Bralczyk o sobie. W rozmowie z Pawłem Goźlińskim i Karoliną Oponowicz

Jerzy Bralczyk, polski językoznawca, profesor nauk humanistycznych, Wiceprzewodniczący Rady Języka Polskiego, wykładowca i polonista. Człowiek stojący na straży rozwoju języka polskiego, współodpowiedzialny za wszystkie uchwały ortograficzne Rady Języka Polskiego, osoba dążąca do formułowania norm i wzorców posługiwania się językiem polskim, a przy tym ojciec, dziadek i maż. Mimo ogromnej ilości tytułów i odznaczeń ów wywiad jest tak prostolinijny, tak otwarty i tak bezpośredni, że jego lektura ewidentnie sprawia przyjemność. Może wynika to z gawędziarskiego czy wręcz felietonowego tonu wypowiedzi profesora, a może to za sprawą trafnie sformułowanych pytań przez Pawła Goźlińskiego i Karolinę Oponowicz? Jedno jest pewne – nie spodziewałam się tak wiarygodnego, tak szczerego i tak czytelniczo angażującego wywiadu.

Bralczyk nie unika trudnych tematów, nie wzbrania się przed odpowiedzią na dość niewygodne kwestie, nie oddziela swojej tożsamości od ówcześnie panującej sytuacji politycznej. Wraca do swoich lat dziecięcych, do swoich kompleksów, do tego co go ukształtowało nie zapominając o tych, którzy mieli realny wpływ na to kim jest. Pięknie opowiada o domu w którym choć nie było prądu nigdy nie zabrakło tematów do rozmowy, czy do językowych doświadczeń. W którym było miejsce na rozmowy o lekturach i na miłość do języka w formie pisanej . A przy tym potrafi utrzymać dystans do siebie i do tego, co przeszedł, z czym się borykał...

Pięknie opisuje miłość, dostrzega swoje przywary i potrafi być krytyczny wobec samego siebie… Próżno szukać tutaj pikantnych szczegółów z życia profesora, ale zaręczam, że i bez tego lektura tej książki niesie ze sobą ogromną ciekawość. Zarówno odkrywanie jego przeszłości w której już sama data urodzenia jawi się jako pewna nieścisłość, po poruszane kwestie językowe. Do tego niezwykle estetyczne wydanie opatrzone w fotografie – gratka dla każdego czytelnika biografii, autobiografii czy pamiętników…

Profesora Jerzego Bralczyka nikomu przedstawiać nie trzeba. To marka sama w sobie. Nazwisko, które zna chyba każdy, niezależnie od tego, czy interesują go językoznawcze zagadnienia. Ja od dawna lubię podczytywać profesorskie rozkminy językowe, więc tym chętniej sięgnęłam po książkę-wywiad, która w moim odczuciu okazała się czymś w rodzaju biografii profesora… Nie wiem, czy taki był zamysł „wywiadowujących”, ale uważam, że tak to wyszło.

Wywiad jest poprowadzony zgodnie z chronologią życia Jerzego Bralczyka i przeprowadzający tę rozmowę dosyć konsekwentnie przestrzegają tej zasady, wielokrotnie sprowadzając profesora na właściwy tor, gdy zdarzy mu się nieco odpłynąć od tematu. Efektem ostatecznym jest barwna i okraszona humorem opowieść o trochę niesfornym chłopcu z kompleksami, który uwielbiał się uczyć i na tym koncentrował praktycznie całą swoją energię, konsekwentnie budując swój własny portret człowieka oddanego nauce, erudyty i pasjonata, uniwersyteckiego guru, ale także zwykłego Bralczyka – ojca, męża, dziadka, kolegi.

To bardzo szczery i prostolinijny wywiad. I nie chodzi tu o to, że dowiadujemy się jakichś pikantnych szczegółów z życia profesora, chociaż w wielu kwestiach ocieramy się o wyznania bardzo osobiste, nawet intymne. „Fajność” tej publikacji zbudowana jest wokół lekkości mówienia o różnych, często mało chwalebnych rzeczach. Gawędziarki, błyskotliwy i lekko ironiczny ton odpowiedzi udzielanych przez profesora oddziałuje na wyobraźnię: proza codzienności naukowca, po godzinach męża i ojca, przedstawiona na tle społeczno-politycznym i obyczajowym.

