Piękność z lodu. Kobiety Romanowów. Tom 3

„Nie korony, nie orszaki. Miłość dzieci, czułość wnuków, pamięć o tych, którzy byli z nami. To właśnie pozostaje, kiedy zgaśnie cały blichtr”

Rodzina Romanowów ożywa na kartach tej powieści. Otrząsa się z historycznego pyłu, nabiera ciała i duszy. Bohaterowie znani z kart podręczników stają przed nami w pełnej krasie. Dzielą się swoimi pasjami, troskami, miłościami i … tajemnicami. Suche fakty historyczne nabierają rumieńców opowiadane niczym baśń lub błyskotliwa powieść obyczajowa.

Ten tom zdominowany jest przez carskie dzieci. Obserwujemy burzliwe losy Marii Dagmary. Drżymy o życie młodego carewicza cierpiącego na hemofilię. Współczujemy carskim córkom, które pragną rodzicielskiej miłość niczym kania dżdżu, ale ciągle pozostają jej pozbawione. Niczym zły omen w tle wydarzeń przewija się postać nikczemnego Zygfryda.

Monika Raspen znana jest ze swojego kwiecistego języka i niezwykłego daru snucia opowieści. Śmiem twierdzić, że nawet zwykłe menu w jej wykonaniu zafurczałoby feerią smaków i aromatów. To co jednak uczyniła opisując prace jubilerskie pracowni Faberge przekracza wszelkie wyobrażenia. Chłonęłam te opisy całą sobą, z wielką uwagą i przeogromną fascynacją czytałam o sztuce zaklinania cudów natury w kosztownościach, zatrzymywaniu kryształków lodu w broszach, uchwyceniu przejścia zimy w wiosnę w jajku Faberge.

Popłynęłam z tą powieścią, dałam się ponieść wichrom historii, wciągnęłam w zawieruchę zdarzeń, poniosła mnie fala żywnych emocji, porwał nurt barwnych opisów. Na jeden dzień, na jedną noc (tyle zajęła mi lektura tej powieści) przeniosłam się do innego świata, dotknęłam pulsujących ogniem uczuć, poznałam niesamowitych ludzi, rozwiązałam kilka tajemnic i otarłam o wielką historię. Moniu, proszę czaruj tak dalej.

Rok 2025 zaczął się dla mnie pod względem czytelniczym wspaniale. Odkryłam wówczas twórczość Moniki Raspen i zakochałam we „Wnuczce Fabergé”. Przez cały rok ta książka utrzymywała się na podium najlepszych przeczytanych przeze mnie pozycji. Pod koniec roku ustąpiła miejsca innej książce, swojej siostrze „Piękności z lodu”.

Monika Raspen dokonała czegoś niesamowitego. Sprawiła, że obudziła się we mnie fascynacja epoką, której nigdy wcześniej nie poświęcałam uwagi.

Tak rok 2025 już zawsze będzie kojarzył mi się z Moniką Raspen i cyklem „Kobiety Romanowów”.

„- A pamiętasz, co mówiłaś, kiedy byłyśmy młode? Że kochasz Petersburg, bo przypomina ci scenerię z baśni twojego ukochanego Andersena. Jak ty wówczas nazwałaś Piter?

– Ines skønhed. To po duńsku znaczy „piękność z lodu”

– Naprawdę uważałaś, że jest taki piękny?

– Tak…”

Diabeł nie umiera… Śmierć Zygfryda zu Kleinitza i jego pogrzeb okazały się mistyfikacją, dobrze odegranym spektaklem w autentyczność, którego uwierzyli wszyscy z carskim dworem na czele. W jak wielkim błędzie byli w pierwszej kolejności przekonała się Dasza, która stanęła w oko ze złem wcielonym. Daria nie miała szans w starciu Zygfrydem. To ten typ człowieka, który nie ma żadnych oporów, kompleksów i skrupułów. Cokolwiek mu się zamarzyło, sięgał po to, jak po swoje, a niewygodnych świadków szantażował lub pozbywał się, tak by zamilkli na zawsze…

Kolejnym celem Zygfryda jest Grigorij Rasputin, tajemniczy uzdrowiciel z Syberii, który stał się częstym gościem na dworze Romanowów. Mikołaj i Aleksandra łapią się bowiem każdej szansy by ratować syna. Podczas gdy lekarze załamują ręce to Grigorij staje się ich jedyną nadzieją.

Zło nie śpi, a wokoło pojawia się coraz więcej znaków zwiastujących tragedię…

💎

Dziwnie czyta się książkę o bohaterach, których losy przecież znamy z historii. Tu nie ma nadziei na szczęśliwe zakończenie. Carskie córki dorastają, przeżywają swoje pierwsze zauroczenia, są pełne energii, mają mnóstwo marzeń i to wszystko niebawem ma zostać im odebrane w najgorszy z możliwych sposób. Serce krwawi, a umysł krzyczy na okrutny los, który wisi nad ich głowami niczym mroczny kat.

