Rewalidacja – co to jest i kiedy dziecko może z niej skorzystać?

Edukacja to klucz do rozwoju, samoświadomości i badania nieznanych terenów – zarówno w realnym świecie, jak i w przenośni. Czasami jednak nie wystarczą podręczniki, plan lekcji i podstawa programowa. W przypadku uczniów z niepełnosprawnościami lub trudnościami rozwojowymi, edukacja wymaga specjalnego wsparcia – indywidualnego podejścia, cierpliwości i odpowiednio dobranych narzędzi dydaktycznych. Właśnie na tym polega rewalidacja. 

Rewalidacja – co to właściwie jest?

Rewalidacja to specjalistyczne wsparcie edukacyjne stworzone z myślą o dzieciach i młodzieży z niepełnosprawnościami oraz zaburzeniami rozwojowymi. Nie chodzi tu o wyrównywanie braków i “pogoń” za standardowym materiałem edukacyjnym, ale o wzmacnianie mocnych stron dziecka, rozwijanie jego potencjału i minimalizowanie trudności czy deficytów, z którymi boryka się w codziennym funkcjonowaniu. 

Z rewalidacji mogą korzystać uczniowie, którzy posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Dotyczy to m.in. dzieci z:

• niepełnosprawnością intelektualną, 

• niepełnosprawnością ruchową, 

• niepełnosprawnością słuchu lub wzroku,

• ADHD,

• spektrum autyzmu,

• zaburzeniami mowy,

• dysleksją, dysgrafią i dysortografią, (o ile zostały ujęte w orzeczeniu).

Rewalidacji nie należy mylić z korepetycjami czy zajęciami wyrównawczymi. Jest ona ściśle dostosowana do trudności, z jakimi zmaga się dziecko i wskazuje jak je minimalizować poprzez wzmacnianie atutów. Do zajęć rewalidacyjnych możemy zaliczyć: 

• Trening umiejętności społecznych (TUS) – poprzez zabawy, odgrywanie scenek, naukę rozpoznawania emocji i reagowania w różnych sytuacjach społecznych dziecko uczy się nawiązywać relacje/więzi, wyrażać swoje potrzeby, rozumieć emocje innych oraz radzić sobie w sytuacjach konfliktowych czy stresujących. 
  
  

• Ćwiczenia percepcyjno-motoryczne – tj. rozwijające pamięć, uwagę, koordynację ręka–oko, często wprowadzane przy dzieciach z ADHD czy zaburzeniami sensorycznymi.
  
  

• Działania rozwijające mowę i komunikację – dla dzieci z trudnościami językowymi i komunikacyjnymi różnego pochodzenia m.in. wynikające ze spektrum autyzmu.
  
  

Warto podkreślić, że zajęcia rewalidacyjne prowadzą wykwalifikowani nauczyciele, którzy mają nie tylko odpowiednie przygotowanie (wykształcenie i usposobienie), ale też doświadczenie w pracy z dziećmi o szczególnych potrzebach edukacyjnych. Zajęcia często są prowadzone w formie zabawy i mogą obejmować lekcje indywidualne, w parach czy w grupach, a wszystko uzależnione jest od potrzeb oraz możliwości ucznia.

Rewalidacja – niezbędne narzędzia rozwoju 

Wiedza, zaangażowanie i doświadczenie pedagoga to podstawa skutecznej pracy z dziećmi, ale nawet najlepszy specjalista potrzebuje odpowiedniego zaplecza dydaktycznego (w końcu kim jest rycerz bez zbroi i miecza?). Liczne pomoce i materiały edukacyjne potrafią ułatwić prowadzenie zajęć oraz urozmaicić ich formę, dzięki czemu dziecko będzie skupione i w pełni zaangażowane podczas lekcji. 

W księgarni TaniaKsiążka.pl znajdziesz szeroki wybór materiałów edukacyjnych i terapeutycznych, które wspierają nauczycieli w codziennej pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.  Oto kilka z nich: 

1. Karty pracy z ćwiczeniami korekcyjno-kompensacyjnymi. Klasy 1-3 – Idealnie narzędzie wspierające dzieci trudnościami w czytaniu, pisaniu czy koordynacji wzrokowo-ruchowej. Nadają się do zajęć indywidualnych i grupowych, a nadrzędnym celem ćwiczeń jest motywowanie i wzmacnianie wiary we własne możliwości. 

2. Praca z uczniem o specjalnych potrzebach eduk. T.2 Anna Guzy – Tym razem prezentujemy “pigułkę wiedzy” dla nