To nie jest tylko opowieść o sporcie i wielkich ideach.
To wciągająca historia ludzkich nadziei i ambicji, lęków, słabości i dramatycznych wyborów oraz najtrudniejszych walk, które toczą się poza stadionami.
Książka Daniela Lisa daje niespotykanie szeroki i świeży wgląd w historie polskich olimpijczyków i paraolimpijczyków. Autor konfrontuje z sobą źródła, wyszukuje nieznane dokumenty i rzuca nowe światło na historie – wydawałoby się – już opowiedziane. Jako pierwszy opisuje polski wątek najkrwawszego wydarzenia w historii igrzysk – zamachu w Monachium. Zastanawia się z polskimi narciarkami, czy wesprzeć radziecki protest i dostać medal, czy powiedzieć prawdę i zająć czwarte miejsce. Tropi wojenne losy mistrza boksu, które ten w czasach stalinizmu wolałby przemilczeć: siedział w więzieniu, obozie, pracował na kolei, a może służył w Wehrmachcie? Ze sztangistą Ryszardem Tomaszewskim, multimedalistą paraolimpijskim, wraca do stanu wojennego i uścisku dłoni z księciem Karolem.
Opinie o książce
Na pierwszym planie walka Polaków o złoto, srebro lub brąz, a w tle – wielka historia i wielki teatr kolejnych olimpiad. Legionista Adam otrzepał się z pyłu wojennego i bierze przeszkody na paryskim hipodromie, oszczepniczka Marysia przemawia się z Hitlerem w loży honorowej, sędzia sportowy Jakub z Kalisza – Jakow z Izraela ginie w zamachu terrorystycznym w Monachium. Detektywistyczne rekonstrukcje, nowe, żywe wiadomości o wydarzeniach i charakterach. Czytam i zamieniam się w świadka. Gorąco polecam.
Małgorzata Szejnert
Daniel Lis od lat jest redaktorem moich książek, najlepszym z trenerów. Tym razem to ON startował w zawodach, pisząc książkę, a ja dopingowałam, ile wlezie. Dobiegł do mety ze znakomitym wynikiem. „Stulecie przeszkód” jest świetnie napisane, a dbałość autora o szczegół, wyciąganie na światło dzienne faktów zapomnianych, choć fascynujących, i prostowanie przekłamań zasługują na złoty medal. Proszę też przygotować chusteczki, bo jest tu masa wzruszeń. A poza tym trudno nie płakać, kiedy na olimpijskim podium staje polski sportowiec.
Magdalena Grzebałkowska
Jaki zakres historyczny obejmuje książka Daniela Lisa?
Publikacja koncentruje się na stuleciu obecności polskich sportowców na igrzyskach olimpijskich, począwszy od debiutu w Paryżu w 1924 roku. Autor analizuje losy zawodników na tle burzliwych wydarzeń XX wieku, w tym okresu międzywojennego, II wojny światowej oraz czasów PRL. Treść wykracza poza suche daty, skupiając się na ewolucji ruchu olimpijskiego w Polsce przez pryzmat zmieniających się ustrojów. To kompleksowe spojrzenie na trudną drogę Polaków do międzynarodowych sukcesów sportowych.
Czy "Stulecie przeszkód. Polacy na igrzyskach" to tylko kronika wyników sportowych?
Książka jest reportażem historycznym skupionym na dramatach ludzkich i wyborach moralnych, a nie zestawieniem statystyk. Daniel Lis przedstawia kulisy walk toczonych poza stadionami, analizując wpływ polityki, wojny i osobistych lęków na kariery sportowców. Czytelnik poznaje nieznane dokumenty i fakty, które rzucają nowe światło na biografie znanych mistrzów. Jest to lektura dla osób szukających głębokiego kontekstu społecznego i psychologicznego w historii sportu.
Jakie nieznane wcześniej wątki historyczne porusza ten reportaż?
Autor jako pierwszy szczegółowo opisuje polski wątek tragicznego zamachu terrorystycznego podczas igrzysk w Monachium w 1972 roku. W toku śledztwa dziennikarskiego Daniel Lis rekonstruuje wojenne losy mistrzów, których przeszłość w czasach stalinizmu była owiana tajemnicą. Książka wyjaśnia dylematy polskich narciarek dotyczące protestów politycznych oraz kulisy spotkań sportowców z zagranicznymi osobistościami. Dzięki detektywistycznej pracy autora odkrywamy fakty, które przez dekady pozostawały w archiwach.
Czy w publikacji znajdziemy informacje o polskich paraolimpijczykach?
Tak, autor poświęca istotne miejsce historiom polskich paraolimpijczyków, integrując ich losy z ogólną historią polskiego olimpizmu. Jednym z kluczowych bohaterów jest multimedalista Ryszard Tomaszewski, którego wspomnienia przenoszą czytelnika w realia stanu wojennego. Takie podejście pozwala na pełniejsze zrozumienie determinacji sportowców z niepełnosprawnościami w walce o uznanie i godność. Jest to jedna z niewielu pozycji na rynku, która tak rzetelnie łączy te dwa nurty rywalizacji.
Dla kogo ta książka może nie być odpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest klasycznym kompendium wiedzy ani encyklopedią zawierającą pełne tabele medalowe wszystkich polskich startów. Jeśli szukasz wyłącznie technicznych opisów dyscyplin lub suchych zestawień wyników punktowych, narracyjny styl reportażu może nie spełnić Twoich oczekiwań. Skupienie na emocjach, dylematach etycznych i kontekście politycznym sprawia, że jest to literatura faktu, a nie podręcznik statystyczny. Książka wymaga od czytelnika skupienia na złożonych losach bohaterów, a nie tylko na ich sportowych rekordach.
