Duchowny, prałat, kanonik. Biznesmen, celebryta i bon vivant.
W grudniu 2018 roku runął pomnik prałata Henryka Jankowskiego, jednego z bardziej rozpoznawalnych kapelanów „Solidarności”. Zmarły w 2010 roku ksiądz był postacią więcej niż kontrowersyjną. Ci, którzy ściągnęli go z piedestału, widzieli w nim ucieleśnienie głównych grzechów trawiących polski Kościół: pychy, chciwości, nieczystości, łakomstwa, zazdrości i gniewu. Ci, którzy niedługo potem modlili się „o zwycięstwo prawdy” w jego intencji, patrzyli na niego jak na bohatera i dobroczyńcę.
By odkryć prawdę, Monika Góra i Krzysztof Brożek sięgają do źródeł, docierają do świadków, współpracowników i rywali. Cofają się do jego przedwojennego dzieciństwa, lat szkolnych i tych spędzonych w seminarium. Sprawdzają, jak chłopiec nieradzący sobie z nauką stopniowo wyprzedzał lepszych od siebie. Jak otaczał się ludźmi, którzy mogli popchnąć go wyżej. Jak związał się ze służbami polskimi i niemieckimi, a potem przyłączył do „Solidarności”. Jak w wolnej Polsce budował swoje imperium, powoli podupadając na zdrowiu.
W dziennikarskim śledztwie autorzy mierzą się również z najpoważniejszymi oskarżeniami wobec Jankowskiego – tymi, które dotyczą wykorzystywania dzieci i ministrantów z parafii św. Brygidy. Ilu młodych ludzi okaleczył prałat? Czy wszystkie oskarżenia są prawdziwe?
Upadek po raz kolejny dowodzi, że rzeczywistość nie jest czarno-biała, co nie czyni jej w żaden sposób mniej bolesną.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura faktu
Jakie konkretne aspekty życia prałata porusza książka "Upadek. Historia prałata Henryka Jankowskiego"?
Książka stanowi szczegółowe śledztwo dziennikarskie obejmujące życie duchownego od dzieciństwa aż po budowę jego imperium w wolnej Polsce. Autorzy analizują jego powiązania ze służbami, rolę w "Solidarności" oraz działalność biznesową i celebrycką. Publikacja rzetelnie dokumentuje zeznania świadków dotyczące nadużyć seksualnych wobec małoletnich w parafii św. Brygidy. Lektura pozwala zrozumieć mechanizmy władzy i wpływów, które przez lata chroniły postać prałata przed odpowiedzialnością.
Na jakich źródłach opierają się autorzy reportażu o Henryku Jankowskim?
Monika Góra i Krzysztof Brożek opierają swoją narrację na bezpośrednich relacjach świadków, współpracowników oraz archiwalnych dokumentach służb polskich i niemieckich. Reporterzy dotarli do osób z najbliższego otoczenia księdza, a także do ofiar, które zdecydowały się przerwać milczenie po latach. Analiza obejmuje również okres edukacji w seminarium oraz drogę awansu społecznego duchownego. Dzięki tak szerokiej bazie źródłowej publikacja przedstawia wielowymiarowy obraz postaci bez unikania trudnych pytań.
Czy książka "Upadek" skupia się wyłącznie na oskarżeniach o pedofilię?
Publikacja wychodzi daleko poza same oskarżenia, oferując kompleksową biografię Henryka Jankowskiego na tle przemian historycznych Polski. Autorzy badają jego drogę od ucznia mającego trudności z nauką do wpływowego kapelana "Solidarności" i majętnego biznesmena. Wnikliwie opisują proces budowania legendy prałata oraz jego relacje z elitami politycznymi i finansowymi kraju. Choć wątek wykorzystywania dzieci jest kluczowy, stanowi on część szerszej opowieści o pychu i upadku autorytetu.
Dla kogo lektura tej biografii może okazać się zbyt trudna?
Ze względu na drastyczne opisy nadużyć seksualnych i bolesną tematykę krzywdy dzieci, książka nie jest odpowiednia dla osób szczególnie wrażliwych na przemoc. Treść koncentruje się na ciemnych stronach polskiego Kościoła i bezlitośnie punktuje grzechy pychy czy chciwości, co może być wyzwaniem dla czytelników szukających hagiografii. Publikacja wymaga od odbiorcy gotowości na konfrontację z brutalną rzeczywistością i skomplikowaną historią najnowszą. Nie jest to pozycja o charakterze religijnym, lecz krytyczne studium przypadku konkretnej postaci historycznej.
Jaki styl narracji przyjęli autorzy w tym śledztwie dziennikarskim?
Autorzy posługują się stylem faktograficznym, unikając czarno-białych ocen i pozwalając przemówić zgromadzonym dowodom. Tekst jest gęsty od faktów i nazwisk, co nadaje mu charakter rzetelnego raportu z wieloletniego dochodzenia. Unikają oni sensacyjnego tonu na rzecz chłodnej analizy mechanizmów, które pozwoliły Jankowskiemu na wieloletnią bezkarność. Dzięki temu czytelnik otrzymuje materiał do własnych przemyśleń nad kondycją moralną opisywanych środowisk.