💎

Cykl „Kobiety Romanowów” to historia przede wszystkim o kobietach właśnie. Silnych i zdeterminowanych, które żyją w świecie obłudy i spisków, gdzie pięcie się po szczeblach władzy staje się swoistą drogą po trupach. Świecie pełnym tajemnic, takich dla dobra sprawy, ale też takich, które mają chronić własną skórę. To historia o obłędzie, do którego doprowadzić może troska o własne dziecko. O dylematach między tym, co słuszne, a co konieczne. To też historia o tym, jak łatwo zmanipulować drugiego człowieka, zasiać w nim ziarno niepewności.

💎

W tej części serii pojawiają się nowe postacie, z których największą zagadką jest Grigorij Rasputin. Mężczyzna, którego znamy jako manipulanta i rozpustnika, ale co, gdyby to też była tylko iluzja, kreacja sprzedana ludziom w celu oczernienia człowieka, który znalazł się zbyt blisko carskiej rodziny? Sposób, w jaki autorka przedstawia Grigorija znacznie różni się od wizerunku, jaki jest powszechnie znany, co nie ukrywam daje też spore pole do rozmyślań i spekulacji.

💎

Cykl Kobiety Romanowów pokochałam całym sercem i gorąco wam go polecam.

"Piękność z lodu" to trzeci tom serii "Kobiety Romanowów" autorstwa Moniki Raspen, która ponownie zabiera nas w fascynującą podróż do Rosji za czasów panowania Romanowów.

Akcja powieści stanowi płynne kontinuum wydarzeń z poprzedniej części i rozpoczyna się w 1905 roku w Petersburgu - mieście pozorów. Równolegle rozwija się tu kilka wątków: perfidne machloje Zygfryda zu Kleinitza zdają się nie mieć końca, a oczy całego narodu zwrócone są ku pałacowi, gdzie skrzętnie ukrywana jest choroba młodego carewicza, wtedy na scenę wkracza najbardziej wyczekiwana przeze mnie postać - Rasputin.

Autorka raczy nas obszernym wstępem, w którym opowiada o ogromie pracy włożonej w skrupulatny research oraz o dociekliwości swoich czytelników. Ja wiem jedno: dzięki powieściom Moniki przenoszę się w czasie i przestrzeni, płynąc na fali słów i wydarzeń. Upajam się nimi, znikam dla świata i nie ma mnie wtedy dla nikogo.

Z kart tej powieści bije niezwykła dojrzałość i inteligencja, ale też ogromna wrażliwość i rzetelność. Połączenie prawdy historycznej z literacką fikcją w wykonaniu pisarki porusza i zostaje w czytelniku na długo. Bohaterowie są żywi, prawdziwi, pełnokrwiści - trudno się z nimi nie związać emocjonalnie. Fabuła wciąga, zachwyca spójnością i dbałością o każdy szczegół. Autorka tak plastycznie oddaje realia życia i klimat tamtej epoki, że bez trudu wchodzę w wykreowany przez nią świat i rozkoszuję się każdą spędzoną w nim chwilą.

Warto wspomnieć także o stronie wizualnej serii, która zachwyca od pierwszego spojrzenia. Piękne okładki, subtelne zdobienia i misternie malowane brzegi stron tworzą prawdziwe wydawnicze dzieło sztuki.

Historię tworzą ludzie jak aktorzy swoje kreacje. A „Petersburg to teatr. Każdy gra tu swoją rolę.”

Widok Petersburga, uchwycony na fotografii, jest urzekający. Sekret kunsztu to efekt wizji projektanta. Nad imponującymi brylantami góruje nieregularny władczy rubin.

„Trzeba widzieć świat inaczej niż wszyscy. Kamień to nie tylko kamień, to uśpiona opowieść. Metal to nie cenny kruszec i rusztowanie, to rama dla marzeń.”

Marzenia, kierowane próżnością, wybiegają z umysłu. Silna była potrzeba władzy działającej jak narkotyk. „I jeszcze ważniejszej prawdy o życiu: albo można być lalką w cudzych rękach, albo samemu pociągać za sznurki władzy”

Dostrzeganie cierpienia to za mało, kiedy dziecko potrzebuje pomocy, brakuje sił i wiary w cuda. Status rodziców jest wtedy bez znaczenia.

„Obraz małych cierpiących dzieci, którym depresja matki łamała życie i odbierała dzieciństwo, był nie do zniesienia”

A może być i tak, że powrót do przeszłości sprzed cierpienia nie przynosi ulgi. „– Ona żyje – powiedział wreszcie. Jego słowa brzmiały bardziej jak wyrok, nie jak radość.”

