Moje miejsce na ziemi

Kiedy dostrzegłam na tylnej okładce zapis, że książka Juli Navarro, Moje miejsce na Ziemi, to idealna powieść dla fanów Kena Folletta, nie wahałam się ani chwili. Kiedy do drzwi zapukał kurier, pamiętam, że mocno zdziwiłam się, widząc, jak obszerna jest to książka. Dla niektórych aż 768 stron, a dla niektórych tylko.

Lektura powieści zbiegła się z wybuchem wojny na Ukrainie i ucieczką tysięcy ludzi w poszukiwaniu bezpieczeństwa i swojego nowego miejsca na Ziemi. To sprawiło, że choć wydarzenia opisane w książce dzieją się po drugiej wojnie światowej, jest ona bardzo na czasie i daje wiele do myślenia.

Głównymi bohaterami jest trójka przyjaciół zamieszkujących dzielnicę Madrytu – Fernando Garzo, Eulogio Jimenez, Catalina Vilamar oraz amerykański poeta Marvin Brain. Losy całej czwórki złączą się, zostaną rzuceni w różne miejsca, czekają ich długie poszukiwania swojego miejsca na Ziemi.

Powojenna Hiszpania to wyniszczony wojną kraj pod reżimem dyktatora Franco. Rodziny bohaterów nie opowiedziały się po stronie zwolenników władzy, każdy stracił kogoś bliskiego, a przede wszystkim została odebrana im beztroska i szczęśliwa młodość. Wojna domowa mocno wchodzi w ich życie i nie daje o sobie zapomnieć. Przed każdym z nich trudne, czasem wręcz dramatyczne wybory, które będą rzutować na dalsze ich losy.

Bohaterowie musieli pozostawić za sobą beztroskie dzieciństwo i wkroczyć w brutalną w tamtym czasie dorosłość. Każdy z nich ma swoje powody, by opuścić Hiszpanię. Decydują się na wspólną podróż do Lizbony, a później do Aleksandrii. To dopiero początek ich odysei, zostaną rzuceni przez los w innym kierunku i podobnie jak Odyseusz stawią czoła wielu niebezpiecznym sytuacjom, ale także zmierzą się ze swoimi lękami, obawami i nadzieją na lepsze jutro. Czy odnajdą swoją Itakę, swoje miejsce na Ziemi?

Każdy z bohaterów ma w sobie to coś, co sprawia, że przyciąga czytelnika do siebie, otwierając przed nim skrywane emocje, obawy, a nawet marzenia, choćby te o prawdziwej miłości. Te dzieciaki zostały wyciągnięte ze swojego życia i rzucone na głęboką wodę. Czy utrzymają się na fali? Jeśli tak, jaką przyjdzie im zapłacić cenę?

Julia Navarro ma niesamowity talent do konstruowania postaci, ukazania ich przemiany, targającymi nimi emocjami i trudnymi decyzjami, które muszą podjąć w swoim życiu. Choć fabuła jest wolna, czasem ślimacza, autorka dzięki tej technice ukazuje wszelkie zależności i powiązania między bohaterami. Navarro zadbała o wszelkie szczegóły historyczne, nadając powieści ponadczasowy wymiar. To powieść o miłości, przyjaźni, polityce, nienawiści i zemście.

Wiele dobrego słyszałam o twórczości Julia Navarro, ale do tej pory nie miałam okazji poznać bliżej jej książek. Idąc więc za ciosem zdecydowałam się na "Moje miejsce na ziemi", czyli jej najnowsze dzieło i przyznaję, że teraz już wiem skąd te liczne słowa uznania.

Książka liczy sobie sporą liczbę stron, ale to przekłada się na dopracowaną i odpowiednio rozbudowaną fabułę. Jeśli tak jak ja lubicie grube powieści na leniwe popołudnia to będziecie zachwyceni wyborem, ponieważ wewnątrz czekają na nas ciekawa historia, dobrze wykreowani bohaterowie, mnóstwo przeróżnych emocji a także wiele wątków składających się na bogatą w wartości, spójną całość.

Historia wydaje się przejmująca, ponieważ nie podejrzewam, że autorka pisała ją ze świadomością nadchodzących wydarzeń. Wędrując bowiem uliczkami Madrytu poznajemy trójkę bohaterów, którzy wchodzą w dorosłość tuż po zakończeniu wojny domowej. Trudy życia przeplatają się z bolesnym sukcesem, licznymi stratami oraz marzeniami hamowanymi przez ponurą codzienność, jednak Fernando, Catalina i Eulogio nie tracą hartu ducha. Walczą o lepsze jutro, bo tylko to im zostaje i chociaż targana wojną Europa nie jest dla nich przychylna to podejmują ryzyko podróży, by w końcu znaleźć swoje miejsce na ziemi.

