Szkice o modernizmie

Książki, które warto przeczytać po Szkice o modernizmie

1. 1. Efekt motyla T.3 Od teorii chaosu deterministy..

   Celem trzeciej edycji zbiorowego projektu badawczego Efekt motyla było analityczne testowanie możliwości, jakie otwiera metaforyka czerpana z teorii matematycznej skonfrontowana z potocznym, typowym dla humanistycznego dyskursu, traktowaniem powszechnie używanych pojęć: chaos i ład, determinizm, indeterminizm, entropia. [...]Sens wymiany myśli polega raczej na przekazywaniu imperatywu nieustannego poszukiwania młodszym generacjom badaczy, niż na uzyskaniu konsensusu hic et nuncprof. dr hab Do...

2. 2. Dzieje komedii polskiej od XVI wieku do końca PRL-u. Tom 2, Dobrochna Ratajczakowa

   Druga część monumentalnego, trzytomowego dzieła Dobrochny Ratajczakowej – Dzieje komedii polskiej. Niezwykła próba przywrócenia zepchniętemu na margines gatunkowi właściwego miejsca w dziejach naszej rodzimej literatury. Imponująca wiedza i erudycja autorki, wsparte rozległością lektur, pozwoliły jej na kreślenie wielkiego tła kulturowego, na którym pozycja komedii – zmieniająca się w różnych epokach – jest przez nią przedstawiana. Pozwala to przede wszystkim na zobaczeni...

3. 3. Przekład, czyli na styku dwóch podmiotowości, Katarzyna Majdzik Papić

   Książka pt. Przekład, czyli na styku dwóch podmiotowości porusza fundamentalny problem nauki o przekładzie, jakim jest relacja autor-tłumacz. Posiłkując się interdyscyplinarnym warsztatem badawczym oraz szerokim zapleczem filozoficznym, przedstawia Autorka koncepcję przekładu (procesu) jako dialogu międzykulturowego oraz przekładu (tekstu) jako dzieła powstałego w wyniku spotkania dwóch podmiotowości, a więc dwóch osobowości, kultur, języków i strategii tekstowych. Tak rozumiany "styk po...

4. 4. Reymont. Perspektywy, Dorota Samborska-Kukuć

   Władysław Reymont, noblista w dziedzinie literatury za powieść „Chłopi”, autor utworów powszechnie znanych, w tomie jubileuszowym jest także bohaterem historii swojego życia, listów, twórcą nieznanego reportażu, trylogii, scenarzystą filmowym. Eseje zawarte w książce pokazują różnorodność dorobku pisarza, a ponadto rysują wiele perspektyw zachęcających do dalszych lektur i badań.Pisarstwo Reymonta dopomina się ujęcia całościowego, osadzonego w kontekstach, pozwalającego zrozumieć,...

5. 5. Strategie romantyczne. Projekty, legendy, komentarze. Studia Komparatystyczne, Magdalena Siwiec

   Książka jest poświęcona strategiom stosowanym zarówno przez twórców romantyzmu europejskiego, jak i przez ich badaczy. Poszczególne części skoncentrowane są wokół projektów, ideałów, wyobrażeń zazwyczaj niemożliwych do realizacji, stanowiących jednak zasadniczy punkt odniesienia. Część pierwsza dotyczy projektów. Właśnie jako projekt jawi się sam romantyzm w wypowiedziach estetycznych u progu epoki (Wordstwortha, Hugo, Mickiewicza). Asymptotyczny charakter mają także wyobrażenia i literackie ...

6. 6. Transkreacje. Wybór pism Haroldo de Camposa. Translatio, Gabriel Borowski

   Składające się na antologię Transkreacje eseje brazylijskiego literaturoznawcy i tłumacza Haraldo de Camposa ukazują rozwój jego myśli przekładowej od początku lat 60. ubiegłego stulecia. Skomponowany i przełożony przez Gabriela Borowskiego tom to pierwsza poza Brazylią kompletna prezentacja koncepcji translatologicznych teoretyka i poligloty, tym cenniejsza, że opatrzona pionierskim opracowaniem krytycznym, stanowiącym wynik wieloletnich badań autora nad twórczością Camposa. Każdy z preze...

