Gwiazdy nigdy nie gasną

"I nadal, póki słaby duch kołacze w mojej piersi, będę o tobie opowiadać innym. Te słowa i nasza historia zwyciężą nawet największą nienawiść i śmierć.

Głęboko w to wierzę i wiem na pewno, że ta opowieść zmieni was już na zawsze.

Po prostu jej posłuchajcie."

Zawsze wydawało mi się, że znam dużo słów. Mądrych, pocieszających, wspierających, określających ale dopiero po lekturze "Gwiazdy nigdy nie gasną" okazało się, że jednak tych słów brakuje. Że tak trudno jest znaleźć odpowiednie by opisać emocje i refleksje.

Anne Frank nie była mi postacią nieznaną. Jej dzienniki stoją u mnie na półce i nawet nie wiem skąd je mam. Czytałam fragmenty, czytałam całość ale chyba dopiero teraz tak naprawdę zobaczyłam, że za nimi kryje się nie ikona, nie symbol Holocaustu a zwykła nastolatka. Taka trochę uszczypliwa i złośliwa, dociekliwa, spostrzegawcza, mająca pragnienia i marzenia, taka, która chciała się zakochać i być kochaną.

Kiedy w III Rzeszy narasta agresja przeciwko Żydom rodzina Franków, Otto z żoną Edith i córkami Margot i Anne wyjeżdżają do Holandii. W kraju wolnym od nienawiści i represji wydawać by się mogło, że rodzina będzie wieść szczęśliwe i spokojne życie. W Amsterdamie przecież nie ma prześladowań.

W tym czasie Anne spotyka swoją równieśnicę, Hannah Goslar. Dziewczynki są jak ogień i woda, jak dzień i noc a mimo to nawiązuje się między nimi szczera przyjaźń. Anne jest żywiołowa, przebojowa, ciekawska, wydaje się być nieokiełznana i nieustraszona co bardzo imponuje nieśmiałej i niepewnej Hanneli.

"Zrozumiałam, że musimy próbować znaleźć szczęście w nas samych, a nie szukać go daleko, w świecie, który rządził się teraz prawami nazistów."

W 1940 roku Hitler wypowiada wojnę neutralnej Holandii. Dwa lata później rodzina Franków znika bez śladu a Hanneli z rodziną trafiają do obozu koncentracyjnego Bergen Belsen.

W miejscu, gdzie nawet trudno mieć nadzieję, bo życie zależy od kaprysu strażników, gdzie ludzkie życie się nie liczy, gdzie rodziny są rozdzielane nagle okazuje się, że przebija nikłe światełko. Tuż obok, za płotem, Hanneli odkrywa, że przebywa tam ktoś, kto jest jej najbliższy na świecie. Anne Frank także tu jest. Tak blisko a jednocześnie tak daleko.

Trudno się czyta książkę, kiedy zna się zakończenie. I mimo, że chciałoby się je zmienić to jednak nic nie możemy zrobić. Myślałam, że autorka napisze o śmierci, o zniszczeniu, o dramacie setek, tysięcy, milionów ludzi ale tak naprawdę to historia o życiu, przyjaźni, o pragnieniach. Anne Frank i Hanneli Goslar to nie ikony ale zwykłe nastolatki, które tak jak dzisiejsza młodzież miały plany i marzenia. Jednej z nich dane było przeżyć. Za każdym więc razem, kiedy Hanneli zadziera głowę do góry wypatrując najjaśniejszej gwiazdy w konstelacji Małej Niedźwiedzicy, Polaris, wie, że jej przyjaciółka Anne jest obok niej. Bo przecież gwiazdy nigdy nie gasną. Są wieczne tak jak przyjaźń i miłość.

Może zabrzmi to niefortunnie ale lubię książki, w których mogę przeczytać o II Wojnie Światowej. Musimy pamiętać o milionach ludzi, których dotknęła nienawiść, fanatyzm, rasizm, uprzedzenia. Którzy stali się ofiarami ze względu na swoje pochodzenie. Musimy pamiętać i głośno protestować wtedy, kiedy jeden człowiek, pełen nienawiści do innych chce ich prześladować.

