Zamek Śpiący

BAŚNIE PO SWOJEMU

Pierwsze wrażenia? Solidne tomiszcze. Wydane trochę, jak stara książka, solidnych rozmiarów (ponad 450 stron przy tej gramaturze papieru i zamknięte w twardej oprawie jednak wygląda całkiem imponująco), już od strony edytorskiej ma w sobie to coś. Ale jako całość też robi spore wrażenie. Bo chociaż na poziomie fabularnym to do pewnego momentu po prostu retelling opowieści o „Śpiącej królewnie”, jego autorka mocno wzbogaciła i rozbudowała znane wszystkim motywy, zmieniając we własną, baśniową piaskownicę, w której ulubionymi motywami i postaciami mogła bawić się z humorem, lekkością i wyczuciem.

Były czasy tak wspaniałe, że już nigdy równie dobrze nie będzie. I było miasto Putney, które cieszyło się dobrobytem, ale w tutejszym zamku źle się działo – królewska para nie mogła doczekać się potomstwa. W końcu jednak dziecko się pojawiło, ale na nie też nie czekało szczęście, bo przeklęte przez wiedźmę, w wieku nastoletnim zapadło w śpiączkę. I… W końcu budzi się po latach, poznaje ukochanego, który do wybudzenia doprowadził i… Koniec? Happy End? Dopiero początek. I to wcale nie tego, co może się wydawać…

Geneza? Linda Medley wymyśliła to wszystko w 1984 roku, kiedy studiowała folklor i ilustrowanie książek dziecięcych. Pomysł ten wcieliła w życie jednak dopiero ponad dekadę później, kiedy to, mając już na koncie kilka lat pracy jako rysowniczka, inkerka czy kolorystyka (tak między innymi, bo było tych zajęć trochę więcej) nad seriami „Justice League America”, „Doom Patrol” czy „Batman and Robin Adventures”. No i stworzyła serię opowieści, które wyprzedziły swoje czasy, łącząc to, co na wskroś klasyczne, z często bardzo nowatorskim, świeżym podejściem na długie lata przed tym, zanim podobne (acz zdecydowanie szersze i bardziej postmodernistyczne) potraktowanie tematu zaprezentowały nam chociażby „Baśnie”.

„Zamek śpiący” to zatem nie tyle odświeżenie baśni o śpiącej królewnie, a co za tym idzie także kilku innych, jak „Żabiego króla”, „Jasia i magicznej fasoli” i tym, podobnych, w tym rymowanki „Simple Simon”, ile potraktowanie tych motywów jako punktu wyjścia do czegoś więcej. Tym więcej jest przede wszystkim opowieść nie o mitach, a ludziach. Medley bierze znane postacie i wątki i skupia się na ich codzienności, zwyczajnym życiu, takich przyziemnych losach, których nie opowiedziałby nam już baśnie, a jednocześnie na relacjach między nimi. No i robi to robotę. Pogłębia znane opowieści, rozbudowuje, łączy, jakby na naszych oczach powstawało całe uniwersum, gdzie zdarzyć mogła się każda z tych bajek, baśni i podań, które znamy i lubimy, a co więcej mogła mieć ten czy inny wpływ na całą resztę.

Do tego Medley puszcza oko do czytelników, bawi się tym wszystkim, bywa nonszalancka, ironiczna, a im dalej w ten las, tym bardziej autorskie to wszystko, z własnym pomysłem na fabułę, z ciekawym konkretem i… No i to już musicie odkryć sami, sami przekonać się o tym wszystkim, a warto. Bo to kawał fajnej baśni i dobrego fantasy. Świetna rzecz przygodowa i po prostu kawał znakomitej rozrywki w starym-nowym stylu. Bardzo przyjemnie zilustrowana – inspiracje Arthurem Rackhamem widoczne są na pierwszy rzut oka, ale i podkreślone w samej opowieści – doskonale wydana… Co tu dużo mówić, warto i tyle.

