Książka Wyrazić nienazwane. Językowo-kulturowy obraz zapachu we współczesnej polszczyźnie jest pierwszą w polskim językoznawstwie monografią poświęconą zapachowi. Jej problematyka mieści się w nurcie semantyki doznań zmysłowych, jednak w wielu aspektach książka wykracza poza ściśle semantyczny obszar, odwołuje się bowiem do wiedzy z zakresu historii i teorii kultury, psychologii poznawczej, neurofizjologii, a nawet perfumiarstwa reprezentuje więc dużo szersze, interdyscyplinarne, antropologiczne ujęcie zagadnienia. Podstawowym paradygmatem wykorzystywanym w opracowaniu są założenia kognitywizmu, który nie tylko traktuje język jako narzędzie porozumiewania się ludzi, ale także widzi jego ścisły związek ze zdolnościami poznawczymi człowieka. Przyjęcie tych założeń pozwoliło poszerzyć pole obserwacji i wzbogacić analizy lingwistyczne o informacje z zakresu innych dyscyplin, co znacząco przysłużyło się wyjaśnianiu poznawczego i kulturowego tła mechanizmów językowych dotyczących zapachu.
Praca Ilony Witkowskiej wyróżnia się głębokim zrozumieniem istoty badań kognitywnych. Są one trudne i bardzo szerokie, wymagają interdyscyplinarnego, holistycznego ujęcia tematu zgodnie z założeniem, że znaczenie językowe to efekt integracji wielu płaszczyzn doświadczenia i poznania: procesów biologicznych, wiedzy kulturowej, doświadczeń społecznych i innych czynników, tworzących całościową wiedzę człowieka o świecie. [] Jednocześnie [wymagają] właściwych proporcji: to język stoi w centrum zainteresowań lingwisty, trzeba więc zachować wyrazisty językoznawczy profil badań i postawić konkretne cele dotyczące opisu wybranych faktów językowych. Badania lingwistyczne rozumiane zgodnie z ideą kognitywizmu są więc niełatwe i pracochłonne. [] Autorce udało się podjąć te wszystkie wyzwania z sukcesem.
dr hab. Dorota Filar, prof. UMCS
Ilona Witkowska doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa. Absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, badaczka zjawisk językowo-kulturowych, zagadnień socjolingwistycznych, pragmalingwistycznych oraz kognitywnych, lektorka języka polskiego jako obcego. Rozprawę doktorską napisaną pod kierunkiem profesor Aldony Skudrzyk obroniła z wyróżnieniem w Instytucie Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii filologia i językoznawstwo
Czy książka "Wyrazić nienazwane" skupia się wyłącznie na lingwistyce?
Nie, monografia ta łączy językoznawstwo z antropologią, psychologią poznawczą oraz wiedzą z zakresu perfumiarstwa. Autorka analizuje, jak zapach jest postrzegany i nazywany w kulturze polskiej, wychodząc daleko poza ramy samej semantyki. Publikacja dostarcza wiedzy o tym, jak procesy biologiczne i społeczne wpływają na nasz język zmysłów. Jest to kompleksowe studium dla osób zainteresowanych tym, jak słowa kształtują nasze codzienne doświadczanie aromatów.
Czy publikacja zawiera informacje przydatne dla pasjonatów perfum?
Tak, praca ta odwołuje się do profesjonalnego perfumiarstwa w kontekście kulturowego opisu aromatów. Lektura pozwala zrozumieć, dlaczego konkretne zapachy wywołują określone skojarzenia językowe i jak ewoluowała ich terminologia. Pasjonaci znajdą tu naukowe wyjaśnienie mechanizmów, które stoją za opisywaniem nut zapachowych w literaturze i życiu codziennym. Wiedza ta ułatwia precyzyjne komunikowanie subiektywnych doznań olfaktorycznych w profesjonalny sposób.
Na jakiej metodologii naukowej opiera się ta analiza języka zapachu?
Głównym paradygmatem badawczym wykorzystanym w książce są założenia kognitywizmu. Podejście to traktuje język jako narzędzie ściśle powiązane z ludzkimi zdolnościami poznawczymi i doświadczeniem cielesnym. Autorka wyjaśnia, w jaki sposób nasz umysł kategoryzuje nienazwane wcześniej wrażenia zmysłowe i przekłada je na system językowy. Dzięki temu czytelnik dowiaduje się, jak głęboko zakorzeniony w biologii jest sposób, w jaki mówimy o woniach.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna w odbiorze?
Publikacja ta nie jest lekkim poradnikiem, lecz specjalistyczną monografią naukową o charakterze akademickim. Osoby szukające prostych opisów zapachów bez podbudowy teoretycznej mogą poczuć się przytłoczone terminologią z zakresu semantyki i neurofizjologii. Treść wymaga skupienia oraz podstawowej orientacji w naukach humanistycznych, co czyni ją idealną dla studentów i badaczy. Nie jest to pozycja beletrystyczna, a rzetelne opracowanie doktoranckie wyróżnione za swoją wysoką wartość merytoryczną.
Czy w książce znajdę konkretne przykłady mechanizmów językowych dotyczących zapachu?
Opracowanie zawiera szczegółowe analizy wybranych faktów językowych występujących we współczesnej polszczyźnie. Ilona Witkowska wskazuje konkretne mechanizmy, które pozwalają nam nazywać to, co z natury wydaje się nieuchwytne i abstrakcyjne. Czytelnik poznaje ewolucję metafor i porównań, którymi posługujemy się, by opisać świat aromatów. Książka systematyzuje wiedzę o tym, jak kultura i historia wpływają na nasz zasób słownictwa zmysłowego.
