Pakiet zawiera książki: „Beskid bez kitu”, „Beskid bez kitu. Zima”, „Hajda. Beskid bez kitu” W każdym z tomów autorka łączy moc słów i przepięknych ilustracji, by pokazać bogactwo beskidzkiej przyrody oraz łemkowskiej kultury, jak również współzależność człowieka i otaczającej go natury. Każda z trzech opowieści dzieje się na innej płaszczyźnie czasowej: tom I to lata 60. XX wieku i czasy współczesne, w tomie II mamy dwudziestolecie międzywojenne, a w tomie III Łemkowszczyznę powojenną, czasy wysiedleń i akcji „Wisła”. Książki zostały docenione przez czytelników oraz jury licznych konkursów: „Beskid bez kitu”otrzymał Nagrodę im. Ferdynanda Wspaniałego dla najlepszej książki dziecięcej wydanej w 2019 roku oraz nagrodę graficzną w konkursie Książka Roku 2020 Polskiej Sekcji IBBY. Tę samą nagrodę w 2022 roku, tym razem zarówno za tekst, jak i za ilustracje, otrzymał „Beskid bez kitu. Zima”, nominowany do Nagrody Literackiej Miasta st. Warszawy, zwycięzca plebiscytu „Lokomotywa”. Z kolei „Hajda” otrzymał nagrodę literacką Książka Roku 2023 PS IBBY. Książki polecają: Pewna dziewczyna z miasta przyjechała kiedyś w Beskid Niski i pokochała go. Dobrze, że przyjechała, bo temu przyjazdowi zawdzięczamy „Beskid bez kitu” – książkę tak pełną kolorów i zapachów, jak krajobrazy, które opisuje. Książkę, w której występują fantastyczne, mądre kobiety i odważne, ciekawe świata dziewczynki, a także rośliny i zwierzęta, na równych prawach z ludźmi. Książkę, w której obrazy i słowa są równorzędnymi bohaterami, a jedne drugim nie ustępują urodą. To wspaniała lektura dla dzieci, ale po kryjomu będą ją czytać też dorośli. Oczywiście tylko ci, dla których wycie wilka jest najmilszą muzyką świata. [Monika Sznajderman] Mój Boże, jaki piękny analog! [Andrzej Stasiuk] Piękna opowieść z pięknymi ilustracjami o zimowym Beskidzie Niskim, czyli o mojej ulubionej porze roku w jednym z najpiękniejszych miejsc w naszym kraju. To nie tylko opowieść o przyrodzie, ale przede wszystkim o kulturze i ludziach, którzy tam żyli jeszcze nie tak dawno temu. Bardzo polecam. Bez tej książki trudniej byłoby zrozumieć to miejsce dzisiaj. [Adam Wajrak] Maria Strzelecka znów nie wciska nam kitu o łemkowskim Beskidzie. Z jednej strony żałuję, że kiedy zaczęła publikować swoje teksty i rysunki, moje dzieci były już za duże na jej książki. Z drugiej strony, czytając „Hajdę”, mam poczucie, że ta wielogłosowa opowieść zwierząt i ludzi o naturze, kulturze i historii w tle jest także dla dorosłych. Włócząc się po lasach i pagórkach południa, zbyt łatwo zapominamy, że do czasu akcji „Wisła” we współczesnej pustce stały ogromne wsie tętniące życiem. Tak więc – Hajda! W prawdziwe opowieści o Beskidzie. [Max Cegielski] Maria Strzelecka — doktor sztuk plastycznych, malarka, ilustratorka, autorka filmów animowanych, absolwentka, a obecnie wykładowczyni warszawskiej ASP. Mama dwójki dzieci i opiekunka psa malamuta. Od ponad ćwierć wieku ma swój kawałek ziemi w Beskidzie Niskim. Przemierzyła północne wybrzeże Norwegii sam na sam z rowerem. Przez cztery sezony stanowiła połowę dwuosobowej załogi jachtu wożącego naukowców lub turystów w trudno dostępne rejony Spitsbergenu.
Jakie konkretne tytuły wchodzą w skład zestawu Beskid bez kitu?
Zestaw zawiera trzy pełnowymiarowe tomy autorstwa Marii Strzeleckiej: "Beskid bez kitu", "Beskid bez kitu. Zima" oraz "Hajda. Beskid bez kitu". Wszystkie książki są umieszczone w estetycznym, zielonym etui wykonanym z trwałej tektury, co ułatwia ich przechowywanie na półce. Każda część koncentruje się na innym okresie historycznym, od czasów międzywojennych po współczesność, tworząc kompletną sagę o regionie. To wydanie jest idealnym rozwiązaniem dla osób chcących poznać całą historię Beskidu Niskiego w spójnej oprawie graficznej.
Dla kogo ta seria nie będzie odpowiednim wyborem?
Pakiet nie jest polecany dla czytelników poszukujących wyłącznie lekkich, pozbawionych kontekstu historycznego bajek dla najmłodszych dzieci. Choć książki są bogato ilustrowane, poruszają one trudne tematy, takie jak wysiedlenia, akcja "Wisła" czy surowość życia w górach, które wymagają pewnej dojrzałości emocjonalnej. Osoby oczekujące standardowej, linearnej fabuły przygodowej mogą poczuć się zaskoczone dokumentalnym i etnograficznym charakterem narracji. Publikacje te najlepiej sprawdzą się u odbiorców ceniących głębię merytoryczną i artystyczną formę przekazu.
Jakie okresy historyczne opisuje Beskid bez kitu. Pakiet trzech tomów w kartonowym etui ZIELONY?
Trylogia obejmuje szeroki wachlarz czasowy, przenosząc czytelnika od dwudziestolecia międzywojennego aż po czasy współczesne. Tom "Zima" skupia się na okresie przedwojennym, "Hajda" opisuje trudne lata powojenne i wysiedlenia, natomiast pierwsza część łączy lata 60. XX wieku z teraźniejszością. Dzięki takiemu układowi czytelnik może zaobserwować zmiany zachodzące w krajobrazie i kulturze Łemkowszczyzny na przestrzeni niemal wieku. Całość stanowi bogate studium przemijania i trwania tradycji w trudnych warunkach historycznych.
Czy ilustracje w książkach są jedynie dodatkiem do tekstu?
Warstwa graficzna w tych publikacjach jest równorzędnym elementem narracji, niosącym tyle samo treści co słowo pisane. Autorka, będąca wykładowczynią ASP, stworzyła autorskie ilustracje, które oddają specyficzny klimat Beskidu Niskiego, jego faunę oraz florę. Obrazy nie tylko zdobią strony, ale precyzyjnie dokumentują detale architektoniczne i stroje ludowe, co czyni książki albumami o dużej wartości artystycznej. Taka forma przekazu pozwala lepiej poczuć surowość i piękno opisywanej krainy.
W jaki sposób autorka przedstawia relację człowieka z naturą?
Maria Strzelecka ukazuje człowieka jako integralną część przyrody, podkreślając jego zależność od rytmu pór roku i górskiego klimatu. Zwierzęta i rośliny często występują tu na równych prawach z ludźmi, posiadając własny głos i wpływając na przebieg opisywanych wydarzeń. Narracja promuje postawę szacunku do otaczającego świata oraz zrozumienie procesów zachodzących w naturalnym ekosystemie. Jest to szczególnie widoczne w opisach beskidzkiej zimy, gdzie przetrwanie zależy od wiedzy o lesie i pokory wobec sił natury.
