Życie na naszej planecie

Dla miłośników przyrody, którzy doskonale znają filmy Davida Attenborough, ta książka to rarytas. Autor w bardzo przystępny sposób rysuje na kolejnych kartach obraz naszej planety i zmiany, jakie sam obserwował - a to skłania i nas o refleksji - my też w ciągu swojego życia zaobserwowaliśmy wiele zmian: zimowa pora roku bez śniegu, sucha jesień, wiatry wyjaławiające wiosną glebę, zmniejszenie bioróżnorodności, zagęszczanie sieci asfaltowych dróg.... - to wszystko dzieje się w Polsce na naszych oczach. David Attenborough w swojej książce idzie krok alej - pokazuje co możemy zrobić, aby zatrzymać te zmiany. Książka zachęca nas, abyśmy również poszukali sposobów by ratować "Żyjącą Planetę". Warto nie tylko przeczytać - ale mieć w domowej biblioteczce, ta książka naprawdę zmienia sposób myślenia!

Czyta się bardzo dobrze. Poruszane tematy są przedstawione w przystępny sposób. Raczej osoby które interesują się środowiskiem nie znajdą tutaj niczego nowego, ale dla osób mniej obeznany powinna to być przyjemna lektura. David opisuje zarówno swoją karierę jak i najważniejsze zagrożenia klimatyczne oraz co można z nimi zrobić.

David Attenborough Życie na naszej planecie Moja historia, Wasza przyszłość, jeszcze paręnaście lat temu mroźne i śnieżne zimy były w Polsce zjawiskiem naturalnym. Zima 1978/1979 była w poprzednim stuleciu jedną z bardziej śnieżnych. Nie pamiętam z niej zbyt wiele, no może tylko zaspy wzdłuż chodnika przed blokiem. Wspomnieniem z kilku następnych jest lodowisko wylewane przez starszych chłopców na placu zabaw przed blokiem. Żeby pojeździć na łyżwach, wystarczyło tylko wyjść z klatki. Od razu na łyżwach oczywiście. Z kolei zima przełomu 1986/1987 była jedną z najzimniejszych. 30 stycznia 1987 roku termometr pokazywał w Białymstoku - 34,6 stopnia. Co to była za radość, że zamknęli szkoły z powodu mrozu. Po nich ostre zimy bądź upalne lata pojawiały się jeszcze niejednokrotnie. Od dłuższego czasu klimat planety zmienia się jednak dość mocno i nie raz już zaskoczył jej mieszkańców. Parę lat temu mieliśmy upalne lato, w tym roku natomiast przyszła kolej na prawdziwą zimę, taką której, szczególnie dzieci mogą doświadczyć po raz pierwszy w swoim życiu. Być może zapisze się ona w ich pamięci tak jak moja pierwsza zima stulecia, bo nie wiadomo przecież, kiedy pojawi się kolejny śnieg.

Davida Attenborough kojarzą chyba wszyscy. Bardzo znany przyrodnik, twórca słynnych dokumentalnych serii przyrodniczych, które można było przez lata oglądać w telewizji. Z kamerą był w najróżniejszych miejscach kuli ziemskiej, przywożąc stamtąd setki kilometrów taśmy filmowej, na której wraz z ekipą rejestrował życie ludzi, faunę i florę miejsc egzotycznych, niedostępnych, często jeszcze nieskażonych cywilizacją czy wpływem człowieka.

Teraz, mając już dziewięćdziesiąt cztery lata, oddaje w ręce czytelnika książkę, którą powinien przeczytać każdy. Kiedy już zapoznamy się z nią, za jakiś czas po raz kolejny, dla odświeżenia powinniśmy zaserwować sobie jej lekturę. Żeby pamiętać, mieć świadomość, uwierzyć, że nawet jednostka, ma wpływ na ochronę planety, jej biologicznej bioróżnorodności, ekosystemu, jest w stanie zapewnić jej równowagę czy zmniejszyć wytwarzany ślad ekologiczny, w tym węglowy.

Należy przeczytać, nawet jeśli uważamy, że wnioski w niej zawarte znamy od dawna, a tym bardziej, jeśli wydaje się nam, że to nie do nas są adresowane te słowa. Bowiem każde nawet najdrobniejsze proekologiczne zachowanie, ma wpływ na przywrócenie równowagi w przyrodzie.

