Ziemia kłamstw. Saga rodziny Neshov. Tom 1

"Ziemia kłamstw" to głęboki obraz małomiasteczkowej społeczności z ich małostkowością i zaściankowymi poglądami. Dawno temu przyjęte zasady wciąż obowiązują, bo nikt nie ma ochoty się zmieniać ani tym bardziej iść z duchem czasu.

Anne B. Ragde wprowadziła mnie do świat typowej skandynawskiej lektury - klimat stał się tutaj czołowym bohaterem, idealnym tłem dla rozgrywanych wydarzeń. Śnieżny obraz świata, w którym przyszło żyć głównym bohaterom przenika wraz z mroźnym podmuchem wiatru do samej świadomości czytelnika. Tym sposobem lekturą Ragde żyje się od pierwszej do ostatniej strony. Klimat jest na tyle przejmujący i niemal możliwy do poczucia na własnej skórze, że całość z miejsca nabiera wiarygodności.

Jest w tej książce widoczna surowość, która wbrew pozorom nie odstrasza, a idealnie łączy się z rozgrywanymi wydarzeniami. Minimalizm w narracji sprytnie łączy się z osobowością trójki braci - Tora, Margida i Erlenda. To oni stanowią centralny punkt powieści, a właściwie ich życie, bo los rozrzucił ich na różnych archipelagach, by mogli wieść życie jak najdalej od siebie. Każdy z braci wybrał zaskakującą drogę samotności i bólu, którym szczelnie się otoczyli. Uciekając od przeszłości, próbując żyć przyszłością wypierają z głowy wartości rodzinne, zatracają wyuczone zasady i nie dopuszczają możliwości pojednania. To mocny motyw przewodni tej historii - pokiereszowane przez życie wartości rodzinne, przytłoczone przez pogardę ze strony tych, na których miało się zawsze polegać. Autorka w fenomenalny sposób oddała wszelkie emocje kłębiące się w bohaterach na chłodny, suchy sposób - dokładnie taki, w jaki interpretują wszystko bracia.

Tą książką się żyje. Inaczej nie można podejść do fabuły. Ta niepozorna historia przekazuje całe pokładu złudnej nadziei i niemal niemożliwego szczęścia pod postacią podzielonej na części rodziny. Bracia podzielili się na indywidualne osobowości, z których każdy z nich próbuje żyć własnym życiem. Tor pozostał przy matce, która rządzi swoim gospodarstwem apodyktyczną ręką. Erlend w świecie próbuje radzić sobie z miłością homoseksualną, która kiedyś przysporzyła mu tak wiele cierpienia. Margido żyje sam, pracując w przedsiębiorstwie pogrzebowym, nie mając rodziny. Łączy ich wspólna przeszłość, która jednocześnie rysuje pomiędzy nimi wyraźną granicę. To okropnie bolesne patrzeć na ich cierpienie nie mogąc nic zrobić - jestem pod wrażeniem, jak silne uczucia pojawiły się w mojej głowie i jak fantastycznie autorka oddała dramatyzm całej sytuacji.

To choroba Anny Neshow, matki braci zmusza ich do powrotu w rodzinne strony i ponowne przeinterpretowanie wyborów. Tylko czy one należą do nich, czy do apodyktycznej matki, która nie dopuszcza nikogo do głosu? Postać Anny budzi wiele kontrowersji, daje do myślenia i wzbudza żal, że jedna osoba zaważyła na szczęściu całej rodziny. Jej choroba jednocześnie otwiera drzwi do nowego świata - prawdy, która do tej pory była surowo strzeżona przez Annę. "Ziemia kłamstw" to przejmująca saga rodzinna po brzegi wypełniona złudzeniami, niedopowiedzeniami i złudną wersją przeszłości. Tutaj tajemnice zaczynają wychodzić na światło dnia wraz z kryzysem głowy rodziny. Przygotujcie pod ręką drugi tom, bo zakończenie wymusi na Was natychmiastową kontynuację lektury!

"Ziemia kłamstw" to pierwszy tom sagi o rodzinie Neshov. Akcja powieści toczy się w malowniczej, mroźnej Norwegii.

Wszystko zaczyna się tydzień przed Bożym Narodzeniem, gdy stara Anna niespodziewanie dostaje wylewu. Według lekarzy jej stan jest poważny, dlatego informują członków rodziny, by przygotowali się na ostatnie pożegnanie.

Kobieta ma trzech synów, zupełnie różniących się charakterem. Już od bardzo dawna nie utrzymują z sobą kontaktu i wyraźnie widać, że ani trochę im nie zależy, by to zmienić.

Erlend jest dekoratorem wystaw sklepowych i mieszka w Kopenhadze, Margido prowadzi zakład pogrzebowy, a Tor jako jedyny pozostał przy rodzicach i zajmuje się gospodarstwem.

Jedyne co łączy tę trójkę, to nienawiść do ojca, który przedstawiony zostaje jako człowiek leniwy, niedbający ani o dom, ani o siebie. Nie łączą go żadne relacje nawet z najstarszym synem, z którym mieszka pod jednym dachem.

Wiedząc, że matka najprawdopodobniej umrze, Tor postanawia o sytuacji powiadomić swoją dorosłą już córkę Torunn , którą widział tylko raz w życiu. Dziewczyna ma mieszane uczucia, gdyż to właśnie Anna zabroniła jej rodzicom być razem, przez co wychowywała się bez ojca. Po długich namysłach postanawia jednak poznać swoją babcię, nim odejdzie na zawsze. Jak się okazuje, nic nie wie nawet o istnieniu wujków.

Co tak naprawdę dzieje się w tej rodzinie?

Co poróżniło braci?

Jakie sekrety skrywa ich matka i dlaczego ojciec jest tak znienawidzony oraz źle traktowany przez wszystkich?

Książka jest podzielona na trzy części, niestety pierwsza nie porwała mnie tak, jak tego oczekiwałam. Zostają w niej przedstawieni główni bohaterowie, lecz niektóre opisy wykonywanych przez nich czynności, były jak dla mnie za długie i zbyt szczegółowe. Sprawiały nieraz, że odpływałam myślami, nie mogłam skupić się na tekście i gubiłam wątek. Jednak gdy już doszło do spotkania postaci, zrobiło się bardzo ciekawie i z zapałem śledziłam ich poczynania.

Pozornie mężczyźni są obojętni, tak naprawdę skrywają głębokie emocje. Relacje w tej rodzinie są bardzo skomplikowane, co widać na pierwszy rzut oka. Bracia są sobie obcy, co dziwniejsze, nawet w obliczu takiej tragedii niewiele ich łączy. Każdy marzy tylko, by było już po wszystkim i by wrócić do domu na święta.

Nie mają pojęcia, że śmierć Anny zmieni ich życie na zawsze...

Od pierwszych stron widzimy, że coś tu jest nie tak. Czytelnik pragnie jak najprędzej poznać przyczynę tych skomplikowanych, wręcz toksycznych relacji. Szczegółowo nakreślone portrety psychologiczne bohaterów, a także ukazanie zdarzenia z perspektywy każdego z nich, pozwalają choć trochę zrozumieć całą sytuację.

Niby jest to powieść o zwykłych ludziach i ich problemach, a jednak oryginalny klimat sprawia, iż powstała naprawdę niesamowita historia. Bardzo spodobało mi się, że autorka poruszyła wiele trudnych tematów takich jak śmierć, bieda, samotność czy homoseksualizm.

Kolejną zaletą są barwne opisy krajobrazu. Przenoszą czytelnika do mroźnej, zaśnieżonej Norwegii, by mógł docenić piękno tego miejsca. Mimo upalnego lata za oknem, wyraźnie czułam klimat Świąt Bożego Narodzenia. "Ziemia kłamstw" pokazuje również, jak funkcjonuje społeczeństwo. Uświadamia, że niejedna rodzina ma problemy finansowe, a także żyje kierując się niezrozumiałymi dla nas zasadami.

Podsumowując, nie jest to książka lekka, ale niewątpliwie warto ją przeczytać.

Historia trzymała mnie w napięciu, ponieważ poszczególne elementy odkrywane były stopniowo. Ostatnie strony czytałam ze zdumieniem. Zakończenie całkowicie mnie zaskoczyło, wywołało wiele emocji i pozostawiło w niedosycie. Po poznaniu takiego sekretu muszę wiedzieć co będzie dalej, dlatego z ciekawością sięgnę po następną część!

