Wybór matki. Tom 1

Powieść z historia w tle, o trudnych wyborach i ich konsekwencjach, na które nie jesteśmy gotowi, polecam

Kiedy sięgałam po nową książkę Małgorzaty Garkowskiej, wiedziałam, że przede mną lektura kolejnej powieści z historią w tle. Jednak tym razem autorka nie zdecydowała się na umieszczenie jej akcji w czasie II wojny światowej. Historia wciąż stanowi tło dla nakreślonej przez nią opowieści, ale opisuje ona losy tych, którzy ją przeżyli. Którzy próbują ułożyć swoją codzienność na nowo, bo przyszłość, mając w pamięci piekło minionych lat, wciąż jest wielką niewiadomą. Z dużą wrażliwością przedstawia życie tych, którzy muszą borykać się z konsekwencjami panującego ustroju, z pustką po stracie, która wciąż wyziera z samego dna duszy, dając dojść do głosu wszechobecnej tęsknocie. Wydaje się, że ludzie, którym udało się przetrwać wojnę, balansują na cienkiej granicy pomiędzy chęcią utrzymania będącego niczym fatamorgana obrazu pozornego szczęścia a tym, co wciąż nie pozwala o sobie zapomnieć. Rzeczywistość skrzeczy, dostarczając wielu trosk, a jednak serce wciąż złaknione jest miłości i bliskości drugiego człowieka. Bez strachu, który niczym podstępny intruz, śledzi każdy krok; który jak drzazga tkwi wciąż w umysłach bohaterów i przywołuje niechciane kadry z przeszłości... Autorka plastycznym językiem opisuje ich powojenną rzeczywistość, która, choć pełna ciemnych barw, niesie ze sobą i drobne blaski. Namiastkę normalnego życia, którego tak bardzo pragnęli. Możliwość kolekcjonowania dobrych chwil i cieszenia się nimi zupełnie tak, jakby wojny nigdy nie było... Jak gdyby można było zamknąć to, co piękne w ramkę obrazu nakreślonego kiedyś sprawną ręką artystki... Choć dźwięk wybuchu bomb, ludzkie krzyki i cierpienie są niczym przerażająca melodia tamtych dni, wciąż mają nadzieję, że to już bezpowrotnie minęło, a to, co było, się nie powtórzy.

„Wybór matki” to także historia ludzi, którzy kiedyś ryzykowali życie za ojczyznę, a teraz przyszło im za to „zapłacić”. Nowa Polska wymierza im karę rękami przedstawicieli nowych władz na usługach radzieckich zbrodniarzy. Jakby to, co zrobili, jak wiele poświęcili, było niewystarczające, aby otrzymać od losu przepustkę na bezpieczne i szczęśliwe życie. Wciąż prześladowani, ścigani, muszą ukrywać się niczym zwierzęta, które są głównym trofeum dla polujących na nich oprawców.

Nowa książka Małgorzaty Garkowskiej to także opowieść o rodzinnych relacjach. Niezwykłej relacji matki i córki, które połączył los, a także wspólne bolesne doświadczenia. To niełatwa relacja, która ma wiele barw, u której fundamentów leżą tajemnice. I choć w powieści wiele jest poruszających i trudnych momentów, to autorka w piękny sposób kreśli również obraz kiełkującej miłości. Uczucia, które rozwijało się pomimo wszystko. Wbrew demonom przeszłości, których oddech wciąż był wyczuwalny; które stało się nadzieją na lepsze jutro, wolne od strachu i bolesnych przeżyć.

Muszę przyznać, że Małgorzacie Garkowskiej kilka razy udało się mnie zaskoczyć. Autorka serwuje bowiem czytelnikowi kilka plot twistów, które mu dawkuje i które nie tylko są sporą niespodzianką, ale sprawiają, że fabuła nabiera rumieńców. Te zwroty akcji wpływają na emocje, które ewidentnie towarzyszą nam podczas lektury, bo autorka stopniowo podsyca napięcie oczekiwania na rozwój wydarzeń.

