Jaroslav Hašek (1883-1923) - przeszedł do historii literatury jako autor Przygód dobrego wojaka Szwejka w czasie wojny światowej. Ale był przecież także satyrykiem, występował w kabaretach, w czasie I wojny światowej został wcielony do wojska, później służył w Armii Czerwonej, założył Partię Umiarkowanego Postępu w Granicach Prawa, współpracował z pismem o tematyce zoologicznej, wymyślając nieistniejące zwierzęta. Lubił wino (raczej piwo był w końcu Czechem), kobiety i śpiew. Opublikował kilkanaście tomów satyr i opowiadań. Część z nich publikujemy w niniejszym tomie.
Właśnie w Tasiemcu księżnej Pani Szwejk pojawia się po raz pierwszy. I jak to Szwejk zacznie rezolutnie: będzie działał w lotnictwie i gdzie poleci? A jakże: do wszystkich diabłów. A spotka się tam z innym aniołem - księżną Mechlińską, która wdrapie się do nieba po swoim tasiemcu. No i jak zwykle u Jaroslava Haška wszystkie te opowiastki skrzą się humorem i plebejską rubasznością od pierwszego do ostatniego zdania.
Na rozkaz porucznika dobry wojak Szwejk zapuścił motor, śmigło zaczęło się obracać, a Szwejk, siedząc obok ciekawego majora rumuńskiego, z wielkim zainteresowaniem regulował linkę steru poziomego robił to z takim zapałem, że strącił majorowi czapkę z głowy. Porucznik Herzig wściekł się. — Szwejku, ośle jeden! Lećże do wszystkich diabłów. — Zum, Befehl, Herr Leutnant — rzekł Szwejk, chwycił za ster wysokościowy i drążek silnika Morrisona z ogłuszającymi wybuchami wspaniałego motoru aeroplan poderwał się z ziemi. Dwadzieścia, potem sto, trzysta, czterysta pięćdziesiąt metrów wysokości w kierunku na południowy zachód, ku białym Alpom, szybkość 150 km na godzinę. Nieszczęsny major rumuński ocknął się nad jakimś lodowcem, nad którym przelatywali — na takiej wysokości, że dokładnie mógł obserwować pod sobą cuda przyrody: śnieżne płaszczyzny i groźne, straszliwie zionące na niego przepaście. — Co to się dzieje? — przemówił, jąkając się ze strachu. — Melduję posłusznie, że lecimy według rozkazu — z szacunkiem odpowiedział dobry wojak Szwejk — pan porucznik rozkazał: „Lećże do wszystkich diabłów”, więc melduję posłusznie, lecimy.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Co zawiera zbiór opowiadań "Tasiemiec księżnej Pani"?
Książka "Tasiemiec księżnej Pani" to zbiór kilkunastu satyr i opowiadań autorstwa czeskiego klasyka Jaroslava Haška. Czytelnik znajdzie tu teksty pełne plebejskiej rubaszności i humoru, które autor tworzył poza swoim najsłynniejszym dziełem. Tom ten skupia się na absurdach życia codziennego oraz sytuacjach wojskowych, ukazując szeroki wachlarz zainteresowań satyryka. Lektura stanowi doskonałe wprowadzenie do twórczości pisarza dla osób ceniących specyficzny, czeski humor sytuacyjny.
Czy w tej książce pojawia się postać dobrego wojaka Szwejka?
Tak, w tym zbiorze postać dobrego wojaka Szwejka pojawia się po raz pierwszy w historii literatury. Czytelnicy mogą śledzić jego wczesne przygody, w tym nietypowy epizod związany z lotnictwem i wykonywaniem rozkazów w sposób niezwykle dosłowny. Autor ukazuje tu genezę postawy życiowej bohatera, który później stał się ikoną literatury światowej i symbolem oporu wobec biurokracji. To kluczowa pozycja dla każdego fana późniejszych przygód Szwejka w czasie wojny światowej.
Jaki styl literacki dominuje w utworach Jaroslava Haška w tym wydaniu?
Twórczość zawarta w tym tomie charakteryzuje się ciętą satyrą, czarnym humorem oraz dosadnym, ludowym językiem. Jaroslav Hašek mistrzowsko operuje ironią, wyśmiewając biurokrację, sztywną wojskową dyscyplinę i zastane konwenanse społeczne. Opowiadania skrzą się dowcipem od pierwszego zdania, zachowując przy tym lekkość formy charakterystyczną dla tekstów kabaretowych. Styl ten wymaga od odbiorcy dystansu do świata i gotowości na obcowanie z rubaszną, często prowokacyjną formą wyrazu.
Dla kogo książka "Tasiemiec księżnej Pani" może być nieodpowiednim wyborem?
Książka "Tasiemiec księżnej Pani" nie jest polecana osobom poszukującym poważnej literatury faktu lub podniosłych opowieści wojennych. Specyficzna, plebejska rubaszność oraz absurdalny humor mogą nie trafić w gusta czytelników preferujących subtelną metaforę lub elegancję językową. Ze względu na swój satyryczny charakter, utwory te często wyśmiewają autorytety, co może drażnić odbiorców o konserwatywnym podejściu do hierarchii społecznej. Nie jest to również pozycja odpowiednia dla dzieci ze względu na specyficzny, dorosły kontekst satyryczny i język.
O czym opowiada tytułowy utwór z tego zbioru satyr?
Tytułowe opowiadanie oraz inne teksty w zbiorze koncentrują się na komicznych sytuacjach z życia barwnych bohaterów. Przykładem jest historia Szwejka w lotnictwie, gdzie jego nadgorliwość doprowadza do serii nieprzewidzianych i absurdalnych zdarzeń wysoko nad ziemią. Hašek łączy w tych krótkich formach wnikliwe obserwacje społeczne z czystym absurdem, tworząc galerię postaci zapadających w pamięć. Każdy utwór stanowi zamkniętą, dynamiczną całość, idealną do krótkiej i niezwykle angażującej lektury.