A gdyby tak zebrać baśnie braci Grimm oraz wierzenia, gdyby pociąć je, wyrzucić większość elementów, zostawić co ciekawsze motywy i napisać z nich opowieść wypełnioną inteligentnym humorem?

Wtedy mógłby powstać Zamek Śpiący, czyli zamek opuszczony przez zakochaną Śpiącą Królewnę, której wróżki zapomniały dać daru mądrości. Przytułek dla potrzebujących bezpiecznego miejsca, niezależnie z której baśni lub wierzenia pochodzą. To tam hrabina Karabasu uciekła przed przemocowym mężem a Henryk zyskał obręcze na zranionym sercu. Na nich Linda Medley nie poprzestaje, bo tworzy bohaterów nowych, barwnych i intrygujących. Takich, co kreują szereg historii odnośnie samotności, odnajdywaniu swojego miejsca czy kobiecej siły.

Takimi tropami podąża autorka i tworzy ponadwymiarową oraz ponadczasową baśń na miarę „wielkich opowieści“ wypełnionych mądrością. A jej największym atutem jest inteligentny humor, który kształtuje rzeczywistość i tkwi w drobnych elementach. Humor na tyle sprytny, że wciąż nie mogę wyjść spod wrażenia, jakie na mnie wywarł.

Wiedziałam, że będzie to komiks dobry. Nie wiedziałam tylko, że aż tak. Spodziewałam się czegoś prostszego, a dostałam wielowymiarową baśń znacznie lepszą niż te, które dotychczas znałam. Jestem oczarowana!

przekł. Marcel Szpak oraz Agnieszka Murawska

POPKulturowy Kociołek:

Dawno, dawno temu za górami i lasami żyła sobie piękna księżniczka, która ukłuła się wrzecionem i zasnęła na sto lat. Chyba każdy na całym świecie zna tę historię. Mało kto zastanawiał się jednak, nad losami jej siedziby po tym, jak wybudziła się ona ze snu i postanowiła wyruszyć w niezbadany świat. Tematykę tą postanowiła poruszyć Linda Medley, pokazując przemianę zamku w bezpieczną przystań dla każdego potrzebującego schronienia, gdzie każdy znajdzie dla siebie miejsce.

Mamy tutaj do czynienia z pozycją będącą zdecydowanie czymś więcej niż tylko prostą baśniową historią w średniowiecznej stylistyce. Fabuła z bajkowych klimatów szybko przeskakuje bowiem na tory mocno obyczajowe z masą wyrazistych emocji i wątków feministycznych.

Sam zamek stanowi tu jedynie tło do innych narracyjnych wątków. Nie dzieje się na nim nic nadzwyczajnego, a cała akcja albumu opiera się na historiach poszczególnych postaci. Na kolejnych stronach komiksu poznajemy bowiem całą gamę osobliwych mieszkańców, którzy występują w każdym rozmiarze, kształcie i wyglądzie. Celem autorki było bowiem nadanie im różnorodności a tym samym wiarygodności.

Jak w przypadku każdego dzieła, które stawia głównie na dynamikę interpersonalną, autorka w kreację postaci włożyła wiele serca, dając każdemu szansę na zdobycie sympatii czytelnika. Do ich interakcji podchodzi z dowcipem i humorem, a ich problemy potrafią nas wzruszyć. Niestety nie wszystko jest tu perfekcyjne i pojawiają się również pewne niedociągnięcia. Niektóre z postaci pokazane są w moim odczuciu trochę zbyt zero-jedynkowo. Widzimy bowiem tylko ich wersję wydarzeń, które doprowadziły do ich cierpienia, nie mając szansy spojrzeć na sytuację z szerszej perspektywy (np. kobieta uciekająca przed mężem, chroniąca swoje nienarodzone dziecko). Autorka niepotrzebnie stara się więc tu narzucić pewną interpretację treści, na szczęście nie robi jednak tego w sposób nazbyt nachalny...