Autystyczny świat Tymka

Mam poczucie, że w ostatnich latach zaczyna częściej pojawiać się temat spektrum autyzmu. Ze swoich lat dzieciństwa nie pamiętam, żeby ten temat jakkolwiek pojawiał się gdzieś. Nie mam wiedzy, czy miałam wcześniej styczność z osobami ze spektrum autyzmu. Pojawiają się takie luki. Na ile są to luki podyktowane niewiedzą, a na ile milczeniem? Dlatego cieszę się, że teraz coraz więcej mówi się o zaburzeniach psychicznych, rozwojowych i neurorozwojowych. Ta wiedza jest nam potrzebna, ponieważ pozwoli rozumieć lepiej innych ludzi, samych siebie i dostosować zachowania do najróżniejszych sytuacji.

Te przemyślenia pojawiły się wraz z książką "Autystyczny świat Tymka". Zdecydowałam się przeczytać, a następnie zrecenzować tę powieść, gdyż mam poczucie, że to kolejny krok do zrozumienia, akceptacji i wsparcia. Tym bardziej że wiele rodziców, którzy dowiadują się, że ich dziecko jest w spektrum autyzmu, nie ma w ogóle pojęcia, co to znaczy i jak sobie z tym radzić. Pojawia się zdziwienie, panika, cierpienie. Ale dzięki takim książkom jak ta, to podejście przynajmniej u niektórych osób można zmienić. Wprowadzić je w świat spektrum, w prosty sposób wytłumaczyć, jak bardzo szerokie jest, czym się charakteryzuje i jak wspierać swoje dziecko.

Sama książka jest napisana wyjątkowo prostym, dziecięcym językiem, co idealnie pasuje do koncepcji tej opowieści. "Autystyczny świat Tymka" to... dosłownie autystyczny świat Tymka, czyli ukazanie świata oczami małego dziecka, które nie rozumie wiele sytuacji ze swojego życia. Część z tego jest jak najbardziej utrzymujące się w normie, jest rozwojowe, ale część zachowań wynika ze specyficznej budowy mózgu. Niesie to za sobą pewną odmienność, która może przynieść wiele cierpienia i trudności, ale za tą odmiennością idą też wspaniałe cechy charakteru i ta książka pokazuje, że tak naprawdę to one dominują i pokazanie, jak istotną funkcję i przy tym niesamowitą odgrywają, pozwala spojrzeć na całe spektrum z całkowicie innej perspektywy.

Autorka przedstawia bardzo konkretne sytuacje. I według mojej opinii robi genialną rzeczy, gdyż nie udaje, że to nie jest trudne. Bo nie oszukujmy się – nasz świat w niektórych aspektach jest okrutny, więc jakiekolwiek odstępstwa od normy niekoniecznie są akceptowane i zrozumiałe. To smutne, ale jest też faktem. Więc tutaj Ewa Czajka nie zamiata pod dywan cierpienia i gorszych dni, które mogą pojawić się i u rodziców, i u dzieci ze spektrum. Ale gorsze dni, niekiedy cierpienie i pewna bliżej nieokreślona inność dotyczy każdego człowieka. Zarazem tak jak przed chwilą podkreśliłam – autyzm to również wiele niesamowitych umiejętności. Zadaniem rodzica, terapeuty, nauczyciela jest odnalezienie ich, docenienie i danie możliwości dziecku wykorzystać je w satysfakcjonujący dla niego sposób.

Zarazem w książce można znaleźć wiele gotowych rozwiązań na niektóre problemy. Wiadomo, że autyzm to spektrum, więc pojęcie bardzo szerokie, ale myślę, że wiele tych gotowych rozwiązań może okazać się wspaniałym przepisem na pokonanie trudności albo inspiracją do wymyślenia czegoś własnego, bardziej odpowiedniego dla tego konkretnego dziecka. Tym bardziej że w drugiej części książki jest ukazane, w jaki sposób najlepiej przekazywać różne informacje dotyczące zachowań malucha.

Na co dzień pracuję z dziećmi ze spektrum autyzmu, dlatego bardzo się cieszę, że trafiłam na tę książkę. "Autystyczny świat Tymka" dał mi szansę, by poukładać sobie w głowie pewne rzeczy, lepiej zrozumieć. Ale też był odpowiedzią dla mnie na potrzebę przekazania pewnych elementów rodzicom. Zastanawiałam się, jak ich wspierać w czasie postawienia diagnozy, jak to powinno wyglądać. Przecież nie dam rodzicom opasłych, naukowych ksiąg z psychologii. Tymczasem taka opowieść oczami dziecka może wiele zmienić.

