Kryptonim "Skóra". Czy o brutalne morderstwo został oskarżony niewinny człowiek?

Monika Góra to polska dziennikarka, autorka pięciu wydanych reportaży. W „Kryptonimie Skóra” skupia się na brutalnej zbrodni z 2998 roku, której ofiarą padła młoda studentka, z tym że robi to przez pryzmat zatrzymanego, w 2022 roku skazanego na dożywocie. Dlaczego w ten sposób? Bo na winę Roberta J. w sumie nie ma dowodów. Prokuratora przedstawiła tylko poszlaki, które jak dowodzi autorka książki, raczej nie brzmią spójnie. Skąd więc skazanie? Czy w więzieniu siedzi niewinny człowiek? Ciężko to ocenić na pewno, jednak Monika Góra przeprowadza własne solidne i szerokie śledztwo, które poddaje w wątpliwość zasadność tego skazania. Autorka opisuje dokładnie cały życie skazanego, jego charakter, problemy, rozmawia z masą ludzi, którzy choć twierdzą, że Robert jest dziwny, to jednak nigdy nie byłby zdolny do tak brutalnej zbrodni. W tym samym czasie dostajemy też portret drugiego podejrzanego, który wydaje się naprawdę dużo lepszym kandydatem na mordercę. W tej hipotezie wszystko jest w sumie jasne, wszystko do siebie pasuje. Dlaczego więc policja nigdy nie poszła tym tropem? Dlaczego nie chce rozmawiać z dziennikarką? Dlaczego wydała miliony z kieszeni podatników na idiotyczne, nikomu niepotrzebne i nic nie stwierdzające badania? Ciężko na te pytania odpowiedzieć, to reportaż mocno szokujący. Nie rozumiem jak śledczy, ich zwierzchnicy czy w ogóle społeczeństwo mogło na takie coś przystać. Autorka przytacza nam rozmowy, opinie ekspertów, listy skazanego, a tym samym buduje dosyć szeroki i spójny obraz sprawy. To kawał solidnej dziennikarskiej roboty, która zadaje wiele trafnych pytań. Polecam!

U mnie z książką, trudną, ale jednocześnie ciekawą. Mam po niej taki chaos w głowie, oczywiście taki na plus, że teraz ciężko mi napisać jej recenzję, jednak siadam i piszę, chcę to zrobić na gorąco.

12 listopada 1998 roku, miałam wtedy 14 lat i jakoś nie interesowało mnie oglądanie wiadomości. To właśnie tego dnia, w Krakowie zostaje zamordowana studentka Kasia. Nikt o tym nie wie, tylko mama się martwi, że Kasia nie wraca, policja szuka dziewczyny, dopiero w kwietniu okazuję się, że szczątki znalezione w Wiśle należą do Katarzyny. Bestialsko zamordowana, oskórowana, tylko ta dziewczyna wie co przeżywała przed śmiercią. Kto to zrobił? Zaczynają się poszukiwania które trwają 19 lat, zaangażowany jest słynny jasnowidz, który wskazuje zupełnie inną osobę niż podejrzewa policja. 4 października 2017 roku, zostaje zatrzymany Robert Janczewski.

Proces trwa wiele lat, nie ma żadnych dowodów na winę Roberta, oprócz poszlak i donosu od Leszka L. Człowieka który w swoim domu trzymał niebezpieczne gady, zastraszał sąsiadów, znęcał się nad kobietami, był alkoholikiem ale współpracował z policją. Potrafił profesjonalnie oskórowywać zwierzęta, jednak śledztwo nie skupia się na nim, nawet po latach Archiwum X, nie bierze go pod uwagę.

Autorka przybliża nam działania policji, prokuratury, pokazuje nam jak służby zniszczyły życie rodzinyJanczewskich, jego znajomych. Miałam wrażenie, że ukierunkowano się na jednego człowieka, jeszcze takiego który ma problemy psychiczne było najłatwiej. Ktoś kto nie potrafi się bronić, twardo wierzy w Boga i sprawiedliwość, a tej wydawało mi się, że nie ma. Nie mogłam zrozumieć, dlaczego nikt nie przesłuchał sąsiadów Leszka L. Gdzie Katarzyna mogła być widziana.