Już dawno powinnam była sięgnąć po książki opisujące dzieje norweskiej rodziny Neshov, które napisała Anne B. Ragde. Zawsze coś stało na przeszkodzie, ale tym razem udało się i dziś wiem, że na takie powieści podświadomie czekałam. Rzadko bowiem zdarza się, by książka od pierwszych stron wywołała u mnie taką ekscytację. Wprawdzie słyszałam wiele zachwytów ze strony recenzentów, blogerów i czytelników, ale nie ma to jak przekonać się na własnej skórze. Jestem pod wrażeniem pięknego stylu pisarki, niezwykłej umiejętności pisania o rzeczach zwyczajnych i codziennych oraz takich, które bywają dla nas niewygodne. Anne B. Ragde robi to doskonale. Jestem przekonana, że przeczytałam jedną z najciekawszych powieści związanych z życiem w Norwegii. Niecierpliwie będę wypatrywała kolejnych książek autorki.

"Ziemia kłamstw" to pierwsza część Sagi rodziny Neshov. Oryginalny tytuł związany jest z alejami wysadzonymi topolami, które pozostawili w norweskim Trondheim niemieccy żołnierze planujący budowę nowego i zachwycającego miasta. II wojna zakończyła się, ale drzewa pozostały, silnie zakorzenione, prawie tak samo jak rodzina, która mimo wielu przeciwności jest w stanie przetrwać. Można próbować wyrwać drzewo, lecz korzenie pozostaną. Można odkryć w rodzinie takie związki, których istnienia nikt nie podejrzewał. A wówczas wszystko jest możliwe.

Akcja powieści rozgrywa się w Byneset, dzisiaj stanowiącym część gminy Trondheim. To tam znajduje się gospodarstwo należące do rodziny Neshov. Większość wydarzeń toczy się w teraźniejszości, ale część związana jest ze wspomnieniami bohaterów powieści.

Ci bohaterowie to bracia Neshov: Tor, Margido i Erlend. Wraz z ciekawie zawiązaną intrygą poznajemy także ich rodziców oraz córkę jednego z braci. Wspólne spotkanie członków rodziny, które zapoczątkuje wielkie zmiany w ich życiu nastąpi w związku z chorobą matki Anny Neshov. Tuż przed świętami Bożego narodzenia kobieta dostaje wylewu i zostaje odwieziona do pobliskiego szpitala. Przy jej łóżku, raczej z obowiązku niż prawdziwej potrzeby, spotkają się synowie, którzy zazwyczaj nie mają ze sobą kontaktu. Tor decyduje się powiadomić jedyną córkę, którą widział tylko raz w życiu. Do szpitala przyjeżdża również najmłodszy z braci - Erlend, który opuścił dom ponad dwadzieścia lat temu. Stawia się także przedsiębiorca pogrzebowy Margido. Spotkanie po latach wywołuje wiele nieporozumień, ale tłumaczy również przyczyny trudnych relacji rodzinnych. Każdy z członków rodziny ma jakąś tajemnicę, własne problemy i niezabliźnione rany. Anne B. Ragde w niezwykle prosty sposób opowiada o rodzinnych uwikłaniach, ujawnia sekrety i trzyma czytelnika w niepewności aż do końca, by wreszcie ujawnić coś wyjątkowego i niespodziewanego. Całość stanowi niezwykłe studium bezradności, samotności oraz toksycznych relacji i dysfunkcji rodzinnych. Jednocześnie nie brak w powieści elementów humorystycznych, które równoważą trudną tematykę.

Co mnie ujęło w prozie Anne B. Ragde? Przede wszystkim realizm oraz skromny a jednocześnie subtelny język, którym pisarka posługuje się, by opowiedzieć o ludzkich relacjach. Poza tym umiejętność ukazywania emocji, którymi obdarzyła swoich bohaterów. Obserwowanie ich zmagań, gdy zostają skonfrontowani z przeszłością oraz różnymi sposobami na życie stanowi ważną część powieści.

Ci ludzie mają odmienne spojrzenie na wiele kwestii. Jedną z nich jest homoseksualizm. W tym wypadku autorce udało się ukazać kontrast w myśleniu ludzi mieszkających na wsi i w mieście. Powieściowa Kopenhaga, w której na co dzień mieszka Erlend ze swoim partnerem, jawi się tu jako miasto otwarte i pełne radosnej atmosfery.

Zestawienie rodzinnych tajemnic i przeżyć bohaterów z pięknymi krajobrazami północnej Norwegii uważam za doskonały pomysł. W obliczu przyrody, blisko natury ujawnia się mentalność ludzi Północy. Ich przywiązanie do ziemi i tradycyjnych wartości, a także zgoda na pewne kompromisy. Choć z drugiej strony nowe pokolenia wprowadzają zmiany, pokazują, że można żyć inaczej. Czy lepiej? Na to pytanie będziemy mogli odpowiedzieć sobie za jakiś czas.

