Carol

„Carol” Patrici Highsmith to powieść, która zamiast wielkich uniesień wybiera ciszę, zamiast dramatycznych gestów – spojrzenia i półsłowa. Jej siła tkwi w przyciszonej narracji, w napięciu budowanym dyskretnie, niemal niezauważalnie, a jednak konsekwentnie.

Akcja rozgrywa się w Nowym Jorku 1948 roku. W świątecznym zgiełku dziewiętnastoletnia Therese, pracująca dorywczo w domu towarowym i marząca o scenografii, spotyka elegancką, pewną siebie Carol. To przypadkowe spotkanie przeradza się w fascynację, która dla Therese staje się impulsem do konfrontacji z własnym życiem – jego nijakością, zależnościami i niesprecyzowanym lękiem. I właśnie w tej powściągliwości tkwi jej siła.

Wspólna podróż samochodem przez Amerykę – z pozoru spontaniczna i beztroska – zamienia się w emocjonalną próbę sił. W tle rozgrywa się dramat Carol walczącej o prawo do opieki nad dzieckiem, a nad bohaterkami unosi się widmo skandalu i społecznego ostracyzmu. Highsmith z wyczuciem pokazuje, jak kruche bywa szczęście w świecie, który nie dopuszcza inności, a jednocześnie jak wielką siłę daje autentyczność. To opowieść o dojrzewaniu do siebie, o cenie, jaką płaci się za prawdę o własnych uczuciach, i o determinacji, by nie pozwolić światu zdefiniować swojego szczęścia.

Autorka opowiada tę historię w sposób subtelny i nieco tajemniczy. Nie epatuje erotyzmem – uczucie między bohaterkami wyraża się w napięciu, w niedopowiedzeniach, w emocjonalnym drżeniu. W ciszy spojrzeń i w napięciu niedopowiedzeń Highsmith zawarła historię, która do dziś pozostaje poruszająca i zaskakująco aktualna. Dzięki tej powściągliwości relacja Carol i Therese zyskuje głębię i wiarygodność – to nie skandal jest tu najważniejszy, lecz wewnętrzne dojrzewanie i powolne odkrywanie własnej tożsamości.

„Carol” pozostaje intymną opowieścią psychologiczną o dojrzewaniu, miłości i poszukiwaniu szczęścia wbrew społecznym konwenansom. To literatura cicha, lecz stanowcza – taka, która nie krzyczy, ale zostaje w czytelniku na długo.

Ponownie jestem zachwycona książką tej autorki. Patricia Highsmith w najlepszej formie.

Pisarka udowadnia, iż jest mistrzynią niepokoju, psychologicznego napięcia i książek z pozoru nienachalnych, niepozornych, które finalnie okazują się genialnymi. Autorka pokazuje, że potrafi stworzyć dzieło, które nie tylko intryguje fabularnie, ale również zostawia głęboki ślad w psychice.

Styl Highsmith jest prosty, oszczędny, niemal chłodny, ale pod tą powierzchnią pulsuje ogrom emocji. Połączenie takiego stylu i ogromu emocji, uczuć, tworzy mieszankę iście wybuchową. Przeczytałąm wcześniej wszystkie dostęne u nas ksiażki Patricii Highsmith, znam jej styl, ale Carol i tak mnie zaskoczyła. Autorka nie tłumaczy wszystkiego, nie pisze wprost, pozwala czytelnikowi wiele się domyśleć. Dzięki temu historia Carol i Therese wydaje się niezwykle intymna, jakbyśmy czytali np. pamiętnik.

Ekranizacja z Cate Blanchett i Rooney Marą pięknie oddała klimat powieści, ale to książka daje pełnię przeżyć. To w niej najgłębiej czuć niepokój, pragnienie i odwagę, która rodzi się powoli, krok po kroku.

Carol to opowieść o miłości, która nie prosi o pozwolenie. To opowieść o kobietach, które uczą się wybierać siebie w świecie, który im tego odmawia. To książka cicha, a jednocześnie przełomowa. Delikatna i bardzo odważna. Zostawia po sobie wzruszenie, smutek, ale też nadzieję i siłę.

Czy miłość jest warta ryzyka utraty wszystkiego?

Po lekturze Carol odpowiedź nie jest prosta. Polecam. Cudowna, ważna, mądra powieść.