Lubię niecodzienną literaturę, z której mogę poznać nie tylko kolejne przygody bohaterów, ale też dowiedzieć się więcej na temat codzienności osób w spektrum autyzmu. Ewa Czajka poprzez swoją zawodową pracę doskonale wie, z czym muszą mierzyć się jej podopieczni. ,,Autystyczny świat Tymka" został podzielony na dwie części. Pierwsza, fabularyzowana przekazuje informacje o tym, że dziecko z tą chorobą nade wszystko ceni sobie stałość elementów i brak zaskoczeń. Dzięki wprowadzeniu specjalnych tabliczek Tymek wiedział, co będzie się po kolei działo.

Książka została podzielona na rozdziały, do których, w części drugiej, zostały dopisane listy nauczycielki do mamy Tymka, będące niejako podsumowaniem przedstawionych faktów. Bardzo ważne jest to, by pamiętać, że dzieci, dorośli z chorobami, niepełnosprawnościami nigdy nie powinni być traktowani inaczej. Bardzo podobała mi się ta krótka książeczka wydana w zeszytowym formacie z miękką oprawą. Uważam, że powinny zapoznać się z nią nie tylko mające styczność ze spektrum autyzmu, ale wszyscy, którzy są otwarci na drugiego człowieka. Tak po prostu.

2 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Świadomości Autyzmu. Powstało ono inicjatywy Kataru, a dokładniej za sprawą małżonki emira Hamada ibn Chalifa Al Saniego, Jej Wysokości Muzy, a zostało zaaprobowane przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych. Co roku podczas obchodów organizatorzy chcą podnieść świadomość społeczną wśród osób, które nie mają na co dzień styczności z chorobą.

Warto dodać, zanim przejdę do lektury, że dzień ten świętowany jest na niebiesko. Barwa ta uznawana jest za najgłębszy z kolorów, najczystszy i najzimniejszy, stając się najbardziej odrealnioną z barw. Dlatego też może kojarzyć się z autyzmem. Autyzm jest pewnym zaburzeniem, związanym z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego, z zaburzeniem rozwoju. Dlatego też dzieci mają ogromny problem w wieku przedszkolnym czy szkolnym w prawidłowym funkcjonowaniem w grupie. Problemem tym jest komunikacja, relacje społeczne czy wzorzec prawidłowych zachowań.

Trzy tygodnie przed tegorocznym świętem związanym z autyzmem na rynek wydawniczy trafiła książka pani Ewy Czajki pt. Autystyczny świat Tymka. Autorka jest poznanianką, doktorem nauk rolniczych i terapeutą pedagogicznym. Od 12 lat prowadzi przedszkole integracyjne. Prywatnie ekscytuje się krajobrazami podczas pieszych wędrówek, gra na kilku instrumentach, a także uwielbia tworzyć teksty literackie.

Okładka książki pokazuje nam tytułowego Tymka. Mamy tu też kolor niebieski, związany ze świętem, a tylko szare chmury, które gromadzą się wokół chłopca, zaburzają jego spokój. Poczucie bezpieczeństwa wyraźnie daje mu znać niebieski balonik trzymany w rękach.

Autystyczny świat Tymka to opowiadanie podzielone na dwie części. W pierwszej z nich poznajemy głównego bohatera, który zmaga się w codziennym życiu ze swoją chorobą. Sześciolatek ma swoje pasje i upodobania, choć czuje się zagubiony w rytmie codziennego dnia. Mimo że wykonuje wszystkie te czynności, co inni równolatkowie takie jak: codzienne wstawanie, mycie zębów, śniadanie, wyjście do przedszkola, to nie zawsze jest w stanie zrozumieć otaczający go świat. Pewne sytuacje są dla niego trudne, dlatego też ma problemy z odnalezieniem się wśród innych dzieci. Poznajemy wszystko to, z czym musi się mierzyć bardzo młody człowiek.

W drugiej część pokazuje, jak ważne jest porozumienie na linii wychowawca-rodzic. Ten pierwszy podczas dnia zapisuje wszelkie spostrzeżenia dotyczące dziecka, jego pozytywne działania, jak i te, nad którymi rodzice powinni popracować w domu. Taka wymiana doświadczeń pomoże dziecku na szybsze wychwycenie problemu, pewnych kwestii, z którymi dziecko ma problemy i na które należy zwrócić zdecydowanie większą uwagę.

Znakomita, niezwykle wartościowa lektura warta przeczytania szczególnie dla tych, którzy nie mierzą się z takimi problemami jak Tymek, jego rodzice i pani w przedszkolu.

