Czy pamiętamy, co robiliśmy 23 lutego 2022 roku? Niewielu zapewne przypomina sobie, że to była środa. Ot, dzień jak co dzień. Praca, dom, obiad, jakieś zakupy, pomoc dzieciom w lekcjach. Wszędzie podobnie, te same sprawy, troski, radości, na Wschodzie, czy na Zachodzie. Ella Iwanowa, blogerka kulinarna z Krzywego Rogu pamięta, że tego dnia kupili piekarnik. Ella wybierała go od dawna, bo był potrzebny jej do pracy. Jednak w domu nagle okazało się, że piekarnik nie nagrzewa się dobrze. Postanowili zadzwonić do serwisu następnego dnia. Dla Mariny Jagodkiny, aktorki i prezenterki radiowej z Kijowa, to także był zwyczajny dzień. Może poza tym, że przygotowywali się do wyjazdu następnego dnia, do Charkowa, to pierwsze miasto ich teatralnego tourne po Ukrainie. Wyjazd zaplanowali wcześnie rano, przygotowywali się do trasy, powtarzali role. W Ukrainie ludzie zapamiętali 23 lutego, bo był to ostatni dzień pokoju, ostatni dzień życia, jakie mieli do tej pory.
24 lutego pamiętamy dużo lepiej. Z mediów dowiedzieliśmy się o wojnie. Zdumienie, strach, nieraz przerażenie i współczucie. Mówiło się już jakiś czas, że wojna może wybuchnąć. Ale przecież to absurdalne, niemożliwe, takie rzeczy nie mogą się dziać! W Ukrainie wojna toczy się od 2014 r., ludzie żyli jednak normalnie, działania zbrojne były prowadzone lokalnie, ale żeby taka jawna agresja, próba podboju? To się nie mieści w głowie, nawet gdy wojna czai się z każdego kąta.
(...)
Wybuchła wojna i coś trzeba było robić. Nasze bohaterki szybko uczyły się żyć w tych nowych realiach. Opowieści tej książki opowiadają właśnie o zaradności i sile kobiet. Ich determinacji i walce o każdy dzień, bezpieczeństwo dla najbliższych, czy to będzie rodzina, czy ukochany zwierzak. Wojna zmienia sposób patrzenia na świat, zwraca uwagę na inny system wartości. Switłana Musienka, znana prawniczka pracująca dla międzynarodowych kancelarii, mówi, że nigdy nie cieszyła się tak bardzo, jak wtedy, kiedy udało im się zdobyć worek mąki, gdy przyszło im żyć na terenie okupowanym przez rosjan (pisownia zamierzona). Wojna też zbliża rodziny, skazuje na wspólnie spędzanie czasu, grę w szachy, gry planszowe, o tym także opowiada Switłana Musienko.
Autorkami książki są dwie dziennikarki z Kijowa, które pozostały w czasie wojny w Ukrainie. W książce znajdują się też opowieści czterech kolejnych autorek dziennikarek z Kijowa i Lwowa. Pierwsze opowieści powstały w pierwszych dniach i tygodniach wojny, kiedy jeszcze nie było nic wiadomo o zbrodniach rosjan w Buczy, czy Mariupolu. Ostatnie już w trzecim miesiącu wojny, w którym wciąż nie było wiadomo, kiedy to się skończy, ale było jasne, że naród ukraiński jest niepokonany. Dziennikarka Wiktoria Czyrwa pisała: Za swój wkład w zwycięstwo Ukrainy uważam niesienie światu informacji o zbrodniach żołnierzy rosyjskich, a także historie osób dotkniętych wojną. Ta książka ma być dokumentem epoki, nieść przekaz światu o zwykłym codziennym bohaterstwie, o ludziach, którym odebrano jutro. Nie można zapomnieć o zbrodniach, to nie jest tylko wojna putina (pisownia celowa), to wojna rosjan przeciw Ukrainie. To nie są tylko zbrodnie putina, to są zbrodnie rosjan.