Podsumowując:

„Wybór matki” to poruszająca opowieść, która zapada w pamięć i mości sobie wyjątkowe miejsce w sercu czytelnika. Autorka przepięknie maluje słowem, sprawiając, że lektura książki jest prawdziwą ucztą. To pełna różnych emocji historia, która w bardzo obrazowy sposób pokazuje, że czasami człowiek podejmuje określone decyzje, przekonany, że życie nie pozostawiło mu innego wyboru. Wyraziste postaci, których los jest nam bliski niemal od pierwszej strony, trudne relacje rodzinne, tajemnice, które są niczym mur, który odgradza od siebie bliskie osoby dopóty, dopóki nie runie; miłość, która jest jak promienie słoneczne po wielkiej życiowej burzy – to i o wiele więcej znajdziecie w powieści Małgorzaty Garkowskiej.

Życie to niewątpliwie najbardziej szalony scenariusz – pełen pięknych uśmiechów i niesionych rodzinną bliskością wzruszeń, ale też nasycony zasięgiem niespodziewanych zwrotów akcji, które stanowią najlepszy argument dla jego nieobliczalnego charakteru. Tym bardziej, jeżeli przesiąknięty jest aromatem niedawno zwieńczonej wojny. Właśnie taką scenerię buduje Małgorzata Garkowska w niebywale poruszającej propozycji Wybór matki. Tu zdecydowanie nie ma miejsca na łatwe emocje.

A jest to przede wszystkim historia wyjątkowego uczucia, tak głęboko wdzierającego się do naruszonego wojennym okrucieństwem serca. Uczucia początkowo nieśmiałego, wręcz niepewnie łaknącego wzajemności, w odczuciu niektórych trudnego do zaakceptowania. Niecodzienna relacja nieuchronnie staje się zatem przedmiotem plotek, obarczona jest kąśliwymi uwagami, z pewnością nie ułatwia tej dwójce zadania. I tylko sami zainteresowani mogą uargumentować wiarygodność własnych słów – czytelnik doskonale wie, że jest to jedno z największych fabularnych wyzwań, jakie przed swoimi bohaterami stawia autorka. Mimowolnie podziwia też wachlarz zawartych tu emocji. Dostrzega radość macierzyństwa i chęć odnalezienia siebie w powojennej rzeczywistości – świadomie ogląda zatem walkę o namiastkę normalności. Tak bardzo pożądanej i tak bardzo potrzebnej.

Z założenia jest to historia z wojną w tle, a jednak autorka znacząco zaskakuje w doborze scenerii. Przedstawia obraz mniej nośny w powieściach historycznych, stawia bowiem na nieco mgliste czasy powojenne – jawnie naznaczone bolesną tęsknotą, nadal niepewne i przytłaczające, a jednak obrazowo wypełnione nadzieją na lepsze jutro. Czytelnik mocno angażuje się w niepokojący charakter tej książki, z wyraźnym apetytem chłonie jej konspiracyjny smak, namacalnie czuje też niebezpieczeństwo, jakie wielokrotnie czyha nad losem bohaterki. I stara się dodać jej otuchy, szczególnie w tych najbardziej traumatycznych chwilach. Niektóre sceny autentycznie zatrważają i dobitnie naruszają wyobraźnię. I realnie bolą.

Piękny i zarazem wymowny portret powojennej goryczy – książka intensywnie nasączona emocjami, momentami bardzo niepokojąca i boleśnie rejestrowana w pamięci, a jednak otulona nadzieją i ciepłem ludzkiej życzliwości. Wybór matki to nie tylko historia naznaczonego traumą macierzyństwa, to przede wszystkim fabularny głos uczucia, które w obliczu brutalnej działalności konspiracyjnej, chce walczyć o własną wiarygodność. Małgorzata Garkowska tworzy opowieść wyjątkową – z pewnością dramatyczną, ale też poruszającą i zaskakująco zmysłową.

Są książki, które trzymane w dłoni zapowiadają, że nawet po odłożeniu ich na półkę domowej biblioteczki zostaną w tobie.

Na zawsze.

