Urząd do spraw dziwnych

Na co dzień większość kwestii wydaje się być dla nas oczywista. Nie doszukujemy się drugiego dna w różnych zbiegach okoliczności, ani nawet tajemniczych sytuacjach. Jednym z przykładów tych ostatnich może być zaginięcie bliskiej osoby. Ale co jeśli za takim dramatem stoi pewien nieznany nam jeszcze sekret? Co jeśli to nie jest zwykły przypadek. I co jeśli w to wszystko zamieszane są nadprzyrodzone moce? Scenariusz takiej właśnie historii, łączącej elementy kryminały i fantasy znajdziecie w książce Urząd do spraw dziwnych.

Główną bohaterką debiutu literackiego Mateusza Cieślika jest Sara Kos. Nastolatka nie miała łatwego życia. Razem z młodszych bratem musi radzić sobie z pijącym, często agresywnym i po prostu strasznym ojcem. Do tego dochodzi jeszcze tragedia związana z nagłym i niewyjaśnionym zniknięciem matki. Sprawy nie ułatwia fakt, że mieszka w malutkiej miejscowości Czerno. Nie jest w stanie wyrwać się z życia naznaczonego różnymi dramatami. Nie wie jednak, że już wkrótce wszystko odmieni się o 180 stopni.

Ta wielka zmiana związana jest z pojawieniem się niejakiego Arona Wysockiego. Wprowadzający się nieopodal mężczyzna skrywa niezwykłą tajemnicę. Ta z kolei bezpośrednio wiąże się z jego jeszcze bardziej niesamowitymi gośćmi. Bieg wydarzeniom opisanym w książce nadaje ciekawość Sary. Zazwyczaj znużona i znudzona swoim życiem dziewczyna jest bowiem zaintrygowana nowym mieszkańcem Czerna. I tak oto dowiaduje się o istnieniu niezwykłych istot zwanych animami, a my wraz z nią trafiamy do Krakowa i poznajemy tamtejszy Urząd do spraw dziwnych.

Trochę kryminału i trochę fantasy

Najnowsza propozycja wydawnictwa BeYa to świetna rozrywka dla każdego czytelnika. Choć tytuł ten przede wszystkim skierowany jest do młodzieży, to nawet starsi książkoholicy będą nim jak najbardziej usatysfakcjonowani. W zasadzie już od samego początku byłem przekonany, że będę miał do czynienia z naprawdę ciekawą i oryginalną pozycją. Książka zaczyna się bowiem od wejścia w bardzo realistyczny obraz rozbitej rodziny. Autor świetnie zarysowuje sylwetkę Sary, a przede wszystkim jej odczucia względem ojca oraz stan emocjonalny w jakim się znajduje.

Gdy już czujemy się w miarę komfortowo z tą sytuacją, nagle pan Cieślik zrzuca na nas niespodziankę w postaci tajemniczych animów. Nagle okazuje się nie tylko, że istnieją dziwne istoty będące jakby połączeniem człowieka i zwierzęcia, ale także czymś więcej, ale są na Ziemi o wiele dłużej niż ludzie! To w gruncie rzeczy rasa nadrzędna! A na dodatek dysponująca możliwością korzystania z niezwykłych umiejętności za sprawą tzw. dyskryptów. I jakby tego jeszcze było mało, to mają własny urząd i to właśnie o nim mowa w tytule.

Urząd do spraw dziwnych zajmuje się niezwykłymi przypadkami, działając w ukryciu przed światem ludzi. Jak się przekonujemy w miarę rozwoju fabuły, jego pracownicy mogą wiedzieć coś o zniknięciu matki Sary. Gdy zatem nastolatka zostaje niejako siłą wrzucona w rzeczywistość animów, postanawia skorzystać z okazji i dowiedzieć się czegoś na temat zaginięcia swojej rodzicielki. W ten oto sposób przed naszymi oczami rozgrywa się niezwykle wciągający kryminał z elementami fantasy.

