Wybór prac Edwarda Balcerzana Innymi słowami. Umiejętności tłumacza odzwierciedla nie tylko rozległą skalę i różnorodność zainteresowań przekładoznawczych oraz poglądy metodologiczne nestora poznańskiej szkoły translatologicznej, jednego z najwybitniejszych polskich humanistów i twórców literackich XX i pierwszych dekad XXI wieku, ale także najistotniejsze kierunki ewolucji jego myśli teoretycznej i przemiany języka badawczego. W tomie znajdziemy najważniejsze prace przekładoznawcze Balcerzana w układzie chronologicznym, od szkicu Polski Ajgi z 1967 roku po wykład Epistemologia przekładu: domyślna i wysłowiona, wygłoszony na otwarcie I Kongresu Polskiego Przekładoznawstwa 19 maja 2022 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Wszystkie teksty zostały przejrzane przez autora i opatrzone jego Przedsłowiem Wytłumaczeniem tytułowym – wykładem oryginalnej teorii tłumaczenia jako podmiotowego zdarzenia językowego, polegającego na „przemieszczaniu procesu komunikacji międzyludzkiej w rejony autokomunikacji indywidualnej” oraz koncepcji tłumacza jako sprawcy „drugiej egzystencji tekstu”. Ostatnią część tomu stanowi wywiad Przygody człowieka strukturalnego (2021), którego poznański uczony udzielił Ewie Rajewskiej. Całości dopełniają indeks rzeczowy oraz indeks nazwisk i bibliografia prac przekładoznawczych Edwarda Balcerzana. Tom przynosi wielowymiarowy portret niekwestionowanego klasyka polskiej myśli przekładoznawczej, a zarazem wybitnego literaturoznawcy, pisarza i tłumacza.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii filologia i językoznawstwo lub z serii Translatio
Czego konkretnie nauczę się z książki "Innymi słowami. Umiejętności tłumacza"?
Książka stanowi kompleksowe kompendium wiedzy o ewolucji polskiej myśli przekładoznawczej na przestrzeni ponad pół wieku. Czytelnik poznaje autorską teorię Edwarda Balcerzana dotyczącą tłumaczenia jako podmiotowego zdarzenia językowego i tak zwanej drugiej egzystencji tekstu. Publikacja zawiera chronologicznie ułożone rozprawy, od klasycznych szkiców z lat sześćdziesiątych po wykłady wygłoszone w 2022 roku. Lektura pozwala zrozumieć mechanizmy przemieszczania procesu komunikacji międzyludzkiej w sferę autokomunikacji indywidualnej.
Czy w publikacji znajdę praktyczne wskazówki dotyczące warsztatu tłumacza technicznego?
Publikacja koncentruje się na teoretycznych i literaturoznawczych aspektach przekładu, a nie na technicznych instrukcjach warsztatowych. Treść skupia się na epistemologii przekładu oraz roli tłumacza jako twórcy, co czyni ją cenną głównie dla badaczy literatury i przekładu artystycznego. Autor analizuje procesy translatologiczne z perspektywy humanistycznej, badając głębokie relacje między tekstem oryginalnym a jego nowym bytem językowym. Książka nie jest podręcznikiem obsługi narzędzi wspomagających tłumaczenie ani poradnikiem dotyczącym przekładów użytkowych czy prawniczych.
Jakie materiały dodatkowe poza esejami naukowymi zawiera ten tom studiów?
Tom został wzbogacony o obszerny wywiad z autorem, szczegółowy indeks rzeczowy oraz pełną bibliografię prac przekładoznawczych. Rozmowa przeprowadzona przez Ewę Rajewską przybliża sylwetkę Edwarda Balcerzana jako człowieka strukturalnego i dopełnia naukowy obraz jego wieloletniego dorobku. Obecność indeksu nazwisk znacząco ułatwia szybkie odnajdywanie konkretnych odniesień teoretycznych w gęstym i wielowątkowym tekście naukowym. Całość zamyka autorskie przedsłowie, które systematyzuje prezentowane w książce koncepcje metodologiczne i wyjaśnia genezę tytułu.
Czy teksty zawarte w zbiorze uwzględniają współczesne kierunki rozwoju translatologii?
Zbiór obejmuje teksty powstałe aż do 2022 roku, co pozwala śledzić najnowsze przemiany języka badawczego autora. Publikacja zawiera wykład wygłoszony na otwarcie Pierwszego Kongresu Polskiego Przekładoznawstwa, który odnosi się bezpośrednio do aktualnych wyzwań stojących przed tą dyscypliną naukową. Dzięki chronologicznemu układowi czytelnik obserwuje ewolucję poglądów nestora poznańskiej szkoły translatologicznej na tle historycznym i metodologicznym. Jest to rzetelne źródło wiedzy o tym, jak kształtowała się i jak obecnie definiuje się polska myśl humanistyczna w zakresie teorii tłumaczenia.
Dla kogo lektura prac Edwarda Balcerzana będzie najbardziej wartościowa?
Książka jest skierowana przede wszystkim do studentów filologii, doktorantów oraz czynnych zawodowo tłumaczy literatury pięknej. Zawarte w niej analizy wymagają od czytelnika znajomości podstawowej terminologii literaturoznawczej i gotowości do zgłębiania złożonych struktur językowych. Publikacja stanowi fundament dla osób przygotowujących prace naukowe z zakresu teorii przekładu oraz krytyki literackiej. Wybitny poziom merytoryczny tekstów sprawia, że jest to pozycja niezbędna w bibliotece każdego humanisty zainteresowanego fenomenem komunikacji międzyjęzykowej.