Monika Góra od początku interesuje się tą sprawą, sama zgłasza się do prokuratury ze swoimi wnioskami i dowodami. Zostaje przesłuchana, po tym już nikt się z nią nie kontaktuje praktycznie przez rok, aż do daty wydania książki. Autorka jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa w tej sprawie.

Recenzja chaotyczna ale książkę niezmiernie polecam.

Za egzemplarz dziękuję wydawnictwu W.A.B.

Rok 1998, dwudziestotrzyletnia studentka religioznawstwa zostaje brutalnie zamordowana. Morderca ściągnął z jej ciała skórę oraz obciął kończyny. Do tej pory w śledztwie istnieje wiele nieścisłości, a oskarżenie opera się na poszlakach. Czy w więzieniu siedzi niewinny człowiek?

Bardzo ciężko mi oceniać książki, które opowiadają prawdziwą historię. Jakże mam napisać, że reportaż Moniki Góry był dla mnie wciągającą lekturą, podczas gdy wiem, że dotyczy młodej kobiety, która miała całe życie przed sobą, a ktoś jej to życie odebrał, a zanim to zrobił, znęcał się nad nią fizycznie i psychicznie. Kim teraz byłaby Kasia? Tego nie dowiemy się nigdy, chciałabym jednak, by sprawiedliwości stało się zadość i by morderca poniósł należytą karę.

Uważam, że nie jest to lektura dla każdego, wręcz uważam, że trzeba mieć silne nerwy, by po nią sięgnąć. Sama niejednokrotnie miałam ściśnięty żołądek i nie dowierzałam temu, co właśnie przeczytałam. „Kryptonim skóra”, to jedna z głośniejszych polskich spraw, o której słyszeli nawet ludzie za granicami naszego kraju, więc bardzo możliwym jest, że i Wam obiła się ona o uszy. Oskarżonym w sprawie jest miejscowy dziwak, który choruje na schizofrenię, jest natarczywy i nie lubi kobiet.

Według ekspertów morderca inspirował się filmem „Milczenie owiec”, w którym bohater zdejmował skóry z ciał zamordowanych przez siebie kobiet. Z racji precyzji, podejrzewano, że złoczyńca musi być rzeźnikiem, lekarzem lub kimś, kto w swojej pracy zajmuje się szyciem. Kasia, jako osoba z depresją, załamana śmiercią ukochanego ojca, mogła być dla niego łatwym celem. Inną hipotezą było to, iż kobieta popełniła samobójstwo lub zginęła w wypadku, a następnie ktoś wykorzystał jej ciało, do zaspokojenia swoich fetyszy. Rozstępy na jej skórze według literatury medycznej, mogły pojawić się jedynie w przypadku upadku z dużej wysokości, w wypadku samochodowym lub w wyniku strzału w usta.

Robert L. idealnie wpasował się w domniemanego sprawcę: trenował kulturystykę oraz sztuki walki, znał ofiarę, odbywał służbę wojskową w prosektorium, pracował w Instytucie Zoologii, gdzie trudnił się skórowaniem zwierząt. Psychologowie uznali, że ma on skłonności do sadyzmu oraz nękania kobiet. Wcześniej nie był zbyt religijnym człowiekiem. Od czasu, gdy doszło do morderstwa Katarzyny Z., oskarżony wpadł na tym punkcie w fanatyzm. Morderstwo opisał w pamiętniku, choć nie wiadomo, czy zapiski były rzeczywistymi wspomnieniami, czy jako osoba doświadczona w skórowaniu, mężczyzna opisał możliwy przebieg morderstwa. W 2022 roku został skazany na dożywocie, nie przyznaje się do winy. Wyrok nie jest prawomocny, a obrońca Roberta L. zapowiedział złożenie apelacji.

Zastanawiam się, czy kiedykolwiek dowiemy się, jaka była prawda i czy Robert L. jest rzeczywistym sprawcą, czy może łatwym celem do wrobienia ze względu na jego chorobę i ekscentryczny charakter. Pozostaje mi jedynie mieć nadzieję, że nie będzie tak, jak z Tomaszem Komendą.

12 listopada 1998 rok. Tego dnia 23-letnia wówczas Katarzyna nie przychodzi na umówione z matką spotkanie. To do niej zupełnie niepodobne. Sumienna, punktualna i mocno zżyta z matką nie pozwoliłaby, by ta się o nią zamartwiała. Pani Bogusława przeczuwa, że z córką stało się coś złego. Zgłasza zaginięcie na policję jednak ta rozkłada ręce i każe czekać. Ale jak tu czekać, kiedy Kasi może dziać się krzywda? Pani Bogusława wynajmuje detektywa. Jest gotowa zajrzeć pod każdy kamień, by odnaleźć córkę.