Mamy tutaj sporo odcieni mroku, ale jednocześnie książkę czyta się naprawdę łatwo, szybko i przyjemnie. Autorowi udaje się nie przekombinować z poszczególnymi wątkami i fragmentami układanki. Przykuwa naszą uwagę, zachęca nas do poznania wielu charakterystycznych animów oraz ich świata zarazem nie zdradzając zbyt wiele. Potrafi sprawić, że na sam koniec lektury mamy ochotę na o wiele więcej.

Podsumowanie

Naprawdę świetny, dynamiczny, nagły, a przede wszystkim zaskakujący jest też finał książki. Urząd do spraw dziwnych idealnie balansuje na krawędzi normalności i fantastyki. Z czasem istnienie i funkcjonowanie animów wydaje nam się być zupełnie zwyczajne. Szybko zżywamy się z Sarą, chcąc po części być na jej miejscu, a po części kibicować jej by w końcu dowiedziała się prawdy na temat swojej matki. Do tego mamy wiele szczegółów dotyczących wspomnianych fantastycznych istot, które to szczegóły w ogóle nie są przytłaczające. Pozostaje wam już tylko sięgnąć po lekturę i przekonać się na własnej skórze jak świetna czeka was zabawa.

Nie będę ukrywać, że to okładka zachęciła mnie do przeczytania tej książki. Kiedy ujrzałam ją pierwszy raz, pomyślałam „jest intrygująca i ma w sobie to coś”. A na żywo zrobiła na mnie jeszcze większe wrażenie. I wtedy zaczęłam się zastanawiać, czy środek będzie równie intrygujący, co jego przedstawicielka.

Otóż zacznijmy od początku, gdzie poznajemy bohaterów, a autor nakreśla całą sytuację. Żyjąca w klatce – w tym przypadku nie złotej – Sara Kos z każdym dniem coraz bardziej nienawidziła ojca. Nie ma słów, aby opisać, jaka silna była jej nienawiść w stosunku do tego człowieka, który w sumie powinien być jej najbliższy. Zwłaszcza wtedy, kiedy rok wcześniej z niewiadomych przyczyn jej rodzicielka wychodzi z domu i już nie wraca.

Dla nastolatki to ogromny cios, a co dopiero ma powiedzieć sześcioletnie dziecko? Sara była starszą siostrą, ale z dniem zaginięcia matki musiała również objąć jej rolę. Dziewczyna nie była w stanie sobie sama poradzić, a na jej barkach była jeszcze opieka nad bratem. Jednakże dziewczyna wierzyła, że kiedyś w końcu wyrwie się z tej klatki, w której zamknął ją Pan Kos.

Czerno, miejscowość, w którym nic się nie działo, do pewnego dnia. Oczywiście Sarze nie umknęło to, że w domu zmarłego sąsiada zaczynają dziać się dziwne rzeczy. I przybywa do niego coraz więcej ludzi, którzy wyglądali, jakby wyrwali się z innej epoki. Jako ciekawska nastolatka nie mogła przegapić okazji, aby zrobić swoje małe śledztwo. Do czego zaprowadziło ją wciskanie nosa w nieswoje sprawy? Do świata, o którym zwykły człowiek nie ma pojęcia. Do świata, w którym rządzi nie tylko magia. Możliwe, że ta podróż była najlepszym, co doświadczyła w swoim życiu. A być może będzie żałowała, że tamtej nocy postanowiła zakraść się do domu sąsiada.

Choć na początku nie byłam przekonana, że książka jest ciekawa, to już po kilku rozdziałach zmieniłam zdanie. Wciągnęłam się w tę historię tak bardzo, że nie myślałam o niczym innym, jak o tym, że chcę jak najszybciej znaleźć się na końcu.

Co będę więcej pisać. Mnie Mateusz po prostu zachwycił. Przede wszystkim tym, że stworzył tak ciekawą fabułę. Moim zdaniem wszystko zostało dopracowane do perfekcji. Nie nużyły mnie zbędne opisy, bo ich tu nie ma. Każdy bohater został świetnie wykreowany, a także opisany w taki sposób, że moja wyobraźnia działała na pełnych obrotach. Myślę, że z łatwością wyobraziłam sobie te postacie, jak widzi je autor. Niestety zakończenie ciut mnie zaskoczyło i zasmuciło. Z tego powodu mam chęć przeczytać, co dalej z Panną Kos. Mam nadzieję, że autor świadomie pozostawił nas – czytelników – w takim momencie, bo szykuje kolejną część.

