Schodów się nie pali to przejmujące historie z Polski końca lat 90. XX wieku, książka nominowana do Nagrody Literackiej NIKE 2001. Wojciech Tochman z właściwą sobie wnikliwością i wrażliwością na ludzką krzywdę opowiada m.in. o Wandzie Rutkiewicz i jej matce Marii Błaszkiewicz, Marcie Kucharskiej, przyjaciółce poety Edwarda Stachury, Janinie Garyckiej, u której w kuchni przez pół wieku mieszkał i przyjmował gości Piotr Skrzynecki, o adoptowanym synu, który po trzydziestu latach spotyka swojego brata bliźniaka, o niedoszłym zakonniku, który pojechał do Asyżu i zginął w czasie trzęsienia ziemi.
Reporter odkrywa najintymniejsze tajemnice swoich bohaterów i z żadnej nie czyni sensacji. „Schodów się nie pali” to opowieść o silnych, choć pogmatwanych więziach z bliskimi, silniejszych czasem niż rozstanie i śmierć; o ludzkiej sile destrukcji i poszukiwaniu miłości. Są w tych historiach zdumiewające tajemnice, które autor stara się odkryć i z talentem je opisuje. Wojciech Tochman to przede wszystkich – wrażliwość, niepokój i pasja. Świetna proza.
RYSZARD KAPUŚCIŃSKI
Książkę Wojtka Tochmana czytałam z fascynacją i niedowierzaniem. Te mroczne sekrety duszy zastrzeżone były dla literatury pięknej. Okazuje się, że można o nich pisać i reportaże.
HANNA KRALL
Mówiąc krótko: Tochman nie pisze niepotrzebnych słów.
MAŁGORZATA SZEJNERT
Wojciech Tochman (ur. 1969) – jeden z najważniejszych polskich reporterów i autorów literatury faktu. Jego książki, wśród nich m.in. Schodów się nie pali , Jakbyś kamień jadła , Dzisiaj narysujemy śmierć i Wściekły pies , wywołują ożywione dyskusje i niemal natychmiast wchodzą do kanonu polskiego reportażu. Dwukrotny finalista Nagrody Nike oraz Środkowoeuropejskiej Nagrody Literackiej Angelus. Laureat Premio Kapuściński przyznawanej w Rzymie oraz „Pióra Nadziei” – wyróżnienia Amnesty International. Utwory Tochmana zdobyły uznanie za granicą i doczekały się przekładów na kilkanaście języków. Jego najnowsza książka Pianie kogutów, płacz psów ukazała się w lutym 2019 roku nakładem Wydawnictwa Literackiego.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Czy Schodów się nie pali to powieść fabularna czy literatura faktu?
Książka "Schodów się nie pali" jest zbiorem reportaży, a nie fikcją literacką. Wojciech Tochman przedstawia w niej autentyczne historie ludzi, koncentrując się na ich emocjach i trudnych doświadczeniach życiowych. Teksty te stanowią klasykę polskiej szkoły reportażu, charakteryzującą się oszczędnym stylem i głębokim humanizmem. To lektura dla czytelników poszukujących prawdy o człowieku w sytuacjach granicznych. Każdy rozdział stanowi odrębną, udokumentowaną opowieść o realnych bohaterach.
Jaką tematykę porusza Wojciech Tochman w tym zbiorze tekstów?
Autor skupia się na losach ludzi wykluczonych, cierpiących oraz zmagających się z traumą i stratą. Reportaże zawarte w tym tomie dotykają tematów takich jak śmierć, samotność oraz poszukiwanie sensu w obliczu tragedii. Tochman unika sensacji, wybierając drogę empatii i uważnej obserwacji codzienności swoich bohaterów. Każdy tekst zmusza do refleksji nad kondycją ludzką i społecznymi barierami. To poruszający zapis polskiej rzeczywistości okresu transformacji i ludzkich dramatów.
Czy to wydanie zawiera nowe, niepublikowane wcześniej teksty?
Prezentowana publikacja to wznowienie kultowych reportaży, które pierwotnie ukazały się w latach dziewięćdziesiątych. Czytelnik otrzymuje teksty, które ukształtowały polski reportaż literacki i do dziś pozostają aktualne pod względem społecznym. Brak tu nowych rozdziałów, jednak obecny układ i opracowanie pozwalają spojrzeć na te historie z nowej perspektywy. Jest to idealna pozycja dla osób chcących skompletować najważniejsze dzieła autora. Książka stanowi fundament twórczości jednego z najwybitniejszych polskich reporterów.
Jaki styl pisarski dominuje w tej konkretnej książce?
Wojciech Tochman posługuje się w tym tytule stylem minimalistycznym, surowym i pozbawionym zbędnych ozdobników. Krótkie zdania i konkretne opisy budują napięcie oraz oddają ciężar opisywanych wydarzeń bez narzucania gotowej interpretacji. Taka forma pozwala czytelnikowi na samodzielne zmierzenie się z emocjami płynącymi z opowiedzianych historii. To literatura wymagająca skupienia, w której każde słowo ma swoje precyzyjne miejsce. Autor rezygnuje z oceniania, pozostawiając przestrzeń dla faktów.
Dla kogo lektura książki Schodów się nie pali może być zbyt trudna?
Ze względu na poruszaną tematykę cierpienia i śmierci, książka nie jest odpowiednia dla osób szukających lekkiej rozrywki. Opisywane historie są emocjonalnie obciążające i mogą być trudne w odbiorze dla młodszych czytelników lub osób w gorszej kondycji psychicznej. Autor nie stosuje taryfy ulgowej, konfrontując odbiorcę z bolesną i często brutalną stroną rzeczywistości. Jeśli preferujesz literaturę o optymistycznym wydźwięku, ta pozycja może nie spełnić Twoich oczekiwań. Jest to lektura przeznaczona dla dojrzałego i świadomego odbiorcy.