7. 7. Po drugiej stronie studni. Górny Śląsk w przekładach, Nina Nowara-Matusik

   Niniejsza antologia przekładów literatury niemieckiej przedstawia nieco inne – fantazyjne – oblicze Górnego Śląska. W owej czarownej krainie feerią jesiennych barw rozbłyskuje magiczny las – tuż obok zakopconego Beuthen. Trochę dalej zaś czają się groźne otchłanie płonącej Fanny-Grube i ezoteryczny Eichendorff. W podziemiach Wesołej odprawiane są starożytne misteria, a pośród retort dawnej huty uwija się Faust… Kto chce sprawdzić, dokąd zaprowadzi nas czarna studnia? ...

8. 8. Ameryka Łacińska. Współczesne perspektywy badawcze, Anna Kaganiec Kamieńska

   Praca zbiorowa przedstawia kompleksowy obraz zainteresowań naukowych polskich badaczy i badaczek zajmujących się szeroko pojmowanymi studiami latynoamerykańskimi. Tom ma charakter przekrojowy oraz interdyscyplinarny – autorzy i autorki, reprezentujący różnorodne dziedziny nauki, analizują istotne aspekty historii, polityki, przemian społecznych, jak również kultury Ameryki Łacińskiej. Poruszane są zagadnienia dotyczące latynoamerykańskiej myśli politycznej i dysfunkcyjności państwa, rel...

9. 9. Co wyprawia z nami literatura

   Zdecydowana większość czytelników rozpoczyna swoją znajomość z twórczością Olgi Tokarczuk od lektury jej powieści. Bieguni, Prowadź swój pług przez kości umarłych oraz Prawiek i inne czasy to według internetowych rankingów najpopularniejsze utwory tej autorki. Warto jednak skierować swoją uwagę ku mniej oczywistym rejonom dorobku Tokarczuk reprezentowanym przez jej książki eseistyczne. Lalka i perła (2001), Moment niedźwiedzia (2012) i Czuły narrator (2020) układają się bowiem w interesującą ...

10. 10. Klasyk mimo woli. W 150. rocznicę urodzin Tadeusza Żeleńskiego (Boya), Sylwia Panek

    Seria Krytyka XX i XXI wieku Klasyk mimo woli pod redakcją Sylwii Panek i Agaty Zawiszewskiej-Semeniuk to pokłosie wspólnotowego akademickiego namysłu nad spuścizną Tadeusza Żeleńskiego (Boya), podjętego z okazji 150. rocznicy jego urodzin. W tomie zaprezentowano teksty Badaczek i Badaczy z różnych ośrodków naukowych, reprezentujących różne metodologie czytania, pisania i dyskutowania o literaturze, obdarzonych różnymi temperamentami naukowymi i używających różnych stylistyk, którzy przyjr...

11. 11. Obraz i przemoc. Wybór pism o sztuce, Nancy Jean-Luc

    "Obraz i przemoc. Wybór pism o sztuce" to przełomowa publikacja, która po raz pierwszy w Polsce prezentuje wybrane eseje jednego z najwybitniejszych francuskich filozofów współczesności, Jeana-Luca Nancy'ego. Ta książka otwiera przed czytelnikiem fascynujące perspektywy na głębokie relacje między sztuką, obrazem a ludzką wyobraźnią. W naszym postkrytycznym świecie, gdzie obrazy odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu rzeczywistości, dzieło Nancy'ego staje się nieocenionym przewodnikiem po mea...

12. 12. Opowieści niesamowite z języka włoskiego. Tom 7

    Po pierwsze: literatura włoska stoi na opowiadaniu, tak wielu jest świetnych autorów krótkich form prozatorskich.Po drugie: Włosi rozumieją niesamowitość bardzo szeroko, co nas – rzecz jasna – cieszy. Przegląd włoskich niesamowitości od XIX wieku po wiek XXI cechuje więc obfitość autorów (wymieńmy dwudziestowiecznych: Massimo Bontempelli, Luigi Pirandello, Dino Buzzati, Alberto Moravia, Anna Maria Ortese, Giuseppe Tomasi di Lampedusa, Juan Rodolfo Wilcock, Tommaso Landolfi, Ant...

13. 13. Artes. Nowocześni plastycy lwowscy, Piotr Łukaszewicz

    Campo Santo jest świadectwem ewolucji twórczości W.G. Sebalda: począwszy od prac literaturoznawczych, przez brawurową, wyzwoloną z gorsetu naukowości eseistykę, aż po niedającą się sklasyfikować gatunkowo prozę. Na tom składają się cztery utwory napisane do książki o Korsyce, która nigdy nie została ukończona, a także kilkanaście szkiców poświęconych postaciom takim jak Jean Améry, Bruce Chatwin, Peter Handke, Franz Kafka, Alexander Kluge czy Vladimir Nabokov. To nieciągła opowieść o narodzin...

