Bezdroża

„Jesteśmy tylko małymi trybikami w wielkiej machinie. Pewne rzeczy się dzieją, nieszczęścia się zdarzają, a ludzie są okrutni”.

Jest rok 1946, Anna i Kazimierz są małżeństwem, muszą opuścić Wilno. Pełni nadziei i optymizmu udają się do Gdańska. Na miejscu zastają przerażający obraz wojennych zniszczeń. Zajmują opuszczone przez Niemców mieszkanie i próbują rozpocząć nowe życie. Anna szybko znajduje pracę w sklepie, Kazimierz wykształcony, utalentowany muzyk początkowo gra do kotleta, niebawem dostaje posadę w orkiestrze, musi grać dla komunistów. Początkowo bardzo się mu to nie podoba, gdy zyskuje publiczność, staje mu się obojętne dla kogo gra. Między Anną a Kazimierzem dochodzi coraz częściej od ostrych kłótni lub wydłużających się cichych dni. Annie trudno jest się pogodzić z tym dla kogo gra jej mąż, nie potrafi zaakceptować nowej polskiej władzy. Coraz silniej wracają do niej bolesne wspomnienia. Jej codzienność bardzo się zmienia, gdy dostaje nietypową propozycję, ma uwodzić podejrzanych o kolaborację z komunistami mężczyzn, aby ich zdekonspirować. Staje się femme fatale, szybko odnajduje się w nowej roli. Zaczyna docierać do niej prawda o jej małżeństwie...

Nie jest to łatwa opowieść... Wielowymiarowa, wnikliwa perspektywa, ukazująca psychologiczne studium ludzkich zachowań w trudnych warunkach. Fabuła ciekawie poprowadzona ukazuje powojenne trudne czasy, pokomplikowane relacje międzyludzkie i przeżywane dramaty. Pani Ewa pisze z pasją, czuć zaangażowanie i wiedzę historyczną. Jest realnie, całość dokładnie przemyślana i dopracowana w każdym szczególe. Niepodważalnym atutem powieści są bohaterowie. Skomplikowane, autentyczne, rewelacyjnie wykreowane osobowości, wzbudzają w czytelniku wiele sprzecznych emocji. Nie wszystkich polubiłam, nie dało się. Cały czas miałam wrażenie, że razem z nimi przemierzałem ich kręte życiowe ścieżki. Anna jest bohaterką o bardzo skomplikowanej osobowości, nosi w sobie piętno wojny, nie potrafi przejść obojętnie obok niektórych ludzkich zachowań. Jest inteligentna, odważna, bywa pełna brawury, czasami próżna i egoistyczna. Z całego serca jej kibicowałam, miałam nadzieję, że znajdzie to, czego szuka i upragniony spokój.

Ludzkie życiowe zawirowania, na tle umiejętnie ukazanego tła historycznego. Powojenne lata, szara, komunistyczna rzeczywistość, ludzie „przy władzy” ich bezduszność i zakłamanie. Dzieciństwo, które ma wpływ na nasze dalsze życie. Powielanie, niejako wbrew sobie wzorców, jakie dają nam rodzice. Obojętność i chłód matki nie pozostaje bez wpływu na dorosłe życie. Przeżyte wojenne traumy, demony z przeszłości, mierzenie się z nimi, uwalniają chęć zemsty i wymierzenia kary. Miłość, a właściwie jej brak.

Fascynująca, mądra, nietuzinkowa, nieprzewidywalna, napisana z empatią opowieść. Daje do myślenia, zostanie we mnie na dłużej. Z całego serca polecam, Tatiasza i jej książki :)

"Bezdroża" to wielowymiarowa powieść obyczajowa z szeroko zarysowanym tłem historycznym i politycznym, a przy tym mocno zaakcentowanym obrazem psychologicznym bohaterów.

Ewa Popławska przedstawia realia, jakie panowały w okresie powojennego Gdańska. To bezwzględny aparat państwowy, w którym tak trudno było zwykłemu człowiekowi się odnaleźć. Hasła komunistycznej propagandy, dokwaterowywania, donoszenie na współpracowników, aresztowania czy katowanie w więzieniach - absurdy systemu, które w dzisiejszych czasach wydają się nie do pomyślenia. 