Po przeczytaniu książki częściej zerkam w niebo szukając Polaris. W głowie kłębią się myśli czy udałoby się Anne wyruszyć w wielki świat. Czy tak jak chciała, zobaczyłaby jak najwięcej i jak najszybciej. Może już wtedy wiedziała, że nie ma za wiele czasu? Że była jak piękny motyl, który na tym świecie jest tylko na chwilę?

"Gwiazdy nigdy nie gasną" to historia o stratach ale także o miłości, przyjaźni i nadziei, którą zawsze trzeba mieć. To opowieść o niezwykłej odwadze i wielkich pragnieniach. To także opowieść o ludziach, takich jak pani Abrahams, którzy byli jak słoneczne promienie, przebijające się przez ciemne, burzowe niebo.

"Niech tylko ta cholerna wojna się skończy, to usłyszy o nas cały świat (...)"

Z przekonaniem mogę powiedzieć, że tak właśnie się stało Anne. Usłyszał o Was cały świat. Wasza przyjaźń przetrwała wojenną pożogę i trwa jak Polaris.

Chyba jestem jedną z ostatnich osób, które nie znały historii Anne Frank. 🙊 Nigdy o niej nie słyszałam, a już tym bardziej nie czytałam jej dzienników. Więc na pewno inaczej czytało mi się "Gwiazdy nigdy nie gasną" dopiero poznając losy Anne i Hannah🦋. Ktoś, kto wie jak zakończyła się historia dwóch dziewczyn może czytać z większym spokojem. Ale na pewno nie bez emocji. Bo ta książka przesiąknięta jest emocjami. Jej nie da się przeczytać na raz, chociaż przez tekst się po prostu płynie. Trudno się oderwać, ale jednocześnie tych emocji jest tyle że trzeba powstrzymać łzy i przerywać lekturę. Książki o tematyce wojennej i obozowej czytam raz na jakiś czas. Ale mam co do nich konkretne wymagania. W tym przypadku nie mają one sensu, gdyż historia spisana na kartach książki @agnieszka__zakrzewska jest autentyczna. Tutaj nie ma co polemizować, to wszystko wydarzyło się naprawdę. I niestety są to okrutne i bolesne fakty. Ta książka boli i sprawia, że ciężko patrzeć na obecną sytuację w Ukrainie na spokojnie. Z drugiej jednak strony bardziej docenia się to co się ma.

Mam wrażenie, że ta opinia nie ma ładu i składu, ale nie potrafię zebrać słów. Nie chcę pisać za dużo, żeby nie zaspojlerować tym którzy tak jak ja nie znają historii Anne Frank. Ja niestety trafiłam na pewną informację zanim skończyłam czytać...

No cóż, nie będę już przedłużać bo i tak nic nie wymyślę. Po prostu przeczytajcie. 💙

A ja z niecierpliwością czekam na kolejne książki @wydawnictwoflow . Nie da się ukryć, że poprzeczkę postawiliście sobie naprawdę wysoko. 🥰

Moja ocena: 8,5/10 🌟

We współpracy z @wydawnictwoflow 🦋

Czytaliście? A może macie w planach?

Pamiętajcie, że książka dostępna jest we wszystkich formach. Możecie czytać w papierze i w ebooku lub posłuchać audiobooka. 😊

Magdalena Witkiewicz uwielbia zaskakiwać. W tym roku ponownie to zrobiła, zakładając Wydawnictwo Flow. Wspólnie z Anną Seweryn wybierają ciekawe propozycje wydawnicze i robią wszystko, żeby jak najszybciej cieszyły czytelników.

Pierwszą książką, która została wydana pod ich skrzydłami jest powieść Agnieszki Zakrzewskiej "Gwiazdy nigdy nie gasną". Autorka napisała już kilka książek ( bez bicia przyznaję, że jeszcze nie czytałam, ale wiem, że po nie również warto sięgnąć). Jak przebiegało moje pierwsze spotkanie z twórczością autorki?

Historia Anne Frank i Hannah Goslar to opowieść o przyjaźni, wojnie i cierpieniu, ale podana w bardzo przystępny sposób, który nie pozwala na szybkie odłożenie lektury.

Wspomnienia bohaterek z dzieciństwa przeplatają się z mniej przyjemnymi momentami z czasów wojny.

