywa odpowiedź: „my już jesteśmy rzeczami. W wystarczającym stopniu”.

„Heaven” to książka dla każdego (16+) – przede wszystkim dla dorosłych czytelników. Kawakami stawia mnóstwo ważnych pytań. Jej bohaterowie próbują podołać i odpowiedzieć nam na większość. Ale czy kilkunastolatek jest w stanie wyjaśnić, skąd w ludziach bierze się zło?

Porażająca książka o dzieciach, które najbardziej na świecie chcą… zniknąć…

List bez nadawcy, który zaczynał się od słów “Jesteśmy podobni”, zmienił życie dwóch zagubionych nastolatków. Chłopiec, który znalazł go w swoim piórniku, był szykanowany przez kolegów za swój wygląd – zeza, więc dostał marokańskie przezwisko. Był przekonany, że problem tkwi w nim i pogodził się z upokorzeniem i torturami. Nadzieję dała mu wiadomość, którą otrzymał od nieznajomego, choć kolejna z prośbą o spotkanie budzi w nim wiele obaw, Maroko po raz pierwszy postanawia zaryzykować. Kim okaże się nieznajoma? Dlaczego są podobni?

Myślisz, że jeśli nikomu nie powiemy, co nam robią, cokolwiek by to było, to w końcu zmienimy się w rzeczy?

W ostatnim czasie dużo mniej czytam literatury pięknej niż kiedyś, jednak obok premiery “Heaven”, nie mogłam przejść obojętnie. Temat znęcania się nad sobą wśród młodzieży nie należy do najłatwiejszych. W ostatnich lata można było usłyszeć o wielu przejaw tego, jednak głośniej mówi się o znęcaniu fizycznym, a przecież najgłośniejszym krzykiem jest cisza. Mleko Kawakami łączy oba sposoby gnębienie, fizyczny jak i psychiczny, pokazując znany już temat oczami dziecka. Dziecka, które nie dostało szansy na poznanie uroków szkoły, która przynosi radość.

Całość recenzji [Adres usunięty]

Są książki po których ciężko zebrać myśli. Heaven to zdecydowanie lektura, o której nigdy nie zapomnę, bo wywołała u mnie skrajne emocje, tak różne od tych, które zazwyczaj towarzyszą mi podczas czytania.

Lekturę można potraktować jak lustro, w którym odbija się nasza rzeczywistość. I choćbyśmy mieli zapierać się rękoma i nogami, że takie sytuacje nie mają miejsca, to ten upór jest zwyczajnie głupi, bo to wszystko się dzieje i tylko od nas zależy, czy chcemy widzieć.

Historia chłopca, który ze względu na swojego zeza został nazwany Maroko i jego przyjaciółki, której znajomi również nie żałowali przemocy fizycznej, jak i psychicznej , całkowicie mną wstrząsnęła. Nie spodziewałam się tak dokładnych opisów wszystkich czynów, jakich dopuścili się ci młodzi ludzie. Czuję, że w pewnym sensie nie chciałam dopuścić do siebie tych makabrycznych faktów, dlatego po wszystkich druzgocących scenach odkładałam książkę, kładłam się na łóżku i myślałam. Zastanawiałam się bardzo długo i śmiało mogę powiedzieć, że to właśnie ta książka zmusiła mnie do najgłębszych przemyśleń.

Brutalność i mrok świata zostały zestawione z nastoletnią niewinnością i nadzieją. Nadzieją, że to przecież się skończy, że skoro mają siebie nawzajem, to już są wygrani. Możliwości wkroczenia do umysłu bohaterów było dla mnie ogromną lekcją. Dodatkowo poznaliśmy również myśli dręczycieli, co było ogromnym szokiem i dosłownie czułam się jak w labiryncie.

Ta książka jest rozmową chłopaka, który nie chce być atakowany i dziewczyny, która uważa to za symbol. Nie gwarantuję wam, że wszystko w tej pozycji okaże się dla was zrozumiałe. Wręcz przeciwnie. Z wieloma rzeczami tutaj nie chciałam się zgodzić, bo nie rozumiałam, dlaczego nikt nie reaguje. Dlaczego ofiary nie mówią o tym, co się dzieje? Jednak książka była dla mnie ogromną lekcją.

Bezsilność, ogromne emocje, łzy smutku i wyczerpanie. Tyle różnych stanów towarzyszyło mi podczas czytania. Autorka prostym językiem opisała okrutny świat dwójki nastolatków, który dogłębnie mną wstrząsnął.

To książka dla każdej osoby, która chce zrozumieć.