Książka jest też uwieńczeniem akcji Dziennikarze dziennikarzom, w której polskie media publikowały reportaże ukraińskich dziennikarek. Uczestniczyły w niej: Wysokie Obcasy, Kobieta, Gazeta.pl, Zwierciadło, Ofeminin.pl, Gazeta Bankowa, Twój Styl. Wybrane reportaże, które zostały już opublikowane w mediach, zamieszczamy w książce, dzięki uprzejmości redakcji i wydawnictw.
Fragment Wstępu do książki
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura faktu
Jaką tematykę porusza książka "Wojna w Ukrainie Kobiece historie"?
Publikacja koncentruje się na osobistych relacjach Ukrainek, które stawiają czoła nowej rzeczywistości po rosyjskiej inwazji z 2022 roku. Autorki przedstawiają historie kobiet o różnych profesjach, od blogerek kulinarnych po prawniczki, ukazując ich codzienną walkę o bezpieczeństwo i zachowanie godności. Książka dokumentuje proces adaptacji do życia w warunkach wojennych oraz drastyczną zmianę hierarchii wartości w obliczu bezpośredniego zagrożenia. To przejmujący zapis kobiecej siły i determinacji w obronie najbliższych oraz własnej tożsamości narodowej.
Kto jest autorem reportaży zawartych w tym zbiorze?
Wszystkie historie zostały spisane przez ukraińskie dziennikarki z Kijowa i Lwowa, które zdecydowały się pozostać w kraju podczas działań zbrojnych. Głównymi autorkami są Wiktoria Czyrwa i Olga Smetanska, ale tom zawiera również teksty czterech innych korespondentek relacjonujących wydarzenia na bieżąco. Dzięki temu czytelnik otrzymuje autentyczny, bezpośredni przekaz od osób, które same doświadczały opisywanych trudności i zagrożeń. Publikacja stanowi uwieńczenie solidarnościowej akcji dziennikarskiej, w którą zaangażowane były czołowe polskie redakcje i wydawnictwa.
W jakim czasie powstawały relacje zamieszczone w tej publikacji?
Teksty były tworzone na bieżąco w ciągu pierwszych trzech miesięcy od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji w lutym 2022 roku. Pierwsze rozdziały oddają atmosferę niepewności i szoku z początkowych dni wojny, gdy świat nie znał jeszcze pełnej skali zbrodni wojennych. Późniejsze fragmenty dokumentują hart ducha narodu ukraińskiego oraz świadomość konieczności niesienia światu prawdy o tragicznych wydarzeniach. Chronologiczny układ relacji pozwala zaobserwować, jak zmieniało się postrzeganie konfliktu przez naocznych świadków w miarę upływu kolejnych tygodni.
Dla kogo ta książka nie będzie odpowiednim wyborem?
Publikacja nie jest przeznaczona dla czytelników poszukujących suchych analiz militarnych, strategii wojskowych czy szczegółowych statystyk frontowych. Zamiast opisu ruchów wojsk, książka skupia się na emocjonalnej i społecznej sferze konfliktu widzianej oczami osób cywilnych. Osoby o bardzo dużej wrażliwości na opisy ludzkiego cierpienia i traumy powinny podchodzić do lektury z ostrożnością ze względu na jej surowy charakter. Treść stanowi świadectwo osobistych tragedii, a nie polityczne opracowanie przyczyn wybuchu wojny czy geostrategiczne kompendium wiedzy.
Jaki styl narracji dominuje w tych ukraińskich reportażach?
W książce dominuje styl dokumentalny, który łączy wnikliwą obserwację dziennikarską z intymnym tonem osobistych wyznań bohaterek. Autorki unikają zbędnego patosu, skupiając się na konkretnych detalach codzienności, takich jak zdobywanie pożywienia czy wspólne gry planszowe w schronach. Każda historia jest unikalnym świadectwem konkretnej osoby, co nadaje publikacji bardzo ludzki i autentyczny wymiar, budujący silną więź z czytelnikiem. Taka forma przekazu sprawia, że wydarzenia odległe geograficznie stają się bliskie i w pełni zrozumiałe dla każdego odbiorcy.