Autorka wyraźnie nakreśliła relacje małżeńskie, które w wyniku wielu czynników, gdzieś się rozbiegają. Anna i Kazimierz odsuwają się od siebie, a zaufanie między nimi zaczyna mocno kuleć. Praca, jaką wykonują, tragiczne wspomnienia wojenne oraz opieka nad chorą matką Ani to rzeczywistość, z którą przyjdzie im się zmierzyć. Czy ich uczucie przetrwa? A może zgubią ich wzajemne pretensje i żale? Czy żyjąc ze sobą w małżeństwie, można nic nie wiedziec o drugiej osobie? Zapewniam, że tak. 

Przyglądamy się całej plejadzie interesujących, intrygujących i wyraźnie nakreślonych sylwetek postaci. Wszyscy niby tak różni, a jednak tak bardzo podobni. Szczególnie widać to wśród mężczyzn, podejrzanych o kolaborację dla komunistów, a których ma za zadanie "uwieść" Anna. Kobieta ma poczucie wykonania ważnej misji, spełnienia. Tylko czy aby w tym wszystkim się nie zgubi? Czy obrana droga jest tą właściwą? Sam czytelnik ma wielki z tym problem. Nie wie, czy ma przed sobą zimną, wyrachowaną femme fatale czy osobę, która jest dobra, szlachetna, wrażliwa? Będziemy świadkami wyrachowania, zazdrości, manipulacji, intryg, zdrady i całej gamy emocji, jakich doświadczą bohaterowie. 

Powieść jest też próbą odpowiedzenia sobie na pytania: czym jest miłość? Czy na pewno każdy jest do niej zdolny? Czy można nie kochać nikogo? Oczywiście odpowiedzi na te pytania szuka Ania. Wnioski, do jakich dojdzie, okażą się zaskakujące. Widzimy też, jak istotny wpływ na dorosłe życie człowieka ma wychowanie. Często nawet nie zdajemy sobie sprawy, że powielamy zachowania i błędy naszych rodziców. 

Odniosłam wrażenie, iż książka ma otwarte zakończenie, gdyż znalazło się kilka wątków, które sprawiają, że żywimy nadzieję na kontynuację. Na co zresztą mocno liczę. 

To wiarygodna, nostalgiczna, pełna skrajnych emocji oraz poruszająca do głębi powieść o miłości, a może trafniej - głodzie uczuć z dzieciństwa, relacjach międzyludzkich, polityce, próbie walki człowieka z systemem, zemście, poznaniu siebie i poszukiwaniu swojego miejsca w tym trudnym świecie. To historia o skomplikowanych zachowaniach, uczuciach, zawiedzionych pragnieniach i nadziejach oraz trudnych wyborach. Jak zakończy się ta fascynująca wędrówka bohaterów po "Bezdrożach"? Sprawdźcie koniecznie!

Powstało bardzo wiele powieści opowiadających o czasach II wojny światowej, o czasach powojennych zdecydowanie mniej, choć też jest ich trochę. Ewa Popławska w swojej powieści „Bezdroża” wydanej nakładem @wydawnictwa Pascal przenosi nas właśnie do tych czasów i chociaż nie miałam okazji poznać wcześniej twórczości autorki, to opis zachęcił mnie do sięgnięcia po jej najnowszą powieść. Chcecie poznać moje wrażenia? Zapraszam do recenzji.

