Autor książki to wybitny znawca ikon i architektury cerkiewnej, kierownik Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum-Zamku w Łańcucie, przewodnik beskidzki, autor wielu opracowań dotyczących sztuki cerkiewnej dawnej eparchii przemyskiej. W tej starannie wydanej publikacji zostały zaprezentowane rzadkie, często nieznane dotąd, ikony z terenów Łemkowszczyzny, w tym XIV- i XV-wieczne ikony z cerkwi w Daliowej, Tyliczu czy Florynce ze zbiorów lwowskich. Publikacja składa się z czterech działów dotyczących kolejno: tradycji religijnej, architektury cerkiewnej, wyposażenia cerkiewnego i ikonografii. Pierwsza część książki poświęcona tradycji religijnej wprowadza czytelnika w świat cerkwi. Mówi o tym, że kształt świątyni – jej architekturę i wyposażenie, determinują wskazania o uniwersalnym charakterze, sformułowane na długo przed chrztem Rusi, których dotrzymywanie wcale nie musi stać w sprzeczności z pojawianiem się oryginalnych, właściwych poszczególnym regionom cech. Opowiada w jaki sposób lokalna Cerkiew, która na przestrzeni kilku stuleci zyskała własny koloryt, dochowuje wierności tradycji religijnej i podporządkowuje zasób stosowanych form plastycznych wymogom kultu. Aby było to możliwe, zarysowano tło historyczne oraz umieszczono w nim elementy sakralnego dziedzictwa. Autor jako część publikacji postanowił ująć opracowany redakcyjnie tekst swojego nauczyciela i mistrza śp. Jerzego Tura pt. ,,Architektura cerkiewna”. W oparciu o jego myśl i spostrzeżenia prowadzi swoje dociekania naukowe, uzupełnia je szkicami, sztychami i fotografiami archiwalnymi łemkowskich cerkwi. Budowlę, której wnętrze zdobią malowidła, wyposażoną w księgi, utensylia oraz inne ważne sprzęty ożywia i czyni Świątynią dopiero sprawowana w jej wnętrzu Liturgia, całe obrzędowe bogactwo i zgromadzeni na modlitwie wierni. Taka żywą cerkiew pokazana została w rozdziale trzecim. Ostatnia natomiast część poświęcona jest ikonografii, zostało w niej przedstawionych przeszło 250 stron wizerunków świętych z ikon z terenów Łemkowszczyzny. Nieocenionym źródłem do dziejów Łemkowszczyzny, jej poszczególnych parafii oraz badań nad kształtowaniem się i zróżnicowaniem języka pozostają liczne, często obszerne inskrypcje na obrazach, sprzętach cerkiewnych, elementach architektonicznych, nagrobkach, marginaliach ksiąg liturgicznych. Autor ,,Ikon i cerkwi Łemkowszczyzny” układa przed nami niesamowitą układankę, dzięki odpowiedniemu aparatowi poznawczemu i rekwizytom w postaci znajomości języka staro-cerkiewno-słowiańskiego ale też symboliki biblijnej, odsłania tajemnice, które do tej pory były przed nami ukryte w mistyce cerkwi. Uzupełnieniem książki są też analizy, rysunki pomiarowe i dokumentacyjne, projekty, opracowania paleograficzne z tłumaczeniami z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, wykaz świąt cerkiewnych, cyrylicki zapis liczbowy, datowanie w kalendarzu juliańskim i gregoriańskim oraz rozdział o księgach cerkiewnych.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii bajki, wiersze i opowiadania
Czy książka "Simona" jest odpowiednia dla młodszych dzieci preferujących opowieści graficzne?
Tak, publikacja jest bogato ilustrowana przez Marię Strzelecką, co znacząco ułatwia odbiór historii młodszym czytelnikom. Warstwa wizualna pełni tu równorzędną rolę z tekstem, oddając klimat Puszczy Białowieskiej i unikalny charakter głównej bohaterki. Dzięki formie graficznej dzieci mogą łatwiej zrozumieć emocje Simony Kossak oraz jej głęboką relację z dzikimi zwierzętami. To doskonały wybór dla osób, które cenią estetyczne i artystyczne wydania łączące edukację przyrodniczą z pasją.
Jakie kluczowe etapy życia Simony Kossak przedstawia ta konkretna publikacja?
Książka koncentruje się na drodze Simony od dorastania w słynnej rodzinie malarzy po życie w sercu puszczy. Autorka ukazuje wewnętrzną przemianę bohaterki, która rezygnuje z rodzinnych tradycji artystycznych na rzecz zoopsychologii i bezkompromisowej ochrony przyrody. Czytelnik poznaje codzienne życie w Dziedzince, gdzie Simona mieszkała bez prądu i bieżącej wody, budując więź z otaczającą ją naturą. Opowieść kładzie nacisk na odwagę w byciu sobą oraz determinację w walce o dobro lasu i jego mieszkańców.
Dla jakiej grupy odbiorców książka o Simonie Kossak może okazać się nieodpowiednia?
Publikacja nie jest typową encyklopedią naukową i może nie zadowolić osób szukających wyłącznie suchych faktów biologicznych. Ze względu na specyficzny, artystyczny styl narracji i ilustracji, pozycja ta nie jest przeznaczona dla czytelników oczekujących fotorealistycznych zdjęć zamiast autorskich grafik. Tematyka poświęcenia i surowego życia w lesie wymaga od odbiorcy pewnej wrażliwości emocjonalnej, co może być zbyt trudne dla najmłodszych dzieci poniżej wieku przedszkolnego. Jest to pozycja skierowana raczej do osób ceniących literaturę piękną i biograficzną w ujęciu artystycznym.
Czy styl artystyczny Marii Strzeleckiej wpływa na sposób przekazywania wiedzy o przyrodzie?
Tak, unikalna kreska i malarski styl autorki nadają opowieści przyrodniczej głęboki, emocjonalny wymiar. Maria Strzelecka, jako doktor sztuk plastycznych, operuje obrazem w sposób, który buduje empatię wobec świata roślin i zwierząt u każdego odbiorcy. Ilustracje nie tylko zdobią, ale dopełniają treść merytoryczną, pomagając lepiej zrozumieć złożoność ekosystemu polskiej puszczy. Dzięki takiemu podejściu wiedza o ochronie natury staje się dla czytelnika bardziej przystępna i trwale zapada w pamięć.
Jakie wartości edukacyjne niesie ze sobą lektura tej bogato ilustrowanej biografii?
Książka uczy szacunku do przyrody oraz zrozumienia, że człowiek jest integralną częścią świata naturalnego. Poprzez historię Simony Kossak czytelnicy poznają podstawy etyki ekologicznej i uczą się współodczuwania z istotami żywymi. Lektura inspiruje do rozwijania własnych pasji wbrew oczekiwaniom otoczenia oraz pokazuje wartość niezłomności w dążeniu do wyznaczonych celów. Jest to wartościowe narzędzie do rozmów o ochronie środowiska i roli nauki w ratowaniu zagrożonych gatunków.