Utożsamiamy się z bohaterami, ponieważ czujemy ich ból. Rozumiemy podejmowane przez nich decyzje nawet jeśli są błędne. Kibicujemy ich w drodze ku subtelnych romansów, namiętności czy cierpimy razem z nimi przez złamane serce. Autorka przedstawiła Fernando, Cataline i Eulogio w bardzo realistyczny, dojrzały sposób pozwalających ich opowieść przełożyć na realne życie a towarzyszące im emocje podbija aktualna sytuacja na świecie, ponieważ czytelnik doskonale rozumie jak to jest żyć w obliczu wojny, której nigdy by się nie spodziewał. Wiele wzruszeń towarzyszyło mi podczas czytania, pojawił się też szczery uśmiech towarzyszący przygodom bohaterów a także nieustanna ciekawość wobec ich kolejnych, często zaskakujących kroków.

Chociaż powieść jest potężna i liczy sobie dobrze ponad siedemset stron to wcale się tego nie czuje czytając. Strony przerzucają się same, mamy poczucie, że jak najszybciej musimy poznać kolejne wydarzenia a przez całość prowadzi nas wyjątkowo obrazowy i plastyczny styl autorki. W "Moje miejsce na ziemi" przepadłam jak kamień w wodę, zatopiłam się w tej cudownej opowieści i nie mogłam przestać rozmyślać o poznanych bohaterach, bo czułam się ich wierną towarzyszką w podjętej przez nich drodze. Wyjątkowa, ponadczasowa, boleśnie aktualna.

Kiedy jest się młodym, życie stoi przed nami otworem. Jesteśmy pełni nadziei na dobrą przyszłość, wiąż mamy marzenia, które, choć czasem wydają się nierealne, chcemy spełniać. Kiedy jednak nasza bezpieczna i szczęśliwa przyszłość staje pod znakiem zapytania, musimy jej stawić czoła. I z takim wyzwaniem mierzą się główni bohaterowie powieści „Moje miejsce na ziemi”, którzy wkraczają w dorosłość w trudnym dla nich i ich kraju momencie. Muszą ją zbudować na niepewnym gruncie, po wyniszczającej kraj wojnie domowej i stanąć twarzą w twarz z jej następstwami.

Fabuła powieści Navarro snuje się niczym pajęcza nić, którą możemy zachwycić się i z wypiekami na twarzy śledzić koleje losów jej bohaterów, albo zerwać. Tutaj nie wartka akcja jest największą zaletą, a niezwykle drobiazgowa kreacja postaci. Autorka pochyliła się nad każdą z nich i tchnęła życie w swoich bohaterów, których emocje są wręcz namacalne. Poczucie straty, niesprawiedliwości, bezsensu dla życia w kraju, w którym do głosu doszli ci, po których stronie nie stanęły ich rodziny, wydaje się nie do zniesienia. Błędy młodości, bagaż niełatwych doświadczeń z przeszłości, jaki przekazali im rodzice — wszystko to składa się na jedyny „budulec”, z którego ma powstać fundament ich przyszłego życia. Dlatego decydują się na ucieczkę. Czy uda im się odnaleźć tytułowe miejsce na ziemi?

W książce Navarro nie sposób nie docenić także zaplecza historycznego, które autorka barwnie opisała w swojej powieści. I to właśnie z pokłosiem przemian w Europie I połowie XX wieku będą musieli się zmierzyć Fernando, Catalina i Eulogio. I w moim odczuciu to przede wszystkim podejmowane przez nich decyzję, dostarczają czytelnikowi największych emocji. Zwłaszcza wtedy, kiedy zupełnie się z nimi nie zgadza. Czytając, jest bowiem niemym świadkiem błędów, jakie przyjdzie im popełnić i konsekwencji, z którymi będą musieli stanąć twarzą w twarz. A przecież zupełnie inaczej miała wyglądać ich przyszłość… Podczas lektury przyszło mi na myśl, że każdy z nich jest niczym mityczny Ikar, który wzlatuje w niebo, chcąc spełnić marzenie. Podobnie rzecz ma się z życiem młodego człowieka – musi wiele razy się sparzyć, aby odnaleźć własną ścieżkę. Najważniejsze jednak, aby nie podfrunąć zbyt blisko słońca…

Podsumowując:

„Moje miejsce na ziemi” to powieść o losach młodych ludzi, którzy zostali niejako pozbawieni beztroskiego startu w przyszłość. Ograbieni przez wydarzenia i decyzje najbliższych, na które nie mieli wpływu. Którym przyszło się zmierzyć nie tylko z trudami, jakie niesie ze sobą dorosłość, ale także z pokłosiem wojny. Zarówno tej domowej w ich ojczyźnie, jak i II wojny światowej, która również będzie determinować ich losy. To powieść, która zachwyca opisami, świetnie nakreślonym tłem historycznym oraz bohaterami, których losy z każdą przewracaną stroną stają nam się coraz bliższe. Opowieść o przyspieszonym dojrzewaniu oraz długiej, pełnej wyrzeczeń i błędnych decyzji, drodze, jaką będą musieli przebyć w poszukiwaniu swojego miejsca na ziemi. O tyle trudnej, że nie wiadomo, gdzie jest i kiedy zawiną do wypatrywanego z nadzieją, jedynego i właściwego portu.

Miałam napisać, że to moje pierwsze spotkanie z autorką, ale okazuje się, że dawno temu czytałam "Bractwo świętego całunu". Teraz kompletnie nie pamiętam o czym ta powieść była, oprócz tego, że wpisywała się w modę na książki w stylu Dana Browna, i że mi się podobała. Tym większy był mój entuzjazm i oczekiwania.

Jest to powieść napisana z wielkim rozmachem, i nie chodzi mi tylko o gabaryt. Początkowo było mi trochę trudno wgryźć się w historię, akcja należy do tych spokojnych i statecznych, a główną osią są przemiany zachodzące w bohaterach. Ale oprócz nich, przemiany dotyczą też świata, bo cała akcja rozciągnięta jest w czasach wojny. Europa nie była wtedy spokojnym miejscem, a trójka przyjaciół próbuje poradzić sobie z brakiem własnego miejsca. Dla mnie, ta powieść jest pełna nostalgii, co potęguje spowolniona akcja. Misterna, drobiazgowa, daje nam obraz młodych u progu nowego życia, trochę bezsilnych i zagubionych.

Musiałam jej poświęcić "chwilę", kilka wieczorów, jednak była to ciekawa przygoda. Autorka zręcznie operuje słowem, wywołuje emocje i angażuje czytelnika.

Po zakończeniu II wojny światowej, wielu ludzi wracało do domów, które były zburzone, do miast nie przypominających swoim wyglądem tych pięknych i zadbanych metropolii, a do ruin, gruzów i braku perspektyw na przyszłość. Mimo tego, wiele osób usiłowało rozpocząć nowe życie i krok po kroku budować je od nowa, choć to wcale nie było łatwe. Tym gorzej jest wkroczyć w dorosłość w czasach tuż po wojnie toczącej się we własnym państwie, po wojnie domowej w Hiszpanii.

Bohaterowie powieści Navarro stanęli przed tego rodzaju faktem, muszą zostawić beztroskie dzieciństwo za sobą i wkroczyć w dorosłość, ostrożnie dobierając przyjaciół i podejmując decyzje. Mimo tego, młodzi będą zmuszeni do podjęcia decyzji o ucieczce. Drogi przyjaciół rozchodzą się w różnych kierunkach i ostatecznie każde z nich ląduje gdzie indziej.

Trzeba przyznać, że autorka wprowadza czytelnika w swoją powieść szalenie powoli. Lekko ślimacza fabuła nie jest jednak czymś złym, ponieważ dzięki temu, krok po kroku poznaje się wszystkie zależności i cele, które wytycza Navarro i mimo tego potrafi zaintrygować na tyle, że wpada się w ten hiszpański świat po uszy.

To ekscytująca opowieść o pełnych tajemnic i niedopowiedzeń relacjach międzyludzkich, przedstawia ich różne etapy; od rodzinnych konotacji, poprzez miłość, przyjaźń, poglądy polityczne, nienawiść i w końcu zemstę.

Navarro doskonale przygotowała fundamenty pod tę powieść. Osadziła ją w trudnych nie tylko dla Hiszpanii, ale i całej Europy ramach historycznych i na jej podwalinach zbudowała historię, która łączy to wszystko zgrabnie, choć tematy wcale nie są infantylne czy mało ważne.

To co charakteryzuje tę opowieść to płynna, choć powolna akcja, doskonałe dialogi, wspaniale, rzutko skonstruowane postaci, ich przemiana, emocje nimi targające i dramatyczne sytuacje, z którymi muszą się mierzyć i doskonale rozpisane szczegóły, ilustrujące wszystkie ważne dla fabuły elementy. I to właśnie ta pieczołowitość i koronkowa robota, wychodzą tutaj na plan pierwszy.

Jest to książka, która zostaje na długo w myślach. Pięknie skonstruowana, poprowadzona wprawną ręką mistrzyni i zachwycająca ponadczasowością. Polecam gorąco!