Bez skutku…

6 stycznia 1999 roku załoga barki „Łoś” dokonuje makabrycznego odkrycia. W śrubę napędową pchacza wkręca się coś, co go unieruchamia. Są to ludzkie zwłoki, a raczej precyzyjnie oddzielona i spreparowana ludzka skóra wraz z fragmentami odzieży. Badania DNA jednoznacznie wskazują, iż szczątki należą do Katarzyny…

Rozpoczyna się długie i żmudne dochodzenie…

Przez ten czas pojawia się wielu podejrzanych. Jednym z nich po anonimowym donosie staje się również Robert J. Choć po dokładnym przesłuchaniu i rewizji jego mieszkania policji nie udało się znaleźć twardych dowodów na to, iż to właśnie on dokonał makabrycznego mordu to od tej pory mężczyzna znajduje się na ich stałym celowniku.

Dopiero w 2017 roku Robertowi postawione zostają oficjalne zarzuty i trafia do aresztu.

W tej chwili odsiaduje wyrok dożywocia.

Pytanie tylko, czy słusznie? Czy Robert J. był w stanie posunąć się do tak makabrycznego czynu?

Wiele na to wskazuje, jednak ta książka zasiewa ziarenko niepewności…

Przyznaję, że o tej sprawie wiedziałam niewiele. W chwili kiedy było o niej najgłośniej ja miałam zaledwie 11 lat. Dlatego też z ogromną chęcią sięgnęłam po ten reportaż, by dowiedzieć się czegoś, czego jeszcze, odnośnie do tej sprawy, nie wiedziałam. A dowiedziałam się więcej, niż mogłabym się spodziewać. „Kryptonim Skóra” to rzetelny reportaż. Reportaż dla ludzi o mocnych nerwach. Monika Góra skrupulatnie przedstawia nam całą sprawę, nie skupiając się wyłącza na tym, co tu i teraz. Cofa się daleko wstecz. Pokazuje, jak wyglądało dzieciństwo nie tylko Roberta, ale również jego ojca. Jednak to, co podobało mi się najbardziej to to, że Monika pozwala nam poznać Kasię. Dowiadujemy się, jaka była, co lubiła, jak spędzała czas. Dzięki temu nie jest wyłącznie kolejną, pozbawioną nazwiska, ofiarą psychopaty, a stała się osobą realną, kimś, kogo moglibyśmy spotkać w sklepie, szkole, kimś, z kim moglibyśmy się zaprzyjaźnić.

Patrząc na zdjęcie Kasi prowadzę wewnętrzny monolog skierowany w jej stronę. Proszę ją, by dała jakiś znak, by opowiedziała nam swoją historię. By świat dowiedział się prawdy, bo to, jaka była wiedziała tylko ona…

Serdecznie polecam wam tę książkę.

Reportaż o sprawie, o której było głośno. O mordercy, który bestialsko pozbawił życia studentkę z Krakowa. Ale teraz, po latach nasuwają się wątpliwości. Czy Robert rzeczywiście był zamieszany w śmierć Kasi?

Monika Góra w sposób stylistycznie lekki, pokazuje nam kulisy zbrodni, o której mówiła cała Polska. Zbrodni, która "lekka" nie była.

Ta książka to zapis życia Roberta J. począwszy od jego dzieciństwa, aż po dorosłość. Jest to też próba zrozumienia, w którym momencie mężczyzna popadł w szaleństwo, bo jak inaczej mówić o tym czego się dopuścił, o oskórowaniu kobiety.

To historia brutalna, dobitna, raczej dla ludzi o mocnych nerwach, rzetelna, ciekawa i trochę poddająca w wątpliwość winę oskarżonego. To też inne spojrzenie na sprawę, na pracę policji i zebrane dowody.

A czyta się to jak dobry kryminał, z każdą stroną otwierając szerzej oczy.

Mimo tematu, książkę czytało mi się dobrze. Autorka świetnie poprowadziła sprawę, a mimo brutalności obyło się bez osądzania czy wydania wyroku. Każdy kogo ciekawi ta sprawa, albo interesuje się taką tematyką będzie usatysfakcjonowany.