Dziecięca beztroska, problemy dnia codziennego, pierwsze miłości, konflikty z rodzeństwem, rodzicami i rówieśnikami przypominają życie każdego z nas. Jednak Anne, Hannah, ich rodziny i przyjaciele ten "beztroski" czas mają przerwany przez szaleńca. Żydowskie rodziny uciekły z Niemiec, by spokojnie żyć w Holandii. Niestety ich " bezpiecznym" miejscem również zainteresował się Hitler.

Zgotował piekło ludziom, którzy na to nie zasłużyli. Na początku były zakazy, wykluczenie ze społeczeństwa. Później przyszedł czas na gorsze rzeczy- obozy, śmierć, ogrom cierpienia, którego nie jesteśmy sobie w stanie wyobrazić. Przez to wszystko przeszły również Anne i Hannah.

Ich głowy pełne marzeń i planów na przyszłość, musiały zająć się zupełnie czymś innym- przetrwaniem tego okrutnego czasu.

Pomimo trudnych tematów, momentów , które powodowały cały wachlarz emocji, książka jest przepięknym świadectwem tego, że nie ważne co się dzieje, prawdziwa przyjaźń i zwykła ludzka życzliwość są w stanie przenosić góry. Człowiek jeżeli chce, może wiele zdziałać, uratować komuś życie, pomóc, dać nadzieję, która jak wiemy umiera ostatnia.

Książka "Gwiazdy nigdy nie gasną" to powieść, która niesie właśnie tę nadzieje, pokazuje, że dobro tak jak w bajkach zawsze zwycięży. Szkoda tylko, że po drodze spotkamy wiele ofiar...

Czytając tę pozycję, miałam wiele refleksji. Zastanawiało mnie to, dlaczego ludzie zamiast wyciągać naukę z przeszłości, żyją w nienawiści do innych. Nieustannie szukają lepszego życia, idąc po trupach do celu. Dlaczego wojny nadal zbierają swoje żniwo... Do czego potrzebny jest ten ogrom cierpienia, które jeden drugiemu jest w stanie zafundować?

Agnieszka Zakrzewska przygotowując się do oddania w ręce czytelników swojej powieści, musiała porządnie odrobić lekcje. Precyzja z jaką opisała życie Anne i jej bliskich pokazuje ogrom pracy jaką włożyła w proces powstawania książki. Za ten trud nisko chylę głowę przed autorką.

Na koniec roku nie robię podsumowań życiowych, bilansów zysków i strat. Robię jednak zestawienie najlepszych przeczytanych przeze mnie książek. Mamy połowę roku i właśnie w tym momencie na pierwszym miejscu znajduje się "Gwiazdy nigdy nie gasną". Była to tak piękna i poruszająca lektura...podejrzewam, że do końca roku nie spadnie z tego miejsca.

Jeśli macie wolne fundusze i chcecie wydać je na powieść, która będzie najlepszym możliwym wyborem, kupcie „Gwiazdy nigdy nie gasną”. A następnie znajdźcie ustronne, ciche miejsce, zaparzcie mocną herbatę i przygotujcie krople do oczu - gwarantuję, że zapuchną Wam od płaczu.

Przepiękna powieść o przyjaźni, o wsparciu między Anne Frank, żydowską dziewczynką, której wojenny pamiętnik miał w dłoniach chyba każdy czytelnik na świecie, a Hannah (Hanneli) Goslar, Żydówką, jedną z niewielu ocalałych więźniów obozu Bergen-Belsen. Anne nie było to dane...

Choć przyjaźń tych dwóch dziewczynek jest filarem powieści, to śmiem twierdzić, że „Gwiazdy nigdy nie gasną” jest przede wszystkim historią o nadziei. Nadziei wbrew wszystkiemu: wbrew wszelkim potwornościom wyrządzanym przez drugiego człowieka, wbrew wynaturzeniu, barbarzyństwu, bezwzględności, sadyzmowi, wbrew rozpaczy, wbrew życiu urągającym człowieczeństwu.

Dawno tak bardzo nie doceniałam swojego życia, z tym całym bałaganem, który niosę na barkach, jak w momencie czytania tej absolutnie niesamowitej powieści.