Powrót do żywych zawsze jest szokujący i zaskakujący, bo niespodziewany. „Skoro spędziłam pół nocy między trumnami i wylazłam z krypty jak słowiański upiór, co prawda nie o własnych siłach, to chyba jeszcze coś dobrego mnie w życiu czeka” Zawsze warto mieć nadzieję…

…dopóki anioł jest jeszcze poza zasięgiem wzroku. „Bo przecież aniołów nie słychać”

Bywały chwile w życiu carycy, kiedy z pokorą odkłada na bok diadem i składała ręce do modlitwy. „Daj mi łaskę, bym nie zgubiła się wśród kadzideł i koron, bym widziała ludzi”

Talent to dar utrwalania wizji. Maria Dagmar natychmiast utrwalała na papierze swoje pomysły. Widziała życie, otwierające się płatki kwiatów, cierpienie, przyszłość…

„Że te obrazy to nie tylko zwykłe wizje. To okruchy przyszłości, która miała nadejść. Przyszłości, w której nie było już miejsca dla świata, jaki znała.”

Kiedy przyszłość bywała coraz bardziej niepewna, taniec Umierającego łabędzia w wykonaniu Anny Pawłowej nabierał wieszczego znaczenia.

„Rosja tańczy na wulkanie – szepnął do sekretarza. – A oni wszyscy udają, że nie widzą dymu i nie czują zapachu siarki.”

W otoczeniu „Piękności z lodu” coraz więcej pojawiało się aniołów niż demonów. Diabły ukazywały się zdecydowanie w postaciach, które niewątpliwie budziły trwogę. Kobiety dobre i skuteczne jak anioły zawracały ludzi z ostatniej drogi, imponując umiejętnościami medycznymi i lingwistycznymi. Pani Monika Raspen stworzyła wybitne dzieło, które jest wszechstronne. Zbliżyła do siebie klasykę literatury heroicznej i współczesną prozę urzekającą symboliką. Obraz świata z przeszłości, widziany przez szybę samochodu, sprawił, że nie chciałem powrócić z literackiej podróży.

„Piękność z lodu” Moniki Raspen to trzeci tom sagi, który – mam wrażenie – jeszcze mocniej niż poprzednie wciąga w gęsty, zmysłowy i jednocześnie brutalny klimat Rosji początku XX wieku. Raspen po raz kolejny pokazuje, że potrafi zderzyć piękno z okrucieństwem tak, że czytelnik raz się zachwyca, a raz nerwowo zaciska palce na okładce. Ta Rosja pachnie śniegiem, kadzidłem, strachem i klejnotami – i autorka oddaje ją po prostu perfekcyjnie.

Największą siłą powieści są kobiety. Silne, sprytne, zdeterminowane, ale też kruche i boleśnie wrażliwe – jakby aż za bardzo świadome tego, że przyszłość wisi nad nimi jak cienka nić. W tym tomie szczególnie wybija się Maria Dagmar. Jej talent do projektowania biżuterii i nauka u samego Fabergé to dla mnie jeden z najpiękniejszych wątków książki. Te opisy klejnotów są tak sugestywne, że miałam wrażenie, jakbym je widziała. Do tego dar – czy raczej przekleństwo – widzenia przyszłości, który raz po raz przecina fabułę jak ostrze: zapowiada tragedie, zdrady i zakręty historii, w które bohaterowie – chcąc czy nie – zostaną wciągnięci.

Raspen z rozmachem splata też fikcję z realnymi wydarzeniami. Powraca Zygfryd zu Kleinitz, którego „śmierć” okazuje się jedynie spektaklem, a on sam snuje nowe, mrożące krew w żyłach plany. Na dworze Romanowów pojawia się Rasputin, jeszcze jedna tajemnicza figura, którą Kleinitz próbuje wykorzystać. Tymczasem Mikołaj i Aleksandra żyją w cieniu choroby carewicza, skrzętnie ukrywanej przed światem, a atmosfera na dworze robi się coraz cięższa. Gdy diament Orłow poluzowuje się w berle, nikt już nie ma wątpliwości, że coś złego nadciąga.

To opowieść pełna sekretów, domysłów, namiętności i zaskakujących biografii, które splatają się jak nitki misternie tkanej tkaniny. Czyta się ją z wypiekami, a kończąc, ma się poczucie, że jest się świadkiem czegoś większego niż tylko fikcja literacka. Jeśli ktoś lubi sagę, w której historia, magia, dramat i kobieca siła mieszają się w opowieść jak z bursztynowego snu – naprawdę polecam.