Anna i Kazimierz Warszawscy po wojnie zmuszeni są opuścić Wilno. Udają się do Gdańska i w tam próbują ułożyć sobie życie. Kobieta znajduje pracę w sklepie z rybami, mężczyzna, który jest wykształconym muzykiem z początku gra „do kotleta”, po jakimś czasie dostaje prace w orkiestrze i chociaż początkowo jest sfrustrowany tym, że gra dla komunistów, gdy zyskuje uznanie publiczności, przestaje mu to przeszkadzać. Annie jest znacznie trudniej, czuje, że jej życie nie jest ważne, że nie zmierza do żadnego ważnego celu. To się zmienia, gdy otrzymuje nietypową propozycję, ma uwodzić ludzi wpółpracujących z komunistami. Początkowo jest zdziwiona, ale później odkrywa w sobie oblicze femme fatale i zaczyna coraz lepiej czuć się w tej roli. Niestety wpływa to też na dystans, który pojawia się między małżonkami…

Autorka świetnie zachowała powojenny klimat, ukazała nadzieje małżonków związane z tym, że zaczną od nowa w Gdańsku, z dala od wojennego koszmaru, od traumatycznych wspomnień. Tym większe jest ich rozczarowanie, że powojenny Gdańsk jest zupełnie inny od tego miasta, jakim był przed wojną. Na każdym kroku czuć w nim rozczarowanie i trud wojennych przeżyć, a nowa komunistyczna rzeczywistość jest tu obecna na każdym kroku. Denuncjacje, podejrzliwość, kolaboracje, z tym wszystkim małżonkowie mają do czynienia i muszą mieć się na baczności. Książka składa się z dwóch części, pierwsza dotycząca 1945 roku jest zdecydowanie krótsza i stanowi jakby wstęp do drugiej części, która toczy się w 1946 roku. Narracja jest trzecioosobowa, a wydarzenia przedstawione są z punktu widzenia Anny i Kazimierza. Bohaterowie są tu świetnie wykreowani, nie tylko, ci główni. Niejednoznaczni, do pewnego stopnia tajemniczy, złożeni, ale z jednej strony prości w swoich motywacjach i pragnieniach. Wielowymiarowy, wnikliwy styl zachowujący wierność psychologiczną sprawia, że książka jest niezwykle interesująca, z drugiej jednak strony z tego powodu nie należy do lekkich, rozrywkowych lektur. Daje do myślenia. Zarówno na temat tego czym jest miłość, jaki wpływ na nasze życie mają traumy z przeszłości, jak i na temat patriotyzmu i lojalności. Powieść ta nie daje gotowych, jednoznacznych odpowiedzi, a raczej może stać się pretekstem do rozważań na te tematy. Idealnie specyfikę te powieści oddaje cytat, który znajduje się na okładce: „Jeśli pytasz, czy wybieram życie, czy śmierć, odpowiedź jest prosta: życie. Możesz mnie za to nienawidzić.” Jakimikolwiek ideałami człowiek nie żyje, życie zawsze jest nadrzędną wartością. I cenną, a jednocześnie trudną cechą u człowieka, jest to, iż jest w stanie przetrwać naprawdę wiele i wiele zrobić, by żyć…

Gorąco Wam polecam lekturę, jest naprawdę wartościowa i pozwala uświadomić sobie pewne istotne rzeczy.

Powojenny Gdańsk nie przedstawiał sobą niczego imponującego. Doszczętnie zmieszczony był miejscem, na którego gruzach wzrastało nowe państwo polskie. W mieście tym osiedlało się wielu uchodźców z Kresów, w tym Anna i Kazimierz Warszawscy, którzy po wcieleniu Wilna do ZSSR opuścili miejsce urodzenia w celu znalezienia lepszych warunków życia.

Czy Gdańsk okaże się dla nich pod tym względem łaskawy?

"Wokół przechadzało się mnóstwo ludzi - stanowili oni dowód na to, że w zgliszczach można żyć."

Ania i Kazik przyjechali do Gdańska pełni nadziei. Z początku zdają się być zgodnym małżeństwem, jednak z czasem do głosu dochodzi ich przeszłość, a właściwie Ani, która sprawia wrażenie, że przed czymś ucieka. Choć na pierwszy rzut oka nie wydaje się, by kobieta cierpiała, to w miarę rozwoju akcji zauważamy, że męczą ją wspomnienia tego, co miało kiedyś miejsce.

Co takiego wydarzyło się w życiu Ani, że teraz pała ona nienawiścią wobec komunistów?

