Szaleństwo Cthulhu. Kroniki Arkham

TO LOVECRAFT WITH LOVE

Lovecraft to jeden z tych autorów, których nikomu nie trzeba przedstawić. Na polskim rynku jest nie tylko doskonale znanych z licznych, ciągle wznawianych dzieł, ale też i utworów rozwijających jego twórczość czy nią inspirowanych. Po opasłych tomach jego opowiadań i powieści, biografiach, komiksach, grach i antologii serwującej nam prace mistrza dokończone przez innych autorów, nadeszła pora na zbiór z pracami mniej lub bardziej znanych pisarzy, składających hołd ojcu mitologii Cthulhu. I chociaż jak to w takich przypadkach bywa, poziom tekstów nie jest równy, zabawa jest udana i warta polecenia wszystkim fanom Lovecrafta i jego świata.

Szesnastu autorów. Szesnaście tekstów. Szesnaście spojrzeń na przedwieczną grozę.

Wraz z bohaterami zawitacie tu na Dziki Zachód i na Antarktydę. Poznacie zaginiony statek i odkrycia naukowe. A wszędzie, gdziekolwiek zajrzycie, czy będą to skute lodem tereny, czy też może Francja, czeka na Was groza. Groza przedwieczna, nieopanowana, szalona… Groza, od jakiej się już nie uwolnicie.

Lovecraft to twórca jedyny w swoim rodzaju. Pomijając jego życie osobiste, poglądy i tym podobne kwestie, oczywiście. Potrafił bowiem przekonująco oddać to, co na pierwszy rzut oka wydaje się śmieszne, wszystko dzięki nie tyle opisom, które zresztą robią swoje, a swoistym przekonaniu o prawdziwości tego wszystkiego. W swoją prozę i wymyślony świat był niemal równie zaangażowany, co Tolkien w jego w Śródziemie, a z pasji i wiary rodziła się rzecz, która przekonywała i porażała nawet w czasach niedostatków warsztatowych autora. A co ważniejsze fascynowała i fascynuje do dziś.

Nic więc dziwnego, że powstała antologia taka, jak ta – „Szaleństwo Cthulhu”. Składająca hołd co prawda bardziej tekstowi „W górach szaleństwa”, niż ogółowi twórczości pisarza, ale bynajmniej nie ograniczona tylko do niego. W efekcie mamy tu teksty, które czasem bardziej przypominają np. carpenterowską wersję „Coś”, niż cokolwiek innego, czy mocno bazują na faktach historycznych, ale najczęściej pozostają bliskie Lovecraftowi. Może niektórych zabiegów ON by nie zastosował, na pewno nie stworzyłby parodii, a i z taką mamy tu do czynienia, jednak wszystko to stanowi autorskie reinterpretacje prozy mistrza horroru i w większości są to reinterpretacje naprawdę udane.

Większość tomiku zapełniają teksty mniej znanych twórców, chociaż znalazło się tu miejsce dla takich legend, jak Arthur C. Clarke – tak, ten od „Odysei kosmicznej” czy Robert Silverberg. Ale i ci mniej znani wcale nie zawodzą. Dzięki temu dostajemy zbiór pomysłowy, dobrze napisany i nastrojowy. Kto lubi Lovecrafta i Cthulgu, ten sięgnąć powinien. To dobra antologia, może nie tak udana, jak prace autora, któremu składa hołd, ale wciąż to warta poznania lektura.

W hołdzie Lovecraftowi.

H.P. Lovecraft to mistrz grozy - temu faktowi zaprzeczyć nie sposób. Jego dzieła to po dziś dzień źródło inspiracji, strachu i podziwu dla umysłu, który był w stanie stworzyć mitologię przemawiającą do mrocznej części naszej wyobraźni na przestrzeni całych dekad. Niniejsza lektura to swoisty hołd dla dzieł Lovecrafta (rzecz jasna także dla niego samego) oraz potwierdzenie tego, jak bardzo po dziś dzień oddziałuje ON na twórczość spod znaku grozy. Pytanie tylko, czy antologia próbująca wpisać się w mitologię Cthulhu jest w stanie sprostać swemu celowi... Wszak antologie mają niestety to do siebie, że często prezentują sobą dosyć nierówny poziom...