„(…) dla mnie zawsze celem rozmowy było i jest żartowanie. Zażartowałbym wszystko”.

Podczas lektury niniejszego wywiadu cały czas towarzyszyła mi rozterka, jak powinnam go ocenić i czy w ogóle powinnam. Wydaje mi się niestosownością ocenianie cudzych wspomnień, nie wiem, czy w ogóle ktokolwiek ma do tego prawo, bo to trochę tak, jakby oceniać cudze życie, dlatego nota, którą stawiam tej książce, nic nie oznacza, a jeśli już musi coś znaczyć, to odnoszę ją do samej formy wywiadu i może jeszcze do podejmowanych wątków, które mnie akurat ciekawiły. Szczególnie interesujący był dla mnie okres krakowski Jerzego Bralczyka.

"Właściwie nie tyle warto, ile nawet trzeba postrzegać świat jako przede wszystkim zbiór różnych śmiesznych zdarzeń".

Na koniec: Włoszczowa jest dla mnie totalnym zaskoczeniem, a „predylekcja” to bardzo ładne słowo.

Za możliwość poznania Jerzego Bralczyka „od kuchni” dziękuję Książkowej Wróżce i Wydawnictwu Agora.

Rzetelne i obiektywne recenzje kampanii społecznej [Adres usunięty]

Ocena wynika ze średniej z analizowanych kryteriów: poprawność językowa (ortografia, interpunkcja, korekta, redakcja); warsztat pisarski (styl, stosowanie pisarskich zabiegów); fabuła; dialogi; postaci; przekaz, wartości; ilustracje; wydanie (okładka, papier, warstwa techniczna, wydruk); notka biograficzna o autorze; stosunek jakości do ceny z okładki; uwagi dodatkowe (poprawność faktów, odczucia). Średnia z tych kryteriów daje 4,67 w skali 1-5.

Wrażenia dodatkowe: Trafiony sposób przedstawienia życiorysu Autora - w formie wywiadu, a nie "suchego" opowiadania o sobie. Dodatkowo w formie wywiadu zawierającego (jak na wywiad z językoznawcą przystało) trafne i inteligentne wtrącenia językowe. Intrygujące nazewnictwo poszczególnych rozdziałów, po przeczytaniu których czytelnik zrozumie ich istotę. Walorem książki są zdjęcia z prywatnych zbiorów Autora, nawiązujące do etapów jego życia.

Bardzo ciekawy wywiad, który spodoba się nie tylko językoznawcom, ale wszystkim zorientowanym choć odrobinę w tym, kim jest Jerzy Bralczyk i czym się zajmuje. Opowieści Bralczyka są błyskotliwe, pełne humoru, ironiczne, a jego sposób opowiadania wprost porywa. Doskonale się bawiłam podczas lektury. 

Bralczyk to jeden z najbardziej znanych polskich językoznawców. Chyba każdy o nim słyszał.

Książka "Bralczyk o sobie" to wywiad z profesorem Jerzym Bralczykiem. Opowiada on o swoim życiu od początku. Duże znaczenie, już od najmłodszych lat, ma w jego opowieści język. Oprócz bardzo ciekawego tekstu, w tym tytule znajdziemy wiele fotografii zarówno z dalszej jak i bliższej przeszłości tego autora.

Bralczyk szczerze opowiada nam o swoim życiu, choć jak sam zastrzega, że jest szczery na tyle na ile jest to możliwe. Bo przecież nie zawsze tak się da.

Wywiad czyta się doskonale. Wypowiedzi tego językoznawcy są błyskotliwe i pełne humoru. Doskonale się bawiłam podczas lektury. Muszę też przyznać, że książkę czyta się bardzo dobrze, wręcz się przez nią płynie.

Byłam zaskoczona kiedy ten wybitny polski językoznawca opowiadał jak cierpiał na kompleks niższości i jak bardzo potrafił bywać krytyczny wobec siebie.

To książka po którą warto sięgnąć. Polecam!