Oczywiście nie pozostaje mi nic innego, jak pogratulować udanego debiutu. A was zachęcam, abyście po niego sięgnęli.

Od samego początku historia mnie zahipnotyzowała. Poznajemy kobietę, która wciąż nie wie co się stało z jej matką. Opisuje jej ostatni czas, jaki zapamiętała. Obłąkany wzrok matki, dziwne zachowanie oraz szepty w głowie, których świadoma była tylko ona. Początkowo trudno jest określić kto tutaj zawinił, gdyż podkreślony zostaje alkoholizm i agresja jej męża. Taka niemoc, kiedy chudnie się z dnia na dzień nie mogąc znieść codzienności. Te opisowe urywki bardzo mnie tutaj poruszały. Następnie przechodzimy do jej nagłego zaniknięcia, gdzie u ojca zmieniła się tylko ilość wypitego alkoholu. Pozostawiła ich, małe dzieci oraz męża i do tej pory nikt nie wie co się z nią stało. Wciąż pamięta jak rok temu sypała się na jej oczach, a teraz boi się, że to nie był przypadek. W całej nienawiści opisuje nam też swojego brata, którego zachowanie zaczyna przypominać tej, której z nimi nie ma. Czyżby głosy w głowie nie pojawiły się przypadkiem? Im bardziej o tym myśli i drąży temat, tym świat miewa dla niej małe podpowiedzi. Na jej drodze pojawia się mężczyzna, który choć luzacko przedstawiony zaczyna opowiadać o sobie i tym co robi w tak energiczny sposób, że dziewczyna zaczyna składać wszystko w jedną całość. I tutaj wchodzimy na karty fantazyjnych gier, gdzie należy uważać, bo potrafią pochłonąć. Czyżby na tyle, że można by stracić rozum?

Świetna książka, która łączy fikcję z życiem prawdziwym. Dla mnie była lekką przestrogą, gdzie pokazała jak wyimagowany świat animów może zniszczyć nasze pojmowanie świata prawdziwego. To też wielka tęsknota, czasami nie do opisania. Wyrzuty sumienia, że nic się nie zrobiło jako dziecko, tylko obserwowało upadek człowieka, który to dla nas powinien być oparciem, a nie odwrotnie. Miłość tak wielka, że można dla niej poświęcić wszystko, byleby tylko dostać dręczące nas odpowiedzi. Po jej skończeniu jeszcze bardzo długo dźwięczy w głowie, a głosy podpowiadają, że musimy przeczytać tom następny. Niesamowite spotkanie, naprawdę. Nie da się o niej zapomnieć:-)

"Każda rzecz ma swoją tajemnicę, a człowiek ma za zadanie ją odkryć."

Gabriel García Márquez

W świecie, w którym logika coraz częściej przegrywa z chaosem, a codzienność przynosi więcej pytań niż odpowiedzi, Pan Tomasz Cieślik proponuje nam niezwykłą opowieść. Jego książka „Urząd do spraw dziwnych” to nie tylko satyra na rzeczywistość, ale również refleksyjna analiza ludzkiej potrzeby rozumienia i klasyfikowania tego, co nieznane. Autor tworzy rzeczywistość z pogranicza absurdu i groteski, w której zwykłe zjawiska przybierają niepokojące – a przy tym bardzo ludzkie – formy. Czym jednak jest tytułowa „dziwność” – i dlaczego potrzebujemy urzędu, by się nią zajmować?

Tytułowy Urząd do spraw dziwnych to instytucja zajmująca się przypadkami niepasującymi do żadnej innej kategorii. Pracownicy tej jednostki rozpatrują sprawy ludzi, którzy doświadczyli czegoś niewytłumaczalnego – czasem dziwnego, czasem niepokojącego, czasem wręcz śmiesznego. I chociaż wszystko, co „dziwne”, powinno być w tej książce traktowane jako wyjątkowe, Autor pokazuje paradoks: nawet najbardziej niezwykłe zdarzenia można wciągnąć do systemu, opisać w formularzu i zamknąć w szafie z aktami. Pan Cieślik w sposób subtelny, ale bardzo wyrazisty, obnaża mechanizmy biurokracji, która zamiast rozwiązywać problemy, często je upraszcza i zamyka w sztucznie stworzonych szufladkach. W „Urzędzie” chodzi bowiem nie tyle o zrozumienie dziwności, ile o to, by móc ją jakoś zaklasyfikować. To celna metafora naszych czasów – społeczeństwa, które panicznie boi się chaosu i niejednoznaczności.