A ty dasz się ponieść, niczym drobne ziarenka pisaku połaskotane przez morską bryzę. Ten stan nie będzie wynikał z twojej niemocy. Wręcz przeciwnie. Już kilka pierwszych stron tej książki spowoduje, że będziesz pragnął więcej. Dobrowolnie, bez przymusu i do ostatniej kropki. Będziesz czytał licząc na to, że ta ostatnia tak naprawdę nie oznacza zakończenia, a tylko krótki przystanek na zebranie myśli i uspokojenie oddechu.

„Wybór matki” to powieść, która niczym wytrawny wirtuoz gra na naszych emocjach. Są chwile, w których pomiędzy taktami wyraźnie słyszalny jest odgłos pękającego serca, ale melodia ta, jest warta wysłuchania do ostatniego taktu.

„Czas, kiedy kilka minut mogło całkowicie odmienić przyszłość albo pozbawić jej na zawsze. Gdyby zapytano – któż by nie wybrał życia? Tyle że nikt nie zadawał pytań, a los zdawał się nie pozostawiać wyboru”.

Bo czym tak właściwie jest ten los?

Pierwsza myśl, która nam się nasuwa to taka, że jest on szczęściem, luksusem, na który nie każdy może sobie pozwolić. Ale czy jednocześnie nie może być przekleństwem? Miło by było żyć nie mając dylematów. Wiedząc, że z punktu „A” do punktu „B” wiedzie prosta droga zapewne wędrowalibyśmy nią pogwizdując przyjemnie pod nosem. Fakt, może byłoby nudno i może kolejny raz nie zdecydowalibyśmy się na tę przechadzkę, ale byłoby bezpiecznie. Chwila, w której stajemy na rozdrożu zostajemy zobligowani do tego, by dokonać wyboru. Ten właśnie moment jest zaczątkiem nowego, a wszystko, co następuje po nim to nic innego, jak tylko konsekwencje. Przyjmując taki tok myślenia to czy nie jest tak, że wszystko co następuje po naszych narodzinach jest niczym innym jak pasmem konsekwencji?

Gdy przychodzi nam podejmować ważne decyzje samodzielnie i bez żadnych nacisków, mamy czas na głębsze przemyślenia. Te nasze gdybanie może uchronić nas przed popełnieniem wielu błędów. Tylko wiecie co, rzadko kto jest samotnikiem odpowiedzialnym tylko za samego siebie. Otoczeni ludźmi, których życie cenimy nad swoje, jesteśmy skłonni podejmować największe ryzyko licząc na ogromny uśmiech losu. A on?

Przewrotny jest.

Małgorzata Garkowska przedstawia nam historię, w której uczucia wypełniają trzysta siedemdziesiąt trzy strony. Jest to opowieść o trudach życia z wojną w tle. I choć stanowi ona ważny element, nie jest najważniejsza. „Wybór matki” odebrałam, jako obraz starć na froncie, o którym mało kto wtedy myślał. Moralność, etyka i walka o dobre dziś i lepsze jutro.

Michalina, główna bohaterka w największym oddaniem i dbałością o drugiego człowieka udowodniła, że nawet cichy krzyk wykonany w odpowiedniej chwili otworzy nam drogę do zwycięstwa. Autorka pisze w bardzo ujmujący sposób. Odnosimy wrażenie, że wystarczy się obejrzeć przez ramię, by stać się uczestnikiem tamtych wydarzeń. Wystarczy wyciągnąć rękę przed siebie, by to wszystko poczuć, by doświadczyć.

Przeczytałam gdzieś ostatnio słowa, które chciałabym wpleść w moją opinię. To zdecydowanie te z kategorii ~ mądrości życiowe.

„Musisz przeżyć ból, by nauczyć się leczyć rany”.

Obudziłam waszą ciekawość? Zastanawiacie się czy to książka dla was i powinniście ją przeczytać? Zapewniam Was, że powinniście.

Większość z nas lubi historia, w których casting na jedną z głównych ról wygrywa miłość. Małgorzata Garkowska pisząc scenariusz tej powieści nie zapomniała i o niej.

