Zadra

Eter-teoretyczna substancja wypełniająca przestrzeń, sprawiająca że planety i inne ciała niebieskie utrzymywały się w „powietrzu”, a dodatkowo wprawiała wszystko w ruch. Właściwości eteru opisywano już od starożytności, jednak jego istnienia nie udowodniono, mimo eksperymentów, które nie wykazywały jednoznacznie na jego obecność. Z czasem teorię tą zarzucono. A jak jest naprawdę z tym eterem?

W świecie, w którym dzieje się akcja powieści „Zadra”-eter to substancja która wprawia planety w ruch. Piąty żywioł i jego niezwykłe właściwości pozwalają stworzyć niezwykłe wynalazki, z powietrzną koleją na czele. Ale to nie wszystko. Ujarzmiony eter służy także do oświetlania miast, tworzenia maszyn liczących, swego rodzaju komputery, a także niezwykłe bramy. Z a którymi ludzkość odkrywa drugą Ziemię. Niemalże identyczną ze swoją, jednak tutaj Rzym upadł, wielkie cywilizacje już dawno nie istnieją, a niemalże pustą planetę zamieszkują niedobitki prawie dzikich mieszkańców.

W takim świecie, tuż obok Bramy żyje Maurice Dalmont, który wpada na trop tajemniczego urządzenia. Równocześnie jego przyjaciel Stanisław Tyc, rusza do Nowej Europy, aby na terenach Nowej Polski odbudować polskie państwo. Ziemie te obiecane przez Napoleona skrywają jednak mroczne sekrety, a na terenach tych czyhają także niezwykłe i przerażające zjawiska. A także ożywieńcy, których w swoich armiach używają zarówno Prusacy jak i Rosjanie. Jak się to wszystko potoczy? Zachęcam do lektury.

Jeśli wierzyć opisom na okładce, powieść ta to kamień milowy polskiego steampunku. Początkowo nie mogłem przebrnąć przez pierwsze rozdziały. Ale jak już się z tym uporałem, niezwykle szybko znalazłem się na ostatniej stronie. A szkoda. Tak dobrze skonstruowanej powieści nie czytałem już dawno. Postaci historyczne przeplatają się tu z fikcyjnymi. Napoleon, Legia Nadwiślańska, szpiedzy, ocierające się o magię wynalazki, Nowy Świat. Brak mi słów. To będzie jedna z moich ulubionych książek. Polecam gorąco.

"Byli młodzi. Śmierć zdawała się odległa i nieprawdopodobna; w głębi duszy sądzili, że są w stanie przetrwać wszystko. Żadne nie podejrzewało, jakie piętno odcisną na nich kolejne miesiące."

Największym atutem powieści jest niezwykły klimat, wyjątkowo sugestywnie oddany, po zanurzeniu się w nim odczuwamy radość i przyjemność z przebywania w wykreowanej rzeczywistości. Narracja prowadzona w opisowym stylu, przyjaznym, ciepłym i przekonującym. Z chęcią wsłuchujemy się w dialogi bohaterów, ciekawe, urozmaicone, żywe i prawdziwe, uwzględniają różne typy osobowości, sposoby wysławiania się i okoliczności, w jakich się znaleźli. Liczne postaci wprowadzane do akcji stopniowo, z powodzeniem nadążamy za ich pojawianiem się i wkładem w rozwój dramaturgii wydarzeń z tysiąc osiemset dziewiętnastego roku.

Odpowiadało mi się płynne przenikanie przez zajmujący scenariusz zdarzeń oraz harmonijny rytm przybliżanej opowieści. Potrafiło być dynamicznie, intensyfikując napięcie, jak również spokojnie, dając czas na nasycenie barwą sytuacji. Brakowało jedynie więcej płaszczyzn w zaproponowanej intrydze, ale i taka mniej złożona forma może spodobać się odbiorcy. Wszyscy bohaterowie mieli w sobie coś wyróżniającego i wyrazistego, nawet naiwna, łatwowierna i nieco głupiutka Natalie, której co prawda nie obdarzyłam sympatią, ale frapująco wzbogaciła powieść.

Etherowa fantastyka przemawia na plus dla powieści, tajemnicze światy leżące za bramą do nowych możliwości kolonizacyjnych, ambicje podporządkowania dziewiczych terenów, pragnienie uzyskania uprzywilejowanej pozycji i potwierdzenie należnego przywództwa. Z tym wiążą się śmiałe polityczne rozgrywki, podstępne dworskie manipulacje, ściśle strzeżone państwowe tajemnice, a także tajne porozumienia, sekretne organizacje, konspiracyjne stowarzyszenia i rozległe siatki szpiegowskie. Francuskie, angielskie, pruskie i rosyjskie siły uczestniczą w wyścigu do bogactw Nowej Europy, podsycając wzajemne animozje, urazy i roszczenia.

Ciekawym zabiegiem okazało się odwołanie do postaci historycznych, zręcznie wplecionych w fabułę, autorowi pierwszorzędnie udało się oddać europejskiego ducha, choć inny niż faktyczny wariant historii, to jednak atrakcyjny i wciągający, zwłaszcza z perspektywy polskich odniesień, patriotyzmu, ambicji, relacji, zależności i walk o odzyskanie utraconych ziem. Przyglądamy się ekscytującym przygodom, zagadkowym incydentom, widowiskowym katastrofom i efektownym bitwom. Kolejne udane spotkanie z twórczością Krzysztofa Piskorskiego, "Czterdzieści i cztery", drugi tom cyklu, to także rozbudowana powieść, pisana lekkim piórem i niesamowitą wyobraźnią.

[Adres usunięty]