Trojka to tryptyk, a zarazem powieść czytana od lewej do prawej. Morska podejmuje wyzwanie napisania kobiecej i kvirowej historii Europy Wschodniej, w której wszystkie bohaterki to wspaniałe banitki.
Łotewska biolożka w podmoskiewskim rządowym ośrodku zmienia plan badań, bo spotkała na swej drodze czarnego kota. Nawiązując ludzko-zwierzęcą więź, stara się wyjaśnić tajemnicę zniknięcia polskiego naukowca.
Grupa petersburskich tancerek na przemian pogrąża się w żałobie, odcina się, lub próbuje rozwiązać sprawę okrutnego morderstwa ich koleżanki i nauczycielki kvir tango.
Wielbiona przez studentów i czytelników osiemdziesięcioletnia słoweńska profesorka literatury układa sobie życie prywatne, licząc na to, że romans w późnym wieku będzie dla niej nagrodą za wieloletnią pracę. Cena za szczęście jest wysoka, lecz miłość okazuje się silniejsza od śmierci.
W centrum wszystkich trzech historii znajduje się Rosja w chwili, gdy pogrzebane zostały nadzieje na demokratyczny zwrot.
Izabela Morska
Izabela Morska, jedna z najbardziej wyrazistych postaci życia literackiego w niezależnej Polsce.
W latach dziewięćdziesiątych jedna z pierwszych nauczycielek twórczego pisania autorka przewodnika do prowadzenia takich zajęć Twórcze pisanie dla młodych panien (1999) oraz przewodnika po polskiej niezgodzie ze sobą i światem Kultura obrażonych (2003). Jako poetka, autorka dwóch tomów poezji, Madame Intuita (2002) i 1983. Maszynopisy (2023). Jej wiersze ukazują się w międzynarodowych antologiach.
Jako naukowczyni, autorka Obszarów odmienności (2006) o polskich dylematach modernistycznych i monografii Glorious Outlaws (Wspaniali wygnańcy) (2016), gdzie rozważa dług jako narzędzie narracyjne we współczesnej powieści postkolonialnej.
Jako prozaiczka, autorka kultowej powieści trójmiejskiej Absolutna amnezja (1995), powieści gotyckiej Alma (2003) i dziennika z podróży do ciemnej krainy systemu medycznego Znikanie (2019), a także właśnie wydanej Trojki (2024)
Pracuje na stanowisku profesora UG w Instytucie Anglistyki Amerykanistyki jako kulturoznawczyni zajmuje się narracjami marginalizacji i głosami wywłaszczonych z perspektywy postkolonialnej i kwirowej.
Jej międzynarodowe afiliacje obejmują ISEES i Beatrice Bain Research Center przy University of California-Berkeley (USA), Hawthornden (Szkocja) i Uniwersytet im. Szołochowa (Rosja). Wystąpiła na ponad 50 konferencjach naukowych i festiwalach literackich.
Jest stypendystką Yaddo (2011), Rezydencji Wyszehradzkich (2021) i OSA Archivum (2022) w Budapeszcie. W 2018 roku otrzymała Nagrodę im. Juliana Tuwima za całokształt twórczości w 2020 roku Pomorską Nagrodę Literacką.
Mieszka w Gdańsku od 2013 roku, zaś od 2009 roku wykłada konteksty historyczne i kulturowe literatury amerykańskiej w Instytucie Anglistyki i Amerykanistyki na Uniwersytecie Gdańskim.
Pisarka, eseistka, komparatystka. Felietonistka portalu Gdańsk Miasto Literatury. Aktywistka wyobraźni.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Jak skonstruowana jest powieść "Trojka" Izabeli Morskiej?
Książka ma formę tryptyku składającego się z trzech przeplatających się historii osadzonych w realiach Europy Wschodniej. Czytelnik śledzi losy łotewskiej biolożki, petersburskich tancerek oraz słoweńskiej profesorki literatury, których ścieżki prowadzą do refleksji nad upadkiem demokracji w Rosji. Taka struktura pozwala na wielowymiarowe spojrzenie na losy kobiet i osób kwirowych w systemach opresyjnych. Jest to proza wymagająca intelektualnie, łącząca wątki obyczajowe z głęboką analizą polityczną.
Jaką perspektywę historyczną i społeczną przyjmuje autorka w tej publikacji?
Izabela Morska przedstawia kobiecą i kwirową historię Europy Wschodniej przez pryzmat losów bohaterek uznanych za banitki. Narracja skupia się na głosach marginalizowanych, analizując mechanizmy władzy i opresji w momentach dziejowego przełomu. Autorka umiejętnie łączy wątki osobiste, takie jak miłość w późnym wieku czy żałoba, z surową oceną rosyjskiego imperializmu. To pozycja obowiązkowa dla osób zainteresowanych literaturą zaangażowaną, postkolonialną oraz studiami nad odmiennością.
Czy ta książka będzie odpowiednia dla wielbicieli literatury faktu?
Mimo że publikacja jest fikcją literacką, czerpie ona garściami z autentycznych kontekstów kulturowych i historycznych współczesnej Rosji. Autorka, będąca uznaną naukowczynią, nasyca fabułę rzetelnym researchem dotyczącym realiów akademickich, naukowych i artystycznych. Czytelnicy ceniący literaturę piękną z mocnym podtekstem społecznym odnajdą tu realizm typowy dla najlepszych reportaży. Książka łączy w sobie intelektualną głębię z emocjonalnymi historiami, które mogłyby wydarzyć się naprawdę.
Dla jakiego typu czytelnika ta powieść może okazać się zbyt trudnym wyborem?
Powieść nie jest odpowiednia dla osób szukających lekkiej, liniowej lektury rozrywkowej lub klasycznego, prostego kryminału. Ze względu na gęsty, erudycyjny styl oraz nieliniową strukturę tryptyku, lektura wymaga od odbiorcy dużej uważności i znajomości kontekstów historycznych. Tematyka żałoby, brutalnego morderstwa i opresyjnego systemu politycznego nadaje całości ciężki, egzystencjalny ton. Osoby unikające w literaturze wątków kwirowych oraz silnie zarysowanej perspektywy feministycznej mogą nie odnaleźć się w tej narracji.
Jakie motywy przewodnie dominują w poszczególnych częściach książki?
W centrum uwagi znajdują się motywy wygnania, poszukiwania prawdy oraz miłości konfrontowanej z nieuchronnością śmierci i polityką. Autorka splata ze sobą tak różnorodne elementy jak tajemnicze zniknięcie naukowca, świat kwirowego tanga oraz romans 80-letniej profesorki. Każda z tych historii rzuca inne światło na kondycję współczesnego człowieka w obliczu autorytaryzmu. Całość tworzy spójny obraz świata, w którym prywatne szczęście jest zawsze obarczone wysoką ceną społeczną.
