Joris-Karl Huysmans (1848-1907) jest jednym z najważniejszych pisarzy francuskich, założycielem i pierwszym prezydentem prestiżowej Akademii Goncourtów. Początkowo zafascynowany naturalizmem, impresjonizmem, a potem dekadencją. Nieoczekiwanym epizodem jego burzliwego życia było porzucenie świata i powrót do Kościoła Katolickiego.
Debiutował szokującą książką Na wspak (1884), która przysporzyła mu niemało kłopotów. Zainteresował się nią bowiem oskarżyciel z procesów Oskara Wilde'a, nazywając ją "sodomiczną". Kolejna książka "L-Bas" (1891) była jeszcze bardziej skandalizująca, opisywała bowiem zjawisko francuskiego satanizmu.
Własne doświadczenia sprawiły, że w sercu bohatera książki - Durtala, z którym utożsamiano samego autora, dokonała się wewnętrzna przemiana. Lekkoduch Durtal-Huysmans spotyka Boga w pięknie, sztuce, drugim człowieku. Opisuje to w trylogii: "W drodze", "Katedra", "Oblat", będącej arcydziełem literatury światowej.
"Nie jestem dzieckiem. Jeśli mam wiarę i przyjmuję katolicyzm, nie mogę wyobraź sobie go letnio i jak chorągiewka, podgrzany w kąpieli wodnej fałszywej gorliwości. Nie chcę kompromisu i rozejmu, wyuzdania i komunii na przemian, rozpusty i pobożności. Nie. Wszystko albo nic. Albo przeobrazić się w pełni, albo nic nie zmieniać!" - pisze autor
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Czy książka "W drodze" jest samodzielną powieścią, czy częścią większej serii?
Książka stanowi pierwszy tom słynnej trylogii, w której skład wchodzą również późniejsze dzieła pt. "Katedra" oraz "Oblat". Choć opowiada ona zamknięty etap życia bohatera, znajomość całego cyklu pozwala na pełne zrozumienie jego duchowej ewolucji. Autor skupia się tutaj na początkowym procesie nawrócenia Durtala, co czyni tę część fundamentem dla dalszych losów postaci. Lektura tego tomu jest niezbędna, aby docenić przejście bohatera od dekadentyzmu ku głębokiej wierze katolickiej.
Czym różni się to wydanie od wersji publikowanych w Polsce w ubiegłym wieku?
Obecna edycja prezentuje oryginalny tekst bez ingerencji cenzury, która znacząco zniekształciła polskie wydanie z lat 60. XX wieku. Czytelnik otrzymuje pełną, autentyczną wersję dzieła, odzwierciedlającą surowy i bezkompromisowy styl Huysmansa sprzed ponad stu lat. Brak retuszu pozwala na obcowanie z myślą autora w jej pierwotnej, często kontrowersyjnej formie. Jest to najbardziej rzetelne opracowanie tej klasycznej powieści dostępne obecnie na polskim rynku księgarskim.
Jaki styl literacki i klimat dominuje w tej powieści Joris-Karla Huysmansa?
Utwór łączy w sobie precyzyjny naturalizm z głęboką analizą psychologiczną typową dla literatury dekadenckiej przełomu wieków. Autor z niezwykłą dbałością o szczegóły opisuje stany emocjonalne oraz estetyczne doznania bohatera w obliczu sztuki sakralnej i chorału gregoriańskiego. Język powieści jest gęsty, bogaty w metafory i specjalistyczną terminologię, co buduje podniosłą, a zarazem surową atmosferę. Taka konstrukcja tekstu sprawia, że książka jest uznawana za jedno z najważniejszych arcydzieł światowej literatury religijnej.
Na czym konkretnie skupia się wewnętrzna przemiana głównego bohatera?
Przemiana Durtala koncentruje się na poszukiwaniu Boga poprzez piękno architektury, muzyki oraz autentyczne doświadczenie wspólnoty klasztornej. Bohater, będący alter ego samego autora, odrzuca cynizm i dotychczasowe hulaszcze życie na rzecz szczerej, bezkompromisowej religijności. Proces ten nie jest nagły, lecz wiąże się z bolesnym rozliczeniem z przeszłością i walką z własnymi słabościami. Czytelnik obserwuje tu fascynujący portret człowieka, który w swoim dążeniu do prawdy wybiera radykalną drogę "wszystko albo nic".
Dla jakiego typu czytelnika ta pozycja może okazać się zbyt trudna?
Książka nie jest odpowiednim wyborem dla osób poszukujących lekkiej lektury, dynamicznej akcji czy prostych rozwiązań fabularnych. Ze względu na swój analityczny charakter, liczne opisy przeżyć mistycznych i specyficzny, wymagający język, lektura potrzebuje od odbiorcy dużego skupienia i cierpliwości. Osoby nieprzepadające za literaturą piękną o silnym zabarwieniu filozoficznym i teologicznym mogą poczuć się przytłoczone tempem narracji. Jest to pozycja skierowana wyłącznie do dojrzałych czytelników ceniących głębię intelektualną i klasykę literatury francuskiej.