Muszę także wspomnieć o samej autorce, Agnieszce Zakrzewskiej, ponieważ przemilczenie ogromu pracy, jaki włożyła w powołanie do życia „Gwiazdy nigdy nie gasną”, jest niedopuszczalne. Czapki z głów, moi Drodzy! Dawno nie miałam w dłoniach tak znakomicie i niezwykle RZETELNIE napisanej powieści. Jej realizm jest niepokojący, ponieważ czytając tę książkę, czułam wręcz na plecach oddech oprawców, siedziałam przy dziewczynkach, kiedy zastanawiały się z koleżankami, skąd biorą się dzieci (nie, żeby Anne nie wiedziała - ta bystra dziewczynka wiedziała wszystko!).

***

To absolutnie wspaniała powieść, bardzo wzruszająca i mimo ogromnej dawki bólu - przepiękna.

Przeczytałam wiele książek o II wojnie światowej. Z gatunku literatury faktu, czy inspirowanych prawdziwymi wydarzeniami. Mieszkam w Oświęcimiu – mieście, które tętni życiem w cieniu tamtych dni, które na stałe zapisały się na kartach historii świata. Ta pamięć jest wciąż żywa, jest jego nieodłącznym elementem. I choć wiele publikacji przede mną, niektórych z nich nigdy nie będzie mi dane przeczytać, to zawsze podczas ich lektury towarzyszą mi dwa uczucia: ból i niedowierzanie. Wciąż nie potrafię zrozumieć, że człowiek człowiekowi zgotował taki los. Nawet dziś, nawet teraz, kiedy wojna sieje zniszczenie tuż za rogiem…

Sięgając po powieść Agnieszki Zakrzewskiej, byłam pewna, że otrzymam pozycję wyjątkową. Znam pióro autorki i wiem, że pisze sercem. Nie inaczej było w przypadku „Gwiazdy nigdy nie gasną”. Od pierwszych wersów kiełkowało we mnie wzruszenie. I choć spodziewałam się, że piekło wojny, które autorka opisała bez zbędnego upiększania i zamazywania faktów, znów przywoła znajomy ból, to nie sądziłam, że tym razem gorzkie łzy popłyną podczas czytania o ziemniaku, cukrze pudrze i mydle, które pachniało… wolnością.

Agnieszka Zakrzewska kreśli historię niesamowitej przyjaźni. Relacji, która narodziła się zupełnie zwyczajnie między dwoma dziewczynkami. Które miały swoje sekrety, małe radości. Które czasem się kłóciły, ale zawsze mogły na siebie liczyć. Które żyły normalnie, jak żyje dziś wiele im podobnych dzieci. I właśnie tę normalność autorka pokazała w swojej powieści. Nie skupiła się jedynie na wydarzeniach po wybuchu II wojny światowej, znanych tym, którzy mieli już okazję przeczytać Dziennik Anne Frank. To zwyczajne życie zestawiła w opozycji dla ludzkiego bestialstwa. Podłości, która kazała zabijać, okaleczać, niszczyć, odzierać z godności drugiego człowieka. Wojna niczym okrutny potwór wkroczył do życia Anne i Hanneli i odebrał im wszystko. Beztroskę dzieciństwa, wspólne wyprawy na lody, całą codzienność, którą znały. Odebrał im wszystko poza jednym – ich przyjaźnią, która przetrwała całe to piekło.

„Gwiazdy nigdy nie gasną” to przejmująca i poruszająca historia niezwykłej dziewczęcej relacji, której niestraszne były głód i obawa przed utratą życia w miejscu i czasie, w którym niewiele było ono warte. Kradzione chwile, które zamykały się w małym otworze, przez który nawet nie mogły się zobaczyć, były tymi najpiękniejszymi i najbardziej bolesnymi zarazem. I chociaż życiorys Anne Frank jest znany, to mimowolnie podczas lektury pojawiała się w moim sercu nadzieja, że im obu uda się przetrwać...