Świadomi jesteśmy tego, że nie zawsze objawia się ona jako głośne „ochy” i „achy”. Czasami zakrada się cichuteńko i niczym najlepszy złodziej, wykrada nasze serce… kawałek, po kawałku. Życie głównej bohaterki nie jest idyllą, ani nie nosi znamion bajki. Wypełnia je lista obowiązków oraz powinności i prawdę mówiąc, to do teraz nie wiem, która z nich była dłuższa. Obie na równi ważne i bardzo zależne od siebie. Michalina wiedziała, że jedno n i e może zamknąć tak wiele drzwi. Zatrzasną się z wielkim hukiem. Bezpowrotnie. Dylematy dnia codziennego przybierają różne postacie i tylko ten, komu przyjdzie dokonać wyboru może brać za nie odpowiedzialność. Walka w obronie swoich ideałów to bolesne doświadczenie. Oprawca niejednokrotnie nie dysponuje bronią, którą mógłby przyłożyć do twojej skroni, ale używane przez niego „narzędzia” dają mu przewagę już na samym starcie.

Fabuła powieści trzyma w napięciu, dając tylko na chwilę odpocząć czytelnikowi. Był taki moment, a w sumie to dwa, kiedy to rozdziawiłam buzię za zdziwienia, a moje głośne „co?” słyszalne było w całym domu. Co mogło mnie tak zaskoczyć? Mogłabym tu i teraz Wam to powiedzieć, ale sami wiecie… w naszym życiu jest miejsca na wiele rzeczy, także na tajemnice. Rodzą się one zarówno z dobroci serca jak i z chciwości oraz chęci zysku. Bywa tak, jak w przypadku Michaliny, że stajemy się ich współtwórcami. Odstępujemy im mały skrawek duszy, wiedząc, że nie pozostaje nam nic innego jak tylko czekać na rozwój wydarzeń. Wspominając o duszy pomyślcie tylko ile ich jest, ile błąka się gdzieś obok próbując za wszelką cenę nie wydać swojego zaklętego w ciszy „mieszkańca”. Tajemnica staje się kłamstwem, kiedy przy pierwszej okazji, kiedy masz sposobność o niej opowiedzieć nie robisz tego i po prostu milczysz. Znacie to powiedzonko o kłamstwie i kaczuszce? Właśnie…

„Wybór matki” strona po stronie w niezwykłą łatwością czaruje czytelnika. Wciąga w świat powojennej działalności konspiracyjnej, sklejania brutalnie roztrzaskanego życia i czegoś, co jest ponad wszystko inne.

Teraz na scenę z wybitnie wyuczoną rolą wkracza pewien doktor 🙂

„- Mógłbym nakarmić panią banałem o tym, że gwiazdy pani oczu są stokroć piękniejsze. I choć to prawda, to pani zasługuje na coś więcej niż wyświechtany komplement – powiedział cicho”.

Oj tak zasługiwała.

To ona brała udział w szaleńczym biegu o lepsze jutro dla bliskich i siebie. I robiła to dokładnie w tej kolejności. Tylko czy mając kogoś pod opieką, nie powinno się zrobić wyjątku? Kto zadba o tego wyjątkowego kogoś, jeśli nas zabraknie?

Najlepsze efekty przynosi dobre planowanie. Plan Michasi miał szansę wypalić, a wspomniany bieg mógł zakończyć się sukcesem i gromkimi brawami. Jednak „miał” i „mógł” nie oznaczają realizacji i określają tylko okazję. Z książką na rowerze powiedziała mi kiedyś, że niektórzy ludzie pojawiają się w naszym życiu na chwilę, a inni zostają na dłużej i to jest naturalne. Każdy z nich jest jednakowo ważny. To nie jest jakieś nowe odkrycie. To stwierdzenie faktu, jednak nie dla wszystkich równie oczywistego. Odnoszę wrażenie, że bohaterowie tej powieści jakoś tak tłumnie przemaszerowali przez tę historię. Zrobili to ramię w ramię i każdy był tam dla kogoś. Niech was nie zwiodą moje słowa, bo tak naprawdę nie zawsze podążali w tym samym kierunku, ale o tym mało kto mówił na głos. Ach, te tajemnice.

Zauważyliście, że mało dziś piszę o bohaterach?

