Boros, osada rybacka gdzieś na końcu świata, nad wysychającym, skażonym jeziorem, którego Duch gniewa się na ludzi.
Mężczyźni mają tu wódkę, kobiety troski, dzieci nieustannie drapią swędzącą wysypkę na skórze. Mały chłopiec Nami mieszka z babcią i dziadkiem w niebieskim domku z białym sufitem. Babka ma wielkiego guza na kości ogonowej, dziadek nigdy nie odkłada papierosa bez filtra, którego trzyma między palcem wskazującym a zniekształconym środkowym. Pewnego dnia Nami zostaje zupełnie sam; musi wyruszyć w nieznane, by dowiedzieć się, czego w życiu szukać, i wrócić do domu, by to odnaleźć. Opłynąć złowrogie jezioro, żeby w końcu zanurzyć się w nim i sięgnąć po najgłębszą tajemnicę.
Bianca Bellová otrzymała za Jezioro Nagrodę Literacką Unii Europejskiej 2017, najważniejszą czeską nagrodę literacką Magnesia Litera w kategorii Książka Roku oraz nagrodę studencką Česká Kniha. Zagraniczne prawa do książki zostały dotychczas sprzedane do dwudziestu krajów. Inspiracją dla autorki była historia Jeziora Aralskiego.
O autorce
Bianca Bellová (ur. 1970 w Pradze), prozaiczka, absolwentka praskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej, tłumaczka symultaniczna z języka angielskiego. W roku 2009 ukazał się jej debiut, Sentimentální román; wydała także dwie powieści Mrtvý muž (2011) i Celý den se nic nestane (2013). Wszystkie książki zostały przychylnie przyjęte przez czytelników, ale dopiero Jezioro (2016) uczyniło z niej gwiazdę współczesnej literatury czeskiej. Za Jezioro otrzymała Nagrodę Literacką Unii Europejskiej 2017, Magnesię Literę 2017 w kategorii Książka Roku oraz nagrodę studencką Česká kniha. Prawa do książki zostały jak dotąd sprzedane do ponad dwudziestu krajów. Bianca Bellová ma bułgarskie korzenie. Jej mężem jest Brytyjczyk, muzyk i wokalista, Adrian T. Bell. Mają troje dzieci, mieszkają w Pradze.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca lub z serii Czeskie Klimaty
W jakim klimacie utrzymana jest powieść "Jezioro" Bianki Bellovej?
"Jezioro" to surowa, dystopijna opowieść osadzona w brutalnych realiach osady rybackiej dotkniętej katastrofą ekologiczną. Autorka kreuje duszny, niemal oniryczny świat, w którym codzienna walka o przetrwanie miesza się z lokalną mitologią i wierzeniami. Narracja jest oszczędna w słowach, co potęguje poczucie beznadziei oraz izolacji bohaterów od reszty cywilizacji. To lektura intensywna, kładąca nacisk na gęstą atmosferę i emocjonalny ciężar dorastania w toksycznym środowisku.
Czy ta książka jest odpowiednia dla czytelników szukających lekkiej literatury?
Powieść nie jest odpowiednia dla osób poszukujących lekkiej, rozrywkowej lektury ze względu na swój mroczny i wybitnie pesymistyczny ton. Tematyka skażenia środowiska, skrajnej biedy oraz brutalności życia w odciętej od świata osadzie bywa dla wielu odbiorców przytłaczająca. Czytelnik styka się tutaj z naturalistycznymi opisami chorób, przemocy oraz trudnych, pozbawionych sentymentów relacji międzyludzkich. Jeśli unikasz książek o wysokim ładunku emocjonalnym i smutnej tematyce, ten tytuł może nie spełnić Twoich oczekiwań.
Jakie główne motywy porusza Bianca Bellová w swojej nagrodzonej książce?
Głównym motywem utworu jest inicjacyjna podróż młodego bohatera w świecie zdominowanym przez upadek cywilizacyjny i ekologiczny. Książka dogłębnie analizuje relację człowieka z naturą, która w wyniku niszczycielskiej działalności ludzi staje się wroga i niebezpieczna. Ważnym wątkiem jest również bolesne poszukiwanie tożsamości oraz prawdy o własnych korzeniach w obliczu całkowitego rozpadu więzi społecznych. Autorka umiejętnie łączy realizm z elementami mitycznymi, co nadaje tej historii uniwersalny, ponadczasowy wymiar.
Do jakiego gatunku literackiego można zaklasyfikować tę pozycję?
Książka stanowi wyrafinowane połączenie literatury pięknej z elementami dystopii oraz klasycznej powieści o dojrzewaniu. Choć inspiracją dla autorki była historia Jeziora Aralskiego, utwór posiada uniwersalne cechy przypowieści o kondycji ludzkiej w sytuacjach granicznych. Przynależność do cenionej serii "Czeskie Klimaty" gwarantuje najwyższą jakość literacką i specyficzną dla autorów z tego regionu wrażliwość. Jest to proza artystyczna, skupiona znacznie bardziej na symbolice i nastroju niż na szybkiej, sensacyjnej akcji.
Czego można się spodziewać po stylu pisarskim autorki w tym tytule?
Styl Bianki Bellovej charakteryzuje się niezwykłą precyzją, szorstkością oraz całkowitym brakiem zbędnych ozdobników językowych. Autorka operuje krótkimi, dosadnymi zdaniami, które budują silne napięcie i oddają surowość opisywanego miejsca. Mimo oszczędnej formy, język jest niezwykle plastyczny i sugestywny, pozwalając czytelnikowi niemal fizycznie poczuć pył i zapach wysychającego jeziora. To proza wymagająca pełnego skupienia, w której każde słowo ma swoją wagę i kluczowe znaczenie dla kompozycji.