Sól. Można gotować bez dodatku ziół, pieprzu i innych przypraw, ale jednak bez soli ciężko wydobyć smak. Nawet dodawana do ciasta podbija jego słodycz. Czasami życie też jest takie niedosolone. Niby jest w nim wszystko, powoli pniesz się po kolejnych życiowych szczeblach, a jednak czegoś w nim brakuje, jakiejś iskry, energii. Tak jak w życiu głównej bohaterki powieści Carol, nie bez powodu wydanej wcześniej pod tytułem The price of salt.

Cena tej iskry wyrywającej z marazmu może być bardzo wysoka, o czym przekonuje się Therese - młoda ekspedientka pracująca w domu towarowym w Nowym Jorku w 1948 roku. Choć dziewczyna chciałaby zostać scenografką, nie stać ją na to, więc spędza każdy kolejny dzień tak samo jak tysiące podobnych jej sprzedawczyń w całym kraju. Przypadkowe spotkanie z jedną z klientek - Carol Aird budzi w niej wyjątkowo gwałtowne uczucia i wyzwala iskrę do zmian.

Intensywna, nastrojowa, wyjątkowo odważna jak na swoje czasy, a przy tym aktualna w stosunku do naszych. Tak można by ją określić w jednym zdaniu, ale Carol to coś więcej. To opowieść o relacji, która budzi się zupełnie nieoczekiwana, a nawet niechciana, ale człowiek nie jest w stanie w żaden sposób jej zatrzymać. To moje pierwsze spotkanie z twórczością Patrici Highsmith, ale już w tym momencie zdążyła zachwycić mnie swoim trafnym, eleganckim stylem, który wyjątkowo przyjemnie odebrałam. Choć akcja powieści jest statyczna i rozgrywa się na poziomie relacji między bohaterami, to zawzięcie i z ciągle rosnącym zaangażowaniem pochłaniałam kolejne strony. Carol to fascynująca historia o poszukiwaniu własnej tożsamości, ścieżki i wyrwaniu się z marazmu. O tym, że czasem warto zejść z utartej drogi pełnej schematów. Cena może być wysoka, a nieoczywista ścieżka wyboista, ale zawsze warto.

Kojarzyłam tę autorkę z powieściami kryminalnymi, a otrzymałam literaturę piękną w najlepszym gatunku, która pozostawia po sobie błogie ukontentowanie z literatury. Mnóstwo można by się nad nią zastanawiać, bardziej rozłożyć na czynniki zachowania wszystkich postaci, zastanowić się jaki szok wywołała w czasach jej wydania, można by się w nią bardziej wgryzać i czytać wielokrotnie. To tylko pokazuje, że nie jest to zwyczajna lektura.

Patricia Highsmith, znana przede wszystkim z psychologicznych thrillerów i serii o Tomie Ripleyu, w 1952 roku wydała powieść, która znacząco wyróżniała się na tle ówczesnej literatury. "Carol" – pierwotnie opublikowana pod pseudonimem Claire Morgan – to historia miłości dwóch kobiet w konserwatywnej Ameryce lat czterdziestych. W czasach, gdy podobne opowieści kończyły się tragicznie, Highsmith odważyła się przedstawić relację, która niesie ze sobą nadzieję. To powieść o poszukiwaniu siebie, o prawie do szczęścia i o tym, ile trzeba poświęcić, by pozostać wiernym własnemu sercu.

W przedświątecznym zgiełku nowojorskiego domu towarowego los zetknął dwie kobiety- ledwie dorosłą Therese, która za dnia sprzedaje lalki, a wieczorami marzy o teatralnych dekoracjach, oraz Carol Aird- kobietę w pełni dojrzałą, otoczoną aurą elegancji. Ta krótka wymiana spojrzeń i słów okazała się punktem zwrotnym, ponieważ obudziła w młodszej z nich tęsknotę za czymś nienazwanym i chęć zmiany dotychczasowego życia.

Moje kolejne spotkanie z twórczością Patricii Highsmith okazało się niesamowicie dobre! Po raz kolejny byłam pod wrażeniem pióra autorki- jej umiejętności snucia opowieści, które wręcz hipnotyzują, gdyż tak trudno jest się od nich oderwać.

Psychologia postaci i siła rodzącego się uczucia między dwiema kobietami wywarły na mnie niemałe wrażenie. Czułam, że towarzyszę bohaterkom w ich najbardziej intymnych emocjach.