Zbiór otwiera oryginalny tekst Lovecrafta będący inspiracją dla wszystkich zawartych tutaj treści, a więc kultowe "W górach szaleństwa". Ekspedycja naukowa odkrywa ruiny starożytnego miasta, które ukryte jest w niedostępnych górach Antarktydy, a w nim ciała zadziwiających istot. Przerażająca prawda o genezie dawno wymarłej cywilizacji wymyka się wszelkim wyobrażeniom i wiedzie naukowców na skraj poczytalności. Dalsza część zbioru zawiera opowiadania tak znanych autorów jak Arthur C. Clarke („Odyseja kosmiczna”), Robert Silverberg (cykl „Kroniki Majipooru”) czy Caitlín R. Kiernan („Tonąca dziewczyna”), a jest ich łącznie szesnaście. Co takiego autorzy owych tekstów nam zaprezentują?

Głównym i wiodącym wątkiem wszystkich opowiadań jest wielka inspiracja twórczością Lovecrafta i liczne próby nawiązania do mitologii Cthulhu, które wydają się być co prawda dobre, jednak... nie dorównują one według mnie standardom wyznaczonym przez Lovecrafta. To niestety coś, z czym trzeba się było liczyć - każda próba dorównania znakomitemu oryginałowi skazana jest często na porażkę, bo po prostu nie jest w stanie owego oryginału nawet nie tyle przebić, co w jakiś sensowny sposób do niego nawiązać. Widać to niestety po tej książce, w której wyznaczono sobie właśnie taki - szalenie ambitny! - cel, którego jednak nie osiągnięto.

Nie oznacza to co prawda, że lektura jest zła i godna pominięcia - bynajmniej! Fani Lovecrafta będą tą książką bez cienia wątpliwości zachwyceni, albowiem każda próba rozwinięcie myśli Mistrza to coś pożądanego i fascynującego. W tym tkwi główna siła książki, która jednak - paradoksalnie! - jest także jej największym minusem... Lovecraft operował bowiem w dużej mierze niedopowiedzeniem i zakorzenioną w ludzkiej niewiedzy makabryczną grozą, a prawda jest taka, że każdy nawiązujący do tej konwencji tekst sporo z tej niewiedzy rozwiewa i tym samym umniejsza potęgę oddziaływania dzieł Lovecrafta. Nie oznacza to co prawda, że nie należy do tych dzieł nawiązywać, jednak w moim odczuciu na tym polega problem tej antologii - nawiązuje ona do czegoś genialnego i próba ta jest z góry skazana na porażkę.

Tak czy inaczej książkę polecam - i to bardzo! Nie dziwcie się, że to czynię, pisząc powyżej o nie do końca satysfakcjonujących przemyśleniach po lekturze. Wynikają one z moich osobistych, szalenie wygórowanych oczekiwań, których zwykle książkom nie stawiam. Obiektywnie jest to dobry zbiór, który z pewnością zaspokoi wiele czytelniczych gustów. Moje punktowanie minusów tej lektury wynika z tego, że chciałem chyba - jako zagorzały fan - zbyt wiele, a czasem nie można mieć wszystkiego... ;)

Książka zrecenzowana dzięki uprzejmości Księgarni [Adres usunięty]

#szalenstwocthulhu #kronikiarkham #lovecraft #hplovecraft #wgorachszalenstwa #taniaksiazka #bloggujezTK #cosnapolce #groza #horror #bookstagram #bookreview #czytamksiazki #antologia #antologiagrozy #opowiadania

[Adres usunięty]