Czy uczucie to może stać się przyczyną zmian w jej życiu?

"Nic nie zwróci życia naszym bliskim, pogódź się z tym wreszcie."

Bliższa znajomość z Anią i Kazikiem pozwala nam zauważyć, że to dwoje różnych ludzi. On, kompozytor, dla rozwoju kariery gotowy jest poświęcić swoje ideały. Za to ona, choć na pierwszy rzut oka zdaje się wiernie trwać przy boku męża, w rzeczywistości dusi się w zaistniałej sytuacji. Widzimy jak to uczucie przeradza się w pragnienie walki z systemem.

Co okaże się silniejsze: miłość do męża czy niezadowolenie z sytuacji politycznej w kraju?

"Kazik im dłużej o tym rozmyślał, tym chętniej przyznawał, że ideały, w ktore wierzył, zostały dawno pogrzebane, odeszły wraz ze starym, przedwojennym światem."

Przyznam, że dużo wyniosłam z lektury "Bezdroży" Ewy Popławskiej. Zetknęłam się tu z powojenną rzeczywistością w Polsce, o której tak naprawdę niewiele wiem. W szkole nigdy mnie ten okres w historii nie fascynował, dopiero dziś zauważam jego wartość. Czytając tę powieść zauważyłam dwa skrajne obozy, które organizowały sobie życie w powojennej Polsce na różne sposoby. Poznałam główne wytyczne państwa robotniczego i idee, która leżały u podstaw jego utworzenia. Jestem wdzięczna autorce za tę małą lekcję historii.

"To nie ulega wątpliwości - człowiek pracy - od wieków pogardzany, wyszydzany, bity - teraz wstaje z kolan!"

Choć lektura "Bezdroży" nie dostarczyła mi jakichś spektakularnych uniesień, to jednak oceniam ją wysoko. Jej wartość tkwi w treściach, z którymi nas zapoznaje. To powieść, w której znajdziemy rozważania natury moralnej oraz wiele istotnych informacji dotyczących życia w powojennym Gdańsku. Widać, że autorka ma dużą wiedzę na ten temat. Choć w swojej książce nie podaje szczegółowych dat, to dzieli się z nami informacjami, które pozwalają nam w wyobraźni wiernie odtworzyć ówczesne realia. Mam wątpliwości w kwestii zakończenia... Wydaje mi się, że autorka zostawiła sobie furtkę do kontynuacji tej historii. Być może są plany wydania kolejnych części? Jeśli o mnie chodzi chętnie poznam dalsze losy Ani, której sylwetka zachwyca swoją niejednoznacznością.

Moja ocena 8/10.

Książka została otrzymana z Klubu Recenzenta serwisu [Adres usunięty].

"Bezdroża" to historia, która przyniesie Was do powojennego, zniszczonego Gdańska. To tutaj w 1945 roku Anna wraz z mężem, Kazimierzem, rozpoczynają nowe życie po wyjeździe z Wilna. Kazik to utalentowany znany muzyk, znajduje pracę w orkiestrze. Ania jednak nie potrafi pogodzić się z nową rzeczywistością, z tym, że mąż gra dla komunistów.

Autorka wiernie przedstawiła życiem w odradzającym się w Gdańsku, gdzie zaczynają się rządy nowej władzy. Dochodzi do aresztowań, ludzie nawzajem donoszą na siebie, chcąc przypodobać się nowej władzy.

"Jeśli pytasz, czy wybieram życie, czy śmierć, odpowiedź jest prosta: życie. Możesz mnie za to nienawidzić."

Jeśli lubicie historie nawiązujące do wojny, to uważam, że warto przeczytać książkę. To poruszająca historia ludzi, którzy muszą odnaleźć się w nowej Polsce, wtedy gdy zaczyna działać nielegalne podziemie.

Było to moje pierwsze spotkanie z twórczością autorki. Czy będziemy mogli poznać dalsze losy małżeństwa? Jeśli tak, to czekam na kolejną część, a Wam polecam lekturę "Bezdroży".