Podsumowując:

„Gwiazdy nigdy nie gasną” to nie wyłącznie opowieść o losach Anne Frank. To historia o przyjaźni dwóch dziewczynek. Tutaj zarówno jedna, jak i druga są głównymi bohaterkami, tak jak łącząca je więź. To poruszający obraz wojennego piekła, które nie oszczędziło nawet dzieci. I Agnieszka Zakrzewska również nie oszczędza swojego czytelnika, przekazując to, co wówczas się wydarzyło, nie omijając najbardziej brutalnych i naturalistycznych opisów. Choć lektura tej opowieści niesie ze sobą wiele emocji, bólu oraz niemego poczucia bezsilności wobec niesprawiedliwości, jaka spotkała jej bohaterów, to podczas czytania kiełkuje w nas nadzieja, która niczym błękitny motyl z szachownicą biało – czarnych plamek nie pozwoli zapomnieć i porzucić wiary w lepsze jutro. Wierzę głęboko, że ich gwiazda nigdy nie zgaśnie, jak nigdy nie wyblaknie pamięć o Anne i Hannah oraz wszystkich tych, którzy byli ofiarami wojny i tych, którzy ją przeżyli. Polecam!

„Obiecaj mi, Hanneli, że bez względu

na to, co wydarzy się w naszym życiu, za każdym razem, kiedy spojrzysz w niebo

i zobaczysz Polaris, pomyślisz o mnie”.

Minęło już kilka miesięcy od przeczytania najnowszej powieści Agnieszki Zakrzewskiej pt. „Gwiazdy nigdy nie gasną”, a ja wciąż

tą historią żyję. Co rusz napotykam się, a to na artykuł o Anne Frank, a to na zapowiedź kinową animacji „Gdzie jest Anne Frank”, czy na rocznicę jej śmierci.

Bywały dni, w których myślami byłam przy Anne Frank i Hanneli. Kiedy po wieczornej kąpieli, mogąc bezpiecznie położyć się na wygodnym materacu, pod ciepłym okryciem, przypominałam sobie, że dla nich zapach mydła i kołdra były namiastką normalności. I pomimo że wiem, jak kończą się losy zaprzyjaźnionych

dziewczynek i, mimo tego że nikt i nic nie jest w stanie zmienić biegu ich historii, to wciąż gdzieś tliła się we mnie płonna nadzieja na inny, szczęśliwy finał.

„Każdego dnia, kiedy zamykam oczy,

zabieram cię w podróż w świat, który tak bardzo chciałaś poznać. Wtedy i teraz.

Zawsze..”.

Od kilkunastu dni zastanawiam się, co można jeszcze powiedzieć światu, w którym miliony ludzi zna tę historię? Czego jeszcze nie poznaliśmy? Co tą historią można jeszcze przekazać? Tyle przecież zostało już napisane,

udokumentowane, sfilmowane. Tu odpowiedź jest jedna. To na wskroś przeszywające emocje czytelnika. To, że możemy ponownie uczestniczyć w życiu Anne Frank i Hannah. To, że autorka niezwykle realnie odzwierciedliła losy rodziny Franków.

Ta historia jest bezcenna, niewymierzalna. Jest pamięcią nie tylko o dramatycznych wydarzeniach historycznych, ale przede wszystkim o magicznej wręcz przyjaźni. Błękitny motyl, klub „Małej Niedźwiedzicy Minus Dwie” i ta niezwykle zapadająca w pamięć gwiazda Polaris, tworzą pewną symbolikę dziewczęcego, niewinnego braterstwa, które upamiętnia bliskość bohaterek.

„Z całej rodziny udało się przeżyć tylko nam dwom..”.

Prowadzona narracja to jednej, to drugiej bohaterki, wcielenie się na przemian w ich postacie, pozwala nam na szerszy odbiór tej historii. Począwszy od beztroskiego dzieciństwa, wizji nadchodzącej wojny, obozów koncentracyjnych po czasy współczesne autorka niezwykle plastycznie nakreśla fabułę.

„Gwiazdy nigdy nie gasną” nie

oszczędzają czytelnika, który zapewne chciałby dopisać inny scenariusz. W tym, który powstał, pokochacie

niepokorną buntowniczkę, jaką była Anne Frank. Docenicie miłość Hannah i malutkiej Gabi.

Niech pamięć o nich, która jak

kropla drążąca skałę, nie siłą, utrwala wspomnienia w kolejnych pokoleniach.