Rok 1998 dla matki Kasi kończył się tragicznie. Jej córka wyszła z domu 12 listopada i już do niego nie wróciła. Mimo poszukiwań nie udało się ustalić, gdzie jest; może matka czegoś im nie mówi, a tak naprawdę pokłóciła się z córką i dziewczyna uciekła z domu?

Tajemnica "pobytu" Katarzyny Z. rozwiązała się miesiąc później. Ludzką skórę, która wplątała się w śrubę pływającego po Wiśle statku zidentyfikowano przy pomocy badań DNA jako szczątki zaginionej.

Brak śladów sprawcy, brak świadków, brak konkretnych dowodów- tak początkowo wyglądała sprawa, której nadano kryptonim "Skóra". Po kilku miesiącach policja odebrała telefon od anonimowego mężczyzny twierdzącego, iż sprawcą jest Robert J., w najbliższym sobie otoczeniu uznawany za dziwaka. Śledczy nie znaleźli jednak żadnego obciążającego go dowodu. Sytuacja powtarza się w 2017 roku i mężczyzna ponownie trafia na radar policji. Pomimo braku mocnych dowodów Robert J. zostaje zatrzymany i aż do 2022 przetrzymywany w areszcie, a później skazany na dożywocie.

Czy policja zamknęła prawdziwego mordercę? A co, jeżeli ktoś o wiele lepszych znajomościach postanowił obciążyć niewinnego człowieka, by samemu uniknąć kary za zbrodnię... ?

Sprawą Katarzyny Z. żyła cała Polska; ba, rzekłabym, iż nadal budzi ona ogromne emocje. Szczególnie dlatego, że co do winy sprawcy wciąż nie ma pewności, mimo zapadłego wyroku. Jako zagorzała czytelniczka książek z gatunku true crime nie mogłam przejść obojętnie obok nowości od wydawnictwa W. A.B., szczególnie, że dotyczy zbrodni z naszego kraju. I również dlatego, że widząc nazwisko pani Moniki na okładce wiedziałam, że czeka mnie skrupulatne śledztwo.

Robert J. przez wielu uważany był za dziwaka. Próbował znaleźć sobie partnerkę, adorował daną kobietę na swój własny sposób, a gdy ta odrzucała jego zaloty- prześladował i wyzywał. Powtarzano, że podczas pomagania w laboratorium, bez mrugnięcia okiem zabijał myszy hodowane do badań.

Nie tylko to sprawiało, że wielu trzymało się od niego z daleka- po prostu był inny. Dziwny. Łatwy do oskarżenia o najgorsze, bo przecież za takim człowiekiem nikt nie będzie tęsknił.

Nieustannie zadziwia mnie fakt, jak łatwo można skierować śledztwo na niewłaściwe tory, jeżeli tylko ma się odpowiednie kontakty i idealnego kozła ofiarnego. Co prawda nie wiemy, czy Robert J. rzeczywiście jest niewinny, aczkolwiek jak możemy wyciągnąć jakiekolwiek wnioski na temat jego ewentualnego udziału w morderstwie, skoro bazuje ono jedynie na poszlakach? W taki sposób nikt nie powinien być sądzony. A jednak. Pani Monika Góra dotarła do kilkunastu osób, które brały udział w wydarzeniach tamtych lat- sąsiadów, rodziny czy ludzi w inny sposób związanych ze sprawą. W taki oto sposób dowiadujemy się, że był ktoś, na kogo wskazywało o wiele więcej dowodów...

Reportaż nie zawiódł mnie w najmniejszym stopniu. Książka jest właściwie do połknięcia na raz, a podczas lektury człowiek aż ma ochotę wrzasnąć na prowadzących śledztwo policjantów z racji tego, jak oczywistych rzeczy nie widzą. Albo jak przymykają na nie oko. Kryptonim "Skóra"... to rzetelna, pełna szczegółów pozycja, którą wręcz powinno się znać. Autorka po raz kolejny pokazała, jak świetnie idzie jej pisanie o dawnych sprawach, jak głęboko potrafi się dokopać. To książka z rodzaju tych, która budzi ogromne emocje- tak duże, że ciężko napisać o niej coś mądrego, co zachęci czytelników do skierowania na nią swej uwagi. Ona po prostu broni się sama.