Jeden z moich zaprzyjaźnionych blogerów napisał w kontekście "Ziemi kłamstw", że "nigdy i nigdzie nie czytał tak ładnie napisanych, emocjonalnych opisów ... relacji człowieka ze świniami". Ja natomiast byłam pod wrażeniem relacji jednego z bohaterów z...figurkami Swarovskiego. Pasja i umiłowanie piękna graniczące z miłością wobec przedmiotów ze szkła to prawdziwy majstersztyk opisu literackiego, który wywołuje emocje.

Jeśli ktoś potrafi płynnie przejść od spraw związanych ze śmiercią (drobiazgowo ukazane obrzędy pogrzebowe, które przypomniały mi japoński film "Pożegnania") poprzez poród maciory w chlewie aż do gablotki z miniaturowymi dziełami sztuki jubilerskiej naprawdę chylę przed nim czoło.

Anne B. Ragde jest w tym doskonała, potrafi pisać tak, że każda najmniejsza czynność, czy rzecz wydają się niezwykle interesujące. Byłam zaskoczona, że można pisać zajmująco o powszednich sprawach. Trudno mi było oderwać się od codzienności bohaterów powieści. Po lekturze "Ziemi kłamstw" chcę więcej i więcej. Z wielką przyjemnością przeczytam kolejne tomy Sagi rodziny Neshov.

Anne B. Ragde otrzymała w 2004 roku nagrodę literacką Riksmålsforbundets za powieść "Ziemia kłamstw". Czasopismo "VG" uznało ją za najlepszą powieść dekady 1999-2009, w kolejnych latach uhonorowano ją innymi ważnymi tytułami. Spotyka się z zachwytem recenzentów i nowych czytelników. Jestem jednym z nich. I bardzo mnie to cieszy.

Ziemia kłamstw to saga rodziny Neshov, pierwsza z czterech części.

Treścią tej książki jest historia trzech braci bardzo różniących się od siebie.

Najstarszy z nich Tor, najbardziej związany z matką, bo mieszka z nią i zajmuje się gospodarstwem. Matka tak go sobie podporządkowała, że choć obecnie jest dorosłym mężczyzną, nie potrafi się przeciwstawić matce, aż do tego stopnia, że poświęcił dla matki swoją największą miłość i zostawił ją, gdy była w ciąży, gdyż matka nie akceptowała swojej przyszłej synowej.

Tor całą swoją miłość przelał na zwierzęta domowe: kury, świnie, do tego stopnia, że rozmawiał z nimi jak z ludźmi, karmił ich, opiekował się nimi i poświęcał im więcej uwagi niż samemu sobie.

Drugi z braci Margido-właściciel firmy pogrzebowej, pięćdziesięcioletni kawaler, niewierzący w Boga, ale przed bliskimi skrzętnie to ukrywający.

Trzeci z braci Erlend-homoseksualista, mieszkający z partnerem, nie mógł wrócić do domu rodzinnego gdyż został wyklęty przez matkę.

Bracia nie żyją ze sobą w zgodzie, latami ze sobą nie rozmawiają.

I oto nagle spotykają się przy łóżku umierającej matki, która nagle dostała wylewu.

Czy bracia pogodzą się?

Czy odbudują swoje relacje, tak jak w latach dzieciństwa?

Czy odżyją dawne wspomnienia i braterska miłość?

Akcja powieści rozgrywa się w mroźnej Norwegii. Autorka bardzo szczegółowo opisuje zwyczaje tam panujące i tradycję, a nawet znajdziemy tam opis jedzenia.

Język tej powieści jest prosty, przejrzysty, tak że książkę czyta się lekko i przyjemnie.

Autorka w pierwszym tomie swej sagi odsłania kulisy prawdziwej natury człowieka.

Rodzina bardzo pogubiła się w swoich relacjach, zatraciła resztki wzajemnego szacunku i zmieniła się wprost w toksyczną rodzinę, gdzie wszyscy nawzajem zadają sobie ból i cierpienie.

Autorka w swej książce nie boi się trudnych tematów. Pisze o samotności, odrzuceniu, rezygnacji z miłości życia i homoseksualizmie.

To piękna i odważna książka, która bez reszty wciąga czytelnika, tak że trudno się od niej oderwać.