To co zwróciło moją szczególną uwagę, jest jej niezwykle przejrzysta konstrukcja. Począwszy od cofnięcia się do nie tak bardzo odległej przeszłości. Kilka pierwszych rozdziałów poświęconych jest miejscom, ludziom, zwierzętom i roślinom a także zjawiskom, których zmiany stały się często już nieodwracalne. David Attenborough pisze zatem: "Świat przyrody znika Dowody są wszędzie. Zmiana zaszła w ciągu mojego życia. Widziałem ją na własne oczy. Doprowadzi do zagłady świata. Wciąż jednak możemy wyłączyć reaktor. Mamy wybór." Jasno, klarownie, prostymi słowami, odwołując się w dodatku do własnego doświadczenia, doświadczenia jednego z członków zbiorowości ludzkiej. Takiego samego jak miliardy innych. Zaczynając pierwsze rozdziały operuje bardzo prostym komunikatem. Są nim trzy dane zebrane na przestrzeni kilkudziesięciu lat począwszy od roku 1937 i dotyczące zmian: ludności świata, stężenia dwutlenku węgla w atmosferze i procentowego udziału dzikich obszarów. Już same liczby robią ogromne wrażenie, a kiedy uzupełnione są o przykładowe historie, stają się jeszcze bardziej alarmujące.

Z kolei następna część to precyzyjna, wcale nie futurystyczna wizja, tego co nas czeka jeśli nie zatrzymamy machiny zwanej cywilizacją, nie zrównoważymy różnic panujących pomiędzy ludźmi, krajami, kontynentami. I w końcu ostatnia i chyba najważniejsza, dotyczy wizji przyszłości i metod, jakimi możemy swoją przyszłość uratować. Z konkretnymi rozwiązaniami, które należy wprowadzić jak najszybciej, począwszy od siebie, na dotyczącej ekologii polityce państwowej i międzypaństwowej skończywszy. Rolnictwo regeneracyjne, zalesianie, ograniczenie wykorzystania węgla i zwiększenie udziału biopaliwa, wykorzystanie alternatywnych źródeł białka w żywieniu, edukacja społeczeństwa, to tylko niektóre z nich.

Jestem pod wrażeniem prostoty, klarowności i konkretności przekazu, który wybrzmiewa z tej lektury. Merytorycznie, jasno, a jednocześnie z pełnym zdecydowaniem. David Attenborough dobitnie wskazuje, co może czekać Ziemię, jeśli na czas nie zareagujemy. A tego czasu na reagowanie jest już naprawdę niewiele. Dodatkowo wewnątrz książki znajdują się zdjęcia, również one mają na celu oddziaływanie na wyobraźnię czytelnika.

Z przyrodą nie należy walczyć, nie można jej bez końca poskramiać. Żeby czerpać z niej wymierne korzyści, musimy zacząć z nią współpracować. A wtedy ona odwdzięczy się z nawiązką.

Davida Attenborough "Życie na naszej planecie. Moja historia, wasza przyszłość". W tej podzielonej na trzy części książce autor relacjonuje ważne momenty odkrywania przez siebie świata przyrody, następnie bardzo rzeczowo opisuje otaczający nas świat, punktując popełnione błędy, które doprowadziły do niszczenia Ziemi. Jednocześnie podsuwa rozwiązania zarówno na płaszczyźnie jednostki, jak i krajowym czy organizacji międzynarodowych, jakie możemy wprowadzić, żeby zatrzymać ten proces. Nie spodziewajcie się tu nieujawnionej dotąd wiedzy czy tajemnych rad, bo o większości z nich ekolodzy mówią na co dzień, to jednak zebranie tego wszystkiego w jednym miejscu uświadamia, jak szybko postępuje degradacja środowiska i jak mało mamy czasu, żeby temu zapobiec.

To bardzo skondensowana książka, przez którą dosłownie się płynie a z każdej strony wybrzmiewa miłość do przyrody. Na okładce możemy przeczytać słowa pani Krystyny Czubówny, o tym, że tę książkę powinien przeczytać każdy i nie mogę się z nimi nie zgodzić. Więc polecam ją każdemu z Was, bo poruszona w niej tematyka dotyczy nas wszystkich!