Nocami krzyczą sarny (barwione brzegi)

"Nocami krzyczą sarny" to książka, która ma zapach lnu, ziemi i przeszłości. Podszyta jest tajemnicą i tragedią – mrocznym vibe'm, symboliką dawnych wierzeń i przyrody. Katarzyna Zyskowska opowiada o kobietach doświadczonych przez los i niespokojne czasy, w których przyszło im żyć. Podejmuje tematykę winy, krzywdy i odkupienia, pokoleniowej traumy, sprawiedliwości. Bohaterki książki wiedzą, czym jest strata – mienia, bliskich i samej siebie. Interesujące są w tej powieści kwestie narodowościowe i tożsamościowe – widzimy świat, w którym nic nie jest czarno-białe, życzliwość i dobro mogą kosztować życie, a konsekwencje wyborów bywają tragiczne. Autorka stworzyła przejmujące kobiece portrety, skomplikowane i niejednoznaczne. Oddała głos kobietom, które musiały dźwigać ciężar milczenia i krzywdy – i wykazać się wewnętrzną siłą, by móc dalej żyć. Mocno poruszyły mnie ich historie.

Pięknie napisana, tajemnicza, misternie utkana opowieść o traumie, bolesnych wspomnieniach, rodzinnych sekretach, pamięci i prawdzie. O stracie, miłości, macierzyństwie i wydarzeniach, które na zawsze nas zmieniają. O przeszłości, która wciąż rzuca cień na teraźniejszość i skomplikowanych ludzkich losach splecionych z miejscem – ziemią, domem, lasem. Ta książka ma w sobie wszystko to, co tak cenię w twórczości autorki – liryczną prozę, działającą na wyobraźnię scenerię, dopracowaną fabułę, emocje w przeróżnych odcieniach i wyjątkowy klimat – duszny, niepokojący, jednocześnie piękny i straszny. Niezmiennie moja ulubiona powieść Katarzyny Zyskowskiej – teraz w nowym wydaniu, w twardej oprawie i z barwionymi brzegami.

Czy zdarzyło Wam się przeczytać książkę, która boli bardziej z każdą kolejną stroną, a mimo to nie potraficie jej odłożyć, bo czujecie, że prowadzi Was do prawdy ukrytej od dziesięcioleci?

„Nocami krzyczą sarny” to jedna z tych powieści, które trudno zamknąć razem z ostatnią stroną. Nie dlatego, że kończy się spektakularnym zwrotem akcji, ale dlatego, że zostawia w człowieku coś znacznie cenniejszego - refleksję. Katarzyna Zyskowska stworzyła historię, która porusza, zachwyca i jednocześnie przypomina, jak długo potrafią żyć niewypowiedziane tajemnice.

To opowieść o trzech kobietach żyjących w różnych czasach, których losy splatają się w jednym miejscu położonym w Górach Sowich domu, będącym niemym świadkiem ludzkich dramatów. Maria wraca tam po dwudziestu latach, próbując zrozumieć, co wydarzyło się podczas trzech dni, które jej pamięć skutecznie wyparła. Jednak bardzo szybko okazuje się, że odpowiedzi nie kryją się wyłącznie w jej przeszłości. To historia, w której teraźniejszość nie istnieje bez przeszłości, a wojna odciska piętno również na tych, którzy urodzili się długo po jej zakończeniu.

Największe wrażenie zrobił na mnie sposób, w jaki autorka prowadzi narrację. Trzy osie czasowe mogłyby wprowadzić chaos, ale tutaj tworzą niezwykle spójną całość. Z każdą kolejną stroną kolejne elementy układanki wskakują na swoje miejsce, a ja coraz mocniej angażowałam się w losy każdej z bohaterek. Nie potrafiłam wskazać tej, której historia poruszyła mnie najbardziej, bo każda z nich niosła inny rodzaj bólu i samotności.

Ogromnym atutem tej powieści jest również klimat. Góry Sowie nie są jedynie tłem wydarzeń. One żyją. Mgła, lasy, opuszczone domy i wszechobecna cisza sprawiają, że od pierwszych stron czułam narastający niepokój. Tytułowy krzyk saren staje się symbolem czegoś znacznie głębszego - cierpienia kobiet, którego przez lata nikt nie chciał usłyszeć. To właśnie ten motyw zostanie ze mną chyba najdłużej.

Bardzo doceniam również to, że Katarzyna Zyskowska nie dzieli bohaterów na dobrych i złych tylko ze względu na narodowość. Pokazuje, że historia nie jest czarno-biała, a wojna odbiera człowieczeństwo każdemu, niezależnie od tego, po której stronie konfliktu się znalazł. W świecie wielkiej polityki zwykli ludzie stają się pionkami, a najwyższą cenę bardzo często płacą kobiety. To właśnie one muszą żyć z traumą, milczeniem i poczuciem straty przez całe życie.

Nie spodziewałam się również, jak pięknie napisana będzie ta książka. Styl autorki jest niezwykle obrazowy i momentami wręcz poetycki, ale nigdy nie staje się przesadzony. Wręcz przeciwnie - każde zdanie wydaje się przemyślane i idealnie dopasowane do emocji bohaterów. Czytałam tę historię powoli, nie dlatego, że była trudna, ale dlatego, że chciałam zatrzymać się przy wielu fragmentach na dłużej.

„Nocami krzyczą sarny” nie jest książką, pełną tanich emocji. To powieść o pamięci, tożsamości, traumie i konsekwencjach decyzji podejmowanych przez tych, którzy nigdy nie ponoszą ich największych kosztów. To historia o kobietach zmuszonych do milczenia, choć ich głosy powinny wybrzmieć najgłośniej.

Dawno żadna powieść historyczno-obyczajowa nie wywołała we mnie tylu emocji. Wzruszałam się, czułam złość, bezsilność, a chwilami także ogromny smutek. Jednocześnie nie mogłam przestać czytać, bo chciałam poznać wszystkie sekrety ukryte wśród mgieł Gór Sowich. Jestem przekonana, że to jedna z tych książek, które zostają z czytelnikiem na długo i wracają do niego jeszcze wiele razy.

Ocena: 10/10