Polecam ją każdemu, kto kocha dobrą literaturę, bez sztuczności i przesłodzenia.

Takie zwykłe życie najzwyklejszych ludzi.

Bardzo gorąco ją Wam polecam.

Polecamy, zespół [Adres usunięty]

"(Norwegowie) ...siedzą, gapiąc się na biedę, i w samozadowoleniu cieszą się swoim umiarkowaniem, wstydzą się głośno śmiać, wstydzą się radować z dobrego jedzenia i ze wszystkiego, co wnosi w życie trochę przepychu i przyjemności.”

Książka bardzo mi spodobała, niesamowicie wciągnęła, dostarczyła intensywnych emocji w głęboki, wnikliwy i długo wybrzmiewający sposób. Przeżywałam ją mocno i z wielką satysfakcją. Wspaniale było podążać za wciągającą fabułą, podaną w pięknym i ujmującym stylu, wspartym ogromną wrażliwością, wyczuciem, delikatnością, i jakby na przekór smutnym barwom życia członków rodziny Neshov, również nadzieją, optymizmem i wyważonym humorem. Oczarowały mnie dialogi, autorka wiele odsłania z norweskiej obyczajowości, surowego społecznego klimatu, zwykłej i uniwersalnej ludzkiej mądrości. Sugestywne opisywanie odczuć i myśli bohaterów, jednak pozostawiające również mgiełkę skrytości i zagadkowości otulającą poszczególne osoby.

Postaci rewelacyjnie sportretowane psychologicznie, nie ma dwóch takich samych, każda z innym bagażem doświadczenia życiowego, odmienną perspektywą postrzegania świata, a także przekonującą osobowością. Rewelacyjnie wnika się w ich mentalności, charaktery, wzorce zachowań i przyzwyczajeń. Margido, właściciel zakładu pogrzebowego w Trondheim, bardzo samotny, zanurzony w rytuałach i perfekcjonizmie. Erlend, zajmujący się aranżacją witryn sklepowych, homoseksualista, będący w szczęśliwym związku z Carlem, mieszkający na stałe w Kopenhadze. Tor, hodowca krów i świń, całkowicie zdominowany przez matkę i jako jedyny z nią mieszkający. Torunn, córka Tora, asystentka weterynarza i współzarządzająca kliniką zwierząt. Ciekawe spojrzenie na aspekt określania własnej tożsamości, przeżywania samotności, docierania do istoty pragnień, odwołania do rodzinnych tradycji, podążania tropem wspomnień czy podporządkowania się wytycznym seniorki rodu.

Ktoś początkowo niezaakceptowany i brutalnie odrzucony, który pod wpływem zaistnienia nowych okoliczności, nieco z przypadku, a także w wyniku nasilającej się potrzeby wewnętrznej, zaczyna rozjaśniać czarne chmury scenariuszy ludzkich losów w rodzinie Neshov. Zastanawiające, jak pozornie bliskie, choć całkowicie obce sobie osoby, od lat jedynie sporadycznie kontaktujące się ze sobą, pod wpływem tragicznego impulsu, powoli odzywającej się głęboko skrywanej latami tęsknoty, odrobiny istniejących, lecz jeszcze niedefiniowalnych wyrzutów sumienia, nagle zaczynają nawiązywać cieniutką nić porozumienia. Nieśmiało, niepewnie, zachowawczo i lękliwie, ale jednak we właściwym kierunku. Nieprzychylność nabiera spokojniejszych barw, odraza łagodzona jest przez zrozumienie, zaś szorstkość zmienia się w serdeczność.

Przyznam, że zafascynowało mnie docieranie w takiej formie do złożonych zależności i niejednoznacznych relacji między członkami rodziny, poszukiwanie ukrytych pod warstwą upływających lat przyczyn chłodu i obojętności. Jak wiele, a zarazem niewiele, potrzeba, aby zacząć porządkować otaczającą nas najbliższą rzeczywistość. I jeszcze to niesamowite zakończenie, które wprawia w zdumienie, zaskakuje, lekko szokuje, lecz jak idealnie spina wszystko klamrą tajemnicy. Porywająca powieść, pełna napięcia, pierwszorzędnego realizmu, ujmującego szyku, nie chce się jej wypuścić z rąk, jedna z tych, które trwać by mogły jeszcze przez wiele stron. Z niecierpliwością wyczekiwać będę drugiego tomu tej fantastycznej sagi.

[Adres usunięty]