Bohater książki, jak wskazuje sam tytuł, to chłopiec ze spektrum autyzmu, który otwiera przed nami swój wyjątkowy, jakże uporządkowany, lecz przecież skomplikowany świat. Pozornie, rzeczywistość Tymka niewiele się różni od codzienności jego kolegów z przedszkola, ogromna rozbieżność jednak pojawia się, gdy zajrzymy głębiej, do sposobu postrzegania świata, rozumienia panujących tu zasad czy skomplikowanych emocji oraz relacji międzyludzkich. Każdy nowy dzień, szczególnie taki, w którym zabranie kojącej rutyny, stanowi dla chłopca ogromne wyzwanie, na szczęście nie brakuje mu tak potrzebnego wsparcia i zrozumienia, którym darzy go wychowawczyni, przyjmując na siebie rolę mentora. I choć obojgu bywa trudno, każdego dnia robią postępy i udowadniają, że ciężką pracą można osiągnąć naprawdę wiele.

Co ważne, pierwsza część książki, ukazująca świat z perspektywy chłopca, jest opowieścią dla dzieci, druga natomiast, daje możliwość poznania notatek pisanych przez wychowawczynię Tymka, co z pewnością okaże się idealnym wsparciem dla nauczycieli, pedagogów czy psychologów.

Ewa Czajka pod postacią przyjemnej, ciepłej opowieści nie tylko przemyca najważniejsze wiadomości o chorobie, dzięki czemu książka pełni funkcję uświadamiającą społecznie, ale też napełnia serce optymizmem, koi i uzmysławia, że autyzm nie przekreśla normalnego funkcjonowania. Ta niewielka pod względem objętości publikacja niesie za sobą ogromny ładunek emocjonalny, uczy dzieci empatii, szacunku oraz tolerancji, ale także przypomina, że odmienność nie czyni nikogo gorszym .

Styl autorki jest lekki i niesamowicie plastyczny. Doskonale opisała emocje i lęki głównego bohatera, które są wręcz namacalne, silnie targają czytelnikiem i skłaniają do głębokich przemyśleń na temat własnej postawy. Bezsprzecznie, ta książka to lekcja dla każdego z nas!

"Autystyczny świat Tymka" jest piękną, wartościową, chwytającą za serce powieścią, która otwiera oczy i serce, uczy empatii, tolerancji i zupełnie zmienia tok myślenia. To nadzwyczaj angażująca, dodająca otuchy, uwrażliwiająca książeczka, której przesłanie zapada w serce i porusza duszę. Moim zdaniem, lektura obowiązkowa dla każdego! Polecam całym sercem.

"Autystyczny świat Tymka" to krótka historia ze skondensowaną wiedzą na temat autyzmu. W głównej mierze autorka skupiła się na przedstawieniu świata oczami chłopca, aby czytelnik nieznający zaburzenia od tej strony, mógł wczuć się w perspektywę chorego i zrozumieć, jak wygląda jego życie codzienne i co dzieje się w jego głowie. Kilka ostatnich stronic zostało przeznaczone na notatki wychowawczyni dla rodzica z każdego dnia Tymka w przedszkolu, które mają wyjaśnić więcej i pozwolić zauważyć to, czego chłopiec nie zauważa. Jest to bardzo ciekawy sposób na przedstawienie tego nie do końca jeszcze poznanego i zrozumianego zaburzenia, jaką jest autyzm. Okazuje się, że z wielu zachowań, które przejawia chory, poboczny człowiek może nawet nie zdawać sobie sprawy, a także wiele z nich może interpretować w znacznie inny, często negatywny sposób niż odbiera to osoba z autyzmem. Autorka nie pomija kolejnej ważnej rzeczy towarzyszącej zaburzeniu autystycznemu – że wymaga ono wiele pracy od chorego i jeszcze więcej cierpliwości od rodziców oraz innych opiekunów. I że każdy czasem ma dość.

Długość książki jest zarówno plusem, jak i minusem. Z jednej strony, tak jak już wspomniałam, to skondensowana wiedza na temat autyzmu, do przeczytania w jeden wieczór. Z drugiej jednak według mnie pomija niektóre istotne aspekty tego zaburzenia, a także nie rozwija w pełni tych kwestii poruszonych.

Teoretycznie książka usytuowana została w kategorii literatury dziecięcej ze względu na to, iż pierwsza część skierowana jest do dzieci, a druga, zawierająca notatki wychowawczyni – do dorosłych. W rzeczywistości jednak moim zdaniem obie części kierowane są przede wszystkim do dorosłych, którzy spotykają dzieci z autyzmem bądź sami takie mają. Oczywiście nie poznamy tutaj istoty zaburzenia czy pełnej jego charakterystyki, jednak książka ma na celu wspomóc poznanie i zrozumienie autyzmu, a także wskazać pewne rozwiązania na schematycznie powtarzające się zachowania.

Nie chcę zdradzać za dużo – książkę warto przeczytać choćby dla samej ciekawości, jakie bitwy myśli rozgrywają się każdego dni w głowie osoby, dziecka ze spektrum autyzmu.

Książka z Klubu Recenzenta serwisu [Adres usunięty].