„W kierunku Ziemi mknęła zabłąkana asteroida i prawdopodobnie zbliżał się koniec świata. A ja miałem jeszcze tyle spraw do załatwienia! Musiałem odnaleźć Henryka i pozbyć się Pauliny, uratować Justynę, a potem zdobyć bilet na podróż w czasie”.
Jesień – najnowsza powieść Jana Tomkowskiego, prozaika, eseisty, historyka literatury – to błyskotliwa, znakomicie napisana, przewrotna, chwilami wręcz sensacyjna opowieść o współczesnym człowieku stającym w obliczu Armagedonu. Wyjątkowa lektura nie tylko na długie jesienne wieczory. Może przy kieliszku wybornego wina, o którym tak pięknie pisze Autor? „Henryk namawiał mnie zawsze do działania, przynosił w wielkiej torbie jakieś butelki z nieznanymi etykietami, a przy okazji zadawał kłopotliwe pytania, które siłą rzeczy puszczałem mimo uszu. Na przykład Greyrocks, powtarzał w rozmarzeniu, czy nie budzi w tobie tęsknoty, by zaprzyjaźnić się z kangurem? Albo Montepulciano – jego gorycz wyrównuje wszystkie nieprawidłowości w budowie świata. Wyobraź sobie, że bogowie tęsknili przez sześć dni do absolutnej perfekcji i dlatego pracowali w pocie czoła, lecz siódmego dnia postanowili napić się wina. To i owo pozostało niedokończone, musisz im wybaczyć!
Był oczywiście zdania, że nawet jeśli zniknie nasza planeta, a następnie wszechświat, wino mimo wszystko pozostanie, bo w jest w nim coś nadprzyrodzonego, coś nadludzkiego, jakieś wezwanie, które nie może pochodzić z takiego marnego świata jak nasz”.
To książka do smakowania, zamyślenia i... wielokrotnego powracania.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Jaki jest główny klimat powieści "Jesień" Jana Tomkowskiego?
Powieść "Jesień" łączy w sobie elementy literatury pięknej, prozy psychologicznej oraz subtelnej fantastyki naukowej związanej z motywem podróży w czasie. Autor kładzie duży nacisk na warstwę językową i filozoficzne refleksje dotyczące kondycji ludzkiej w obliczu nadchodzącej katastrofy. Lektura ma charakter kontemplacyjny, zachęcając czytelnika do zatrzymania się nad detalami codzienności, takimi jak rytuał degustacji wina. Jest to proza wymagająca, skupiona bardziej na wewnętrznych przeżyciach bohatera niż na dynamicznych zwrotach akcji.
Czy wątek asteroidy oznacza, że książka jest typowym thrillerem katastroficznym?
Wizja uderzenia asteroidy stanowi jedynie tło dla głębokich rozważań egzystencjalnych i osobistych dążeń głównego bohatera. Zamiast skupiać się na widowiskowej zagładzie, Jan Tomkowski analizuje reakcje człowieka na nieuchronny koniec, mieszając realizm z elementami onirycznymi. Postać koncentruje się na niedokończonych sprawach i relacjach, co nadaje opowieści intymny, wręcz kameralny wymiar. To pozycja skierowana do osób ceniących literacką grę z konwencją i bogaty język eseistyczny.
Jaką rolę w narracji odgrywają liczne nawiązania do degustacji win?
Motyw wina służy w książce jako symbol trwałości kultury i metafizycznego łącznika między światem doczesnym a sferą bogów. Autor opisuje trunki takie jak Montepulciano jako lekarstwo na niedoskonałości wszechświata, nadając im rangę niemal nadludzką. Degustacja staje się rytuałem pozwalającym bohaterom zachować godność i spokój w obliczu nadchodzącego Armagedonu. Te fragmenty podkreślają hedonistyczny, a zarazem intelektualny charakter prozy Tomkowskiego.
Dla kogo powieść "Jesień" może okazać się zbyt wymagająca lub nieodpowiednia?
Książka ta nie jest odpowiednim wyborem dla czytelników poszukujących lekkiej literatury rozrywkowej lub klasycznego, technicznego science-fiction. Ze względu na swój eseistyczny styl i liczne dygresje, lektura wymaga od odbiorcy dużego skupienia oraz cierpliwości w odkrywaniu metafor. Osoby preferujące szybkie tempo akcji i proste konstrukcje fabularne mogą poczuć się przytłoczone tempem narracji oraz filozoficzną głębią tekstu. Jest to proza stworzona z myślą o dojrzałym czytelniku, który ceni kunszt słowa ponad czystą rozrywkę.
Czy znajomość wcześniejszej twórczości Jana Tomkowskiego jest niezbędna do lektury?
Powieść stanowi autonomiczną całość i można ją czytać bez znajomości innych dzieł tego historyka literatury. Autor wykorzystuje jednak swój bogaty warsztat eseistyczny, co sprawia, że tekst jest nasycony erudycją i literackimi nawiązaniami. Czytelnik odnajdzie tu charakterystyczną dla Tomkowskiego dbałość o detale oraz umiejętność łączenia faktów z fikcją literacką. Dzięki temu lektura jest przystępna dla nowych odbiorców, jednocześnie satysfakcjonując stałych wielbicieli stylu autora.