Choć spędziłam z tą książką kilka wieczorów i czytałam ją ze sporym zaintrygowaniem, nie udało mi się w pełni polubić głównej bohaterki. Therese wielokrotnie zachowywała się w sposób, który wydawał mi się nielogiczny, choć tłumaczę to sobie jej młodym wiekiem- momentami jest nieporadna i wielokrotnie błądzi, lecz relacja z Carol wpływa na nią pozytywnie. Powoli staje się dojrzalszą, pewniejszą siebie kobietą.

Carol natomiast to kobieta elegancka, lecz naznaczona blizną burzliwego życia rodzinnego. Jest w trakcie rozwodu i drży na myśl o utracie kontaktu z córką. W takiej sytuacji – czy podąży za głosem serca? To pytanie unosi się nad każdą stroną jak delikatny dym papierosowy, który Carol wdycha w chwilach zwątpienia.

Ta powieść jest przesiąknięta zmysłowością i subtelnością. Ujęła mnie jej delikatność, ale i asertywność w kreśleniu drogi ku własnej tożsamości i niezależności. Jestem ogromnie ciekawa ekranizacji, której jeszcze nie miałam przyjemności obejrzeć. Mam nadzieję, że oddaje ona tę zmysłową aurę książki – niedopowiedzenia, które mówią więcej niż słowa, spojrzenia ciężkie od znaczeń.

"Carol" to powieść, która szeptem opowiada o rewolucji– tej wewnętrznej, osobistej, rozgrywającej się w milczeniu zimowych pokoi i na asfaltowych taśmach autostrad. Patricia Highsmith stworzyła dzieło ponadczasowe, które nawet po dziesięcioleciach wciąż pulsuje autentycznością. To książka o odwadze bycia sobą, gdy cały świat domaga się bycia kimś innym. I choć nie każda postać musi zdobyć nasze serce, sama historia bezsprzecznie na to zasługuje.

Kiedy ta kobieta stanie na Twojej drodze, stracisz dla niej głowę. Nie oprzesz się urokowi, który wokół roztacza. Poczujesz potrzebę bycia zawsze obok niej. Mowa o tytułowej bohaterce powieści Patricii Highsmith - „Carol”, której wznowienie ukazało się niedawno nakładem Oficyny Literackiej Noir sur Blanc w przekładzie Krzysztofa Obłuckiego.

Patricia Highsmith, znana z mrocznych thrillerów psychologicznych, w „Carol” odsłania zupełnie inne oblicze. Z jednej strony to historia miłosna: intensywna, pełna napięcia i niepewności. Z drugiej: studium samotności, społecznych konwenansów i ceny, jaką płacimy za odwagę bycia sobą.

Spotkanie Therese i Carol jest przypadkowe, lecz naznaczone magnetycznym przyciąganiem. W tej powieści więcej dzieje się między wierszami niż w samych dialogach. Autorka doskonale oddaje stan zakochania: tę mieszaninę fascynacji, lęku i ekscytacji, kiedy każda chwila spędzona razem wydaje się jednocześnie darem i zagrożeniem.

Nie sposób czytać „Carol” bez uwzględnienia kontekstu czasu, w którym powstała. Lata 50. XX wieku w Stanach Zjednoczonych nie były przestrzenią sprzyjającą otwartości wobec związków jednopłciowych. Highsmith i w tej kwestii wykazała się odwagą. Co jednak najważniejsze, stworzyła historię, która nie kończy się moralnym potępieniem ani tragiczną karą. To opowieść o miłości, która domaga się prawa do istnienia, nawet jeśli świat próbuje ją zdusić.

„Carol” to powieść o spojrzeniach, które znaczą więcej niż słowa. O ciszy, w której rodzi się decyzja. O wyborze między bezpieczeństwem a prawdą o sobie. To także historia dojrzewania, nie tylko młodziutkiej Therese, ale i czytelnika, który konfrontuje się z pytaniem, ile jest gotów poświęcić w imię miłości.

Ta książka uwodzi powoli. Nie krzyczy, nie epatuje dramatyzmem. Jeśli pozwolisz jej się prowadzić, zrozumiesz, że to nie tylko opowieść o romansie. To historia o wolności, która zaczyna się od odwagi spojrzenia komuś prosto w oczy i powiedzenia mu: wybieram ciebie.

Polecam, bo dla mnie Highsmith w „Carol” wyprzedziła swoje czasy.