Książka Pisarza nie jest jednak tylko krytyką instytucji – jest też opowieścią o człowieku. Dziwność, z którą przychodzą petenci do Urzędu, to często metafora ich samotności, poczucia wyobcowania, zagubienia. Bohaterowie książki nie przychodzą, bo coś się po prostu stało – przychodzą, bo chcą zrozumieć, dlaczego czują się inaczej, nieswojo, niezrozumiale. Dziwność staje się tu czymś więcej niż zjawiskiem – staje się lustrem ludzkiej psychiki. Na szczególną uwagę zasługują bohaterowie książki – zarówno ci, którzy do Urzędu przychodzą z dziwnymi sprawami, jak i ci, którzy mają te sprawy analizować, archiwizować, próbować rozwiązać. Pracownicy Urzędu nie są jednowymiarowymi urzędasami. To ludzie z krwi i kości – zmęczeni, często sfrustrowani, ale też pełni dziwnej wrażliwości na to, co umyka oczom zwykłych obywateli.

Niektórzy z nich z pozoru traktują swoją pracę jak każdą inną – sprawdzają dokumenty, wypełniają raporty, trzymają się procedur. Ale w miarę rozwoju akcji widać, że w ich wnętrzu rodzą się pytania, których nie da się zapisać w arkuszu kalkulacyjnym: „Dlaczego te rzeczy się dzieją?”, „Czy to możliwe, że rzeczywistość pęka w szwach?”, „Co, jeśli dziwność to po prostu nasze niedopasowanie do świata?” Wśród bohaterów są tacy, którzy zaczynają kwestionować sens swojego urzędniczego istnienia. Inni wręcz przeciwnie – z uporem próbują kontrolować to, czego nie da się kontrolować. Ich losy ukazują konflikt pomiędzy potrzebą porządku a akceptacją niepewności. Pan Cieślik pokazuje, że za każdą „sprawą dziwną” stoi człowiek – z jego emocjami, historią i pragnieniem zrozumienia. Dzięki wyrazistym często ironicznym, ale też wzruszającym portretom postaci, książka nabiera głębi. Bohaterowie nie są tylko funkcją opowieści – są jej sercem.

Autor posługuje się językiem lekkim, pełnym ironii, czasem groteskowym, a jednocześnie głęboko refleksyjnym. Jego styl przypomina nieco Mrożka czy Kafkę – Pisarz umiejętnie balansuje między absurdem a filozoficzną refleksją. W opowieściach pracowników Urzędu nie chodzi tylko o zabawę konwencją – chodzi o pokazanie, że rzeczywistość, którą traktujemy jako „normalną”, wcale taka być nie musi. W świecie „Urzędu do spraw dziwnych” nic nie jest jednoznaczne, a każda opowieść ma drugie dno. Czytelnik nie dostaje gotowych odpowiedzi – przeciwnie, książka zachęca do zadawania pytań, do wątpliwości. A to jedna z największych zalet literatury: nie podsuwać rozwiązań, lecz prowokować do myślenia.

„Urząd do spraw dziwnych” to książka, która porusza wiele ważnych tematów:

ludzka potrzeba sensu i zrozumienia – bohaterowie próbują ogarnąć coś, co jest z natury niepojęte. Biurowa absurdalność – satyra na urzędniczy świat, gdzie nawet najdziwniejsze sprawy muszą mieć swój formularz i numer teczki. Poczucie zagubienia – dziwność świata odzwierciedla wewnętrzne stany ludzi: ich lęki, samotność, wrażliwość. Granica między normalnością a innością – co właściwie znaczy, że coś jest „dziwne”? A może to tylko kwestia perspektywy?

