Trzecia płeć

Jeśli nazwisko Dołęga-Mostowicz nie jest Wam znane, spieszę donieść, że jest to autor "Znachora", a tego tytułu już nikomu przedstawiać nie trzeba! Warto jednak wiedzieć, że Dołęga-Mostowicz ma w swoim dorobku również inne, nie mniej interesujące powieści, z którymi warto się zapoznać. Jedną z nich jest "Trzecia płeć". A skąd ten dziwny tytuł?

Na samym początku trzeba zaznaczyć, że twórczość Dołęgi-Mostowicza przypada na dwudziestolecie międzywojenne. Jest to o tyle ważna informacja, że bezpośrednio rzutuje na to, w jaki sposób autor budował świat przedstawiony swoich utworów i jaką poruszał w nich problematykę. Lata 20. i 30. XX wieku to czas dynamiczny, barwny, złożony. I właśnie tak został sportretowany w "Trzeciej płci". Fabuła skupia się na losach Anny Leszczowej - wszechstronnie wykształconej kobiecie, matce i żonie, która wyjeżdża do innego miasta w poszukiwaniu lepszych warunków życia. Z Poznania przenosi się do gwarnej i tłocznej Warszawy, gdzie podejmuje pracę w agencji turystycznej. Decyzja głównej bohaterki spotyka się z różnymi reakcjami otoczenia. Jedni będą popierać jej postępowanie, podczas gdy drudzy zarzucą jej egoizm czy obojętność wobec własnej rodziny. Jest to jeden z głównych problemów podejmowanych na kartach tej powieści. Temat kontrowersyjny, niełatwy i... aktualny? Na to pytanie każdy czytelnik musi odpowiedzieć sobie sam.

Przez usta jakże wyrazistych i charakternych postaci przemawiają głosy dyskusji obecne w dwudziestoleciu międzywojennym. Dzięki temu "Trzecia płeć" dla współczesnego czytelnika może okazać się niezwykle interesująca, ponieważ przybliża nam obraz ówczesnego społeczeństwa, jego dylematy i postulaty. Dostrzegalna pozostaje nić łącząca tak, wydawać by się mogło, odległe sobie czasy. A jednak wyraźnie widzimy, jak wiele łączy nas z ludźmi minionego stulecia... "Trzecia płeć" to powieść wciągająca, odpowiednio skonstruowana, będąca świadectwem niezwykłej spostrzegawczości autora oraz jego wrażliwości na mnogość opinii ogółu. Lecz nawet odsuwając na bok kwestie związane z obyczajowością czy historią, po "Trzecią płeć" warto sięgnąć chociażby ze względu na to, jak szybko i dobrze się ją czyta. Lektura sprawiła mi naprawdę wielką przyjemność, dlatego tym chętniej sięgnę po inne utwory tego pisarza.

Na koniec warto wspomnieć jeszcze o pięknym wznowieniu wydanym przez Wydawnictwo MG. Książka wspaniale prezentuje się na półce i zachęca do czytania. Polecam ją szczególnie na prezent - w tej roli sprawdzi się świetnie!

Anna to młoda, bardzo dobrze wykształcona kobieta, która za chlebem musiała przenieść się z Poznania do Warszawy, pozostawiając w mieście męża i malutką córeczkę. Jako kierowniczka w agencji turystycznej uderza w nią nie tylko ogrom zadań, ale również -mniej lub bardziej- widoczna niechęć męskiej części pracowników, którzy nie mogą przyzwyczaić się do objęcia przez kobietę tak wysokiego (jak na tamte czasy) stanowiska. Powoli Anna zostaje wchłonięta przez stolicę, a powrót do rodziny staje się coraz odleglejszy. Szczególnie, że w Warszawie kogoś poznała... mężczyznę, który jest zupełnie inny od jej męża.

Czy Anna wywalczy sobie swoje miejsce w świecie? A może przewrotny Los sprawi, że będzie musiała jeszcze raz przemyśleć to, w co dotychczas wierzyła?

Zaintrygował mnie opis tej książki. Wiecie, niewyobrażalnym dla mnie jest sytuacja, w której pracujące kobiety to rzadkość. Ba, wręcz część społeczeństwa patrzy na to z niezadowoleniem twierdząc, że powinny siedzieć w domu i zajmować się wyłącznie rodziną. Wszyscy wiemy, jak wygląda to współcześnie i mam nadzieję, że nigdy nie powrócimy do porządków z lat przedwojennych.

Kobieta, jeżeli już podejmuje się pracy zarobkowej, robi to, by zarobić na swoje przyjemności. Niemożliwością jest, że tylko i wyłącznie ona przynosi do domu jakiekolwiek pieniądze. W końcu to mężczyzna, decydując się na założenie rodziny, bierze na siebie obowiązek utrzymania jej. Ciekawe? Ano, w pewnym sensie tak. Anna od pierwszych dni w stolicy spotykała się z podobnymi twierdzeniami, negującymi całe jej wykształcenie, jak również dotychczasowe doświadczenie zawodowe. Zresztą, w tej książce słyszymy nie tylko jej głos; poznajemy kilka innych kobiet, a tym samym kilka różnych opinii.