Robię to celowo. Bowiem zachęta do sięgnięcia po lekturę nie może przyjmować jednej formy. Nie można zakładać, że pisząc niemal streszczenie fabuły skusimy kogoś do jej poznania.

Jest jedno zdanie, które wypowiada wyjątkowa postać „Wyboru matki”.

„ - Nie chciałbym być tylko na chwilę”.

To jedno proste zdanie, dla wielu tak oklepane, a jakie wyjątkowe. Jak możemy je odczytać? Wiedząc, w jakich okolicznościach, z czyich ust padły i do czyich uszu były kierowane dowiemy się ile czasu nam potrzeba, by zaróżowiły się nam policzki☺️. Ale pomyślcie, jak ważna i cenna w tamtych, jakże trudnych czasach, była ta wywołana do odpowiedzi chwila. Była niczym skarb, który należało chronić przed brutalnymi złodziejami.

Ulotna.

Kolejna, którą udało się przeżyć.

Dająca nadzieję na ocalenie.

A co, jeśli pragniesz z kimś być na dłużej. To wtedy słowa te stanowią deklarację miłości, ale i wiary, że jeśli będziecie stanowili jedność mimo przeciwności losu, to przetrwacie wszystko. Zło sprowadzone w gniewie i narastający smutek po wypowiedzianych w wzburzeniu słowach, to wszystko minie. Zrobi to tylko w przypadku, kiedy wiara drugiego człowieka w nas jest silniejsza niż ta, którą mu przypisujemy. A margines błędu jest wielki.

Czytałam wiele recenzji tej książki, a ich autorzy pytali w nich o to, czy Michalina dokonywała dobrych wyborów. Ale czy mamy prawo do tego, by ją osądzać?

Ile z nas jest matkami? Ile z osób czytających tę (tradycyjnie już) przydługawą „opowieść” to kobiety? Ilu z was gotowych jest do poświęceń?

Tak naprawdę nie potrzebujemy doradców czy rozgrzeszycieli. Z a w s z e kierujemy się dobrem kogoś, kto pokazał nam, że warto żyć, robiąc to bardziej lub mniej świadomie. Wtedy wszystko inne traci na znaczeniu. Błądząc pozwalamy, by dosięgnęły nas demony. Wpadamy w skrupulatnie zaplanowaną pułapkę najlepszego łowcy. Tak właśnie było z Michasią.

Ja już wiem jak zakończyła się historia opisana w tej powieści. I jedyne, o czym myślę to to, czy miałabym na tyle odwagi, by postąpić podobnie?

Szczerze? Wątpię.

Autorce Małgorzacie Garkowskiej oraz Wydawnictwu FLOW z serca dziękuję za tę podróż. Za możliwość poznania i rozważania nad treścią powieści. Za to, że dzięki niej doceniam bardziej i z wdzięcznością patrzę na to, co dane jest mi przeżywać. Ta niełatwa historia, potrafi człowiekowi otworzyć i tak otwarte już oczy. Przeczytajcie ją i niech zostanie z Wami na dłużej, niż tylko chwilę.

Śmiało mogę powiedzieć, że z Autorką jest mi bardzo po drodze i mówiąc z lekkim przymrużeniem oka, jest wspaniałą rękodzielniczką. Z tego, co pod ręką, co dostępne bez stania w kolejce, utkała emocjonującą opowieść, która wypełniła mnie całą.

Cieszę się, że miałam okazję Cię poznać i z niecierpliwością wyczekuję kolejnego spotkania.

"Wybór matki" to trzeci tom cyklu Dzwony o zmierzchu. Autorka przedstawia swoim czytelnikom Płock z 1946 roku, a w nim umieszcza główną bohaterkę Michalinę, która powraca do rodzinnego miasta. Wraz ze swoją córeczką ma nadzieję na odnalezienie spokoju po trudnych życiowych latach. Czy Jej się to uda? Tego Wam nie zdradzę, ale polecam sięgnąć po tą książkę, która jest przepełniona wieloma różnymi emocjami. Książki z historią w tle zawsze mnie bardzo poruszają i zostają w pamięci na dłuższy czas podobnie było i z tą. Polecam!