W pozycji tej chodzi tak naprawdę o jedno: potrzebę sensu. Człowiek, konfrontując się z dziwnością, z nieznanym, z tym, czego nie rozumie – nie chce tylko wyjaśnień. Chce uspokojenia. Chce poczuć, że świat nadal trzyma się jakiegoś logicznego planu. Nawet jeśli tym planem miałby być formularz Z-43/1a „Zgłoszenie zjawiska trudnego do wytłumaczenia”. Cieślik pokazuje, że potrzeba porządku to jeden z najbardziej ludzkich impulsów – i że w tej potrzebie kryje się zarówno nasza siła, jak i słabość.

Książka „Urząd do spraw dziwnych” to dzieło niebanalne – zabawne, przenikliwe, ale też bardzo aktualne. Pan Tomasz Cieślik z niezwykłą lekkością łączy elementy absurdu, satyry i refleksji egzystencjalnej, tworząc opowieść o świecie, w którym wszystko może być dziwne – ale nie wszystko musi być straszne. To opowieść o ludziach, którzy próbują zrozumieć to, co trudne do zrozumienia, i o systemie, który robi wszystko, by te próby wcisnąć w ramy. Dzięki wyrazistym bohaterom książka staje się nie tylko satyrą, ale też humanistyczną opowieścią o nas samych – naszych lękach, potrzebach i codziennych zmaganiach z tym, co niepojęte.

[Adres usunięty]

Wiedźmy, wróżki, wampiry, wilkołaki… Powieści z gatunku fantasy są ich pełne. Ale czy miałeś/aś okazję kiedyś czytać książkę, w której występują animowie – stworzenia o ludzkim ciele i zwierzęcych głowach? A może znasz je pod inną nazwą?

Przyznam, że ja pierwszy raz spotkałam się z takimi postaciami w debiutanckiej powieści Mateusza Cieślika „Urząd do Spraw Dziwnych”.

Książka wprowadza nas w świat magicznych istot, niedostępny dla oczu zwykłych śmiertelników. Co ciekawe, ich życie toczy się tuż obok naszego – w zwykłym Krakowie, o którym każdy słyszał.

Fabuła skupia się na tytułowym Urzędzie do Spraw Dziwnych oraz zaginięciu kobiety, które uruchamia lawinę wydarzeń i wywraca życie jej córki (a przy okazji głównej bohaterki powieści, Sary Kos) do góry nogami.

Podoba mi się, jak autor wplata w magiczny świat wątek kryminalny, tworząc ciekawą zagadkę do rozwiązania. Intryga jest naprawdę świetnie poprowadzona i muszę przyznać, że takiego zakończenia się nie spodziewałam. Myślę, że wiele osób będzie nim zaskoczonych – co z pewnością zachęci każdego do sięgnięcia po kolejne tomy serii.

Jednak muszę przyznać, że czuję lekki niedosyt, jeśli chodzi o świat animów – chciałabym ich lepiej poznać. Wszystkie wątki z nimi związane wydają się naprawdę ciekawe, ale zabrakło mi większego zagłębienia się w szczegóły. Liczę, że kolejne tomy zaspokoją moją ciekawość i pozwolą mi lepiej zrozumieć te fascynujące stworzenia.

Bohaterowie są świetnie wykreowani. Sara Kos to postać, którą od razu polubiłam. Jest odważna, uparta, pomimo przeciwności dąży do celu i – co najważniejsze – nie jest pozbawiona wad. Popełnia błędy, a jej życie jest pełne trudnych doświadczeń. Już od samego początku poznajemy obraz dysfunkcyjnej rodziny, w której wychowuje się dziewczyna, z ojcem agresorem na czele. Cieślik doskonale obrazuje problem rodziny i porusza bardzo ważny temat społeczny, co szczególnie przypadło mi do gustu.

Autor zgrabnie przeplata życie ludzi i animów, które wzajemnie się dopełniają, a także łączy wątki fantastyczne z kryminalnymi, tworząc książkę, od której naprawdę ciężko się oderwać. Ja już biorę się za czytanie kolejnych tomów przygód Sary, a Ciebie zachęcam do zapoznania się z tą serią. Serdecznie polecam!