"Trzecia płeć" to książka zajmująca się skomplikowanym tematem i choć ma nieco ponad trzysta stron, to nie połkniecie jej "na raz". Historia, która początkowo zdaje się być nieskomplikowana, z biegiem czasu nabiera powagi. Czytając ją, trzeba być w pełni skupionym, aby wyłapać właściwy sens, zrozumieć stanowisko każdej ze stron. Nie spodziewałam się, że będzie aż tak wymagająca. Ale czy mnie to odrzuciło? Niekoniecznie. Oczywiście, że podejście społeczeństwa do kwestii pracy zawodowej kobiet wzbudzało we mnie silne emocje, ale to tylko dodawało całej lekturze swoistego smaku.

Myślę, że to tego rodzaju książka, którą warto znać. Jeżeli nie mieliście jeszcze możliwości, aby się z nią zapoznać, to teraz jest idealny moment.

Cieszy mnie fakt, że coraz więcej pojawia się wśród nowych wydań starszych książek, mających swoją premierę w przeszłości. "Trzecia płeć" doskonale udowadnia, że te historie warte są poświęconego im czasu i wydają się równie aktualne dziś co w dniu swojej premiery.

Tadeusz Dołęga-Mostowicz znany z powieści "Znachor" zabieram nas do przeszłości, w której pojawiają się wartości współczesnego świata. Pierwsze strony zachęcają nas do lektury, ponieważ mamy poczucie, że czeka nas wartościowa oraz treściwa przygoda. Autor pisze niezwykle plastycznie, potrafi oddać głębokie emocje targające bohaterami, nie boi się sięgać po motywy psychologiczne, które pozwalają nam rozłożyć na czynniki pierwsze pojawiające się na pierwszym planie postacie. Historia autora jest głęboka, dojrzała i ze świadomością poruszająca trudne tematy, jednocześnie badająca struktury życia i zachodzących w nim zmian, aby wszystko było w pełni wiarygodne. Sama fabuła natomiast ujmuje intensywnością wrażeń, gdy czytamy o losach bohaterki, trzymamy za nią kciuki i bez problemu potrafimy się z nią utożsamić.

Przenosimy się do przedwojennej Warszawy, był obserwować losy kobiety, która przeniosła się z Poznania do stolicy, by tam przejąć obowiązki kierowniczki w Agencji turystycznej. W domu pozostawiła bezrobotnego męża i mały córeczkę. Anna nie spodziewała się konfrontacji z poglądami wielkiego świata i powoli przesiąknęła blichtrem oraz inteligencją otaczającego ją społeczeństwa. Tylko czy nowa sytuacja na pewno okaże się dla Anny odpowiednia?

Oto opowieść o kobietach, które musiały walczyć o własne miejsce w świecie. Zarysowana wyraźna granica między emancypacją a rolą matki oraz żony, pokazuje rozłam między tym co chcemy a tym co wypada. Nie tylko Anna otrzymuje tutaj głos, ponieważ pojawia się całkiem sporo innych postaci godnych uwagi, które wyróżniają się charyzmatycznymi sylwetkami i indywidualnymi poglądami wobec danej sytuacji. W tle przewija się motyw przedwojennej Warszawy, wybranych miejsc i społeczeństwa, co gwarantuje nam wyjątkowy klimat i dopełnia dzieła. Tekst wystylizowany na aktualne wydarzenia nie jest nużący a za to angażuje i pobudza naszą wyobraźnię, jednocześnie zachęcając do interakcji z fabułą, wyciągania własnych wniosków na bazie losów bohaterów a także konfrontacji z różnymi oczekiwaniami wobec świata, które mają swoje miejsce także w aktualnych czasach. Nie do końca zgadzałam się ze wszystkimi poglądami autora, ale tym chętniej wchodziłam w interakcję z fabułą, by samemu wysnuć własne wnioski i wyobrazić sobie jak postąpiłabym na miejscu Anny.

"Trzecia płeć" to wymagająca lektura, która wplata w treść wątki psychologiczne, filozoficzne oraz moralne. Jednocześnie wydaje się napisana z pewną lekkością, która nie nudzi ani nie nuży. Liczne rozważania na temat roli kobiet w świecie pozwalają czytelnikowi wyciągnąć własne wnioski a ciekawa historia głównej bohaterki pozwala na własnej skórze poczuć uroki Warszawy. Czytamy o znanych nam schematach i rodzinnych problemach, poszukiwaniu własnego miejsca w świecie a także o zmianach, których nigdy się nie spodziewamy a które wydają się być nieuniknione.