14. 14. Jedynie jako krytyk, Eric Griffiths

    Wykłady Erica Griffithsa to popis błyskotliwości, a zarazem lekcja drobiazgowej, wręcz pedantycznej lektury. Krytyk z uwagą przygląda się pozornie mało istotnym szczegółom, by nagle wyczarować z nich całe literackie światy; nie unika żadnych tematów: opowiada o wielkich ideach i o miłości, o śmierci i cierpieniu, o związkach śmiechu z lękiem. Jedynie jako krytyk to książka pełna sugestywnych reinterpretacji kanonicznych dzieł literatury. Trzeba niebywałego charakteru i erudycji, b...

15. 15. Książka i biblioteka w wybranych pracach Umberta Eco, Anna Lubińska

    Książka przez stulecia bywała narzędziem władzy, przedmiotem pożądania i wyznacznikiem wartości człowieka. Biblioteki, antykwariaty, wydawnictwa, średniowieczne skryptoria to motywy często przewijające się w twórczości literackiej i publicystycznej Umberta Eco. Były dowodem miłości autora do czytania, które nazywał duchową konsumpcją. W wielu publikacjach, na przykład w Imieniu róży czy Wahadle Foucaulta, składał hołd ludziom książki walczącym przez stulecia o przetrwanie i rozwój wiedzy. ...

16. 16. Utopia jest sprzedawana oddzielnie, Agnieszka Urbańczyk

    Polityczność tekstów fantastycznonaukowych, związana z ich polemicznym wobec zastanej rzeczywistości charakterem i umożliwianym przez motywy fantastyczne obnażaniem nierówności społecznych jako mających podstawy arbitralne, poddawana jest rekuperacji przez cały czas. Co jednak zadziwiające, choć działalność fanów też może przybierać charakter polityczny i subwersywny, bardzo często to właśnie ona okazuje się czynnikiem sprzyjającym rekuperacji. Przedmiotem moich badań będą odbiór tekstu utopi...

17. 17. Autoportret z okruchów, Tomasz Burek

    „Autoportret z okruchów” można bez wątpienia nazwać dziełem monumentalnym, w którym ujawniają się różne twarze jednego z najwybitniejszych polskich krytyków literackich, historyków literatury, a jednocześnie wyjątkowego eseisty, którego teksty ukształtowały wiele pokoleń pisarzy oraz akademików. Tomasz Burek (1938-2017), bo o nim mowa, debiutował jako krytyk w wieku dziewiętnastu lat i nieprzerwanie do śmierci, przez niemal sześćdziesiąt lat, był aktywnym uczestnikiem życia litera...

18. 18. Schulzowskie miejsca i znaki, Jerzy Jarzębski

    O Schulzu pisze się zwykle na dwa sposoby: albo przez kumulację różnych, kolejno nakładających się na siebie pomysłów i języków interpretacji, z maksymalnym jednak szacunkiem i lojalnością wobec poprzedników, albo w zgiełku kłótni z nimi, kłótni wykluczającej uznanie ich racji i przeoczającej fakt, że samemu się z nich korzysta. Dzieje sporów wokół Schulza dopuszczają do głosu obydwa style interpretowania. Ale – co osobliwe – choć sam należę raczej do pierwszej szkoły badaczy i w ...

19. 19. Literatura polska po 1989: raport z badań, Jan Sowa

    Niniejszy raport z badań powstał w ramach projektu Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre`a Bourdieu finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki. Nadrzędnym celem projektu był naukowy opis dwudziestu pięciu lat rozwoju pola literackiego w Polsce (1989–2014) i zachowań jego głównych aktorów (pisarzy i pisarek, wydawców, agentów literackich i tak dalej) za pomocą teoretycznych narzędzi zaproponowanych przez francuskiego socjologa Pierre`a Bourdieu. Intencją zespołu b...

20. 20. Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre'a Bourdieu. Podręcznik

    Podręcznik Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pierre'a Bourdieu to książka pionierska i przełomowa. Pionierska, ponieważ jej autorzy jako pierwsi w polskim piśmiennictwie przeprowadzili analizę polskiego życia literackiego ostatnich dwudziestu pięciu lat przy użyciu metodologii Pierre, a Bourdieu. Przełomowa, ponieważ po tej publikacji badania nad polską literaturą nie będą mogły być takie same. Jestem przekonany, że praca Literatura polska po 1989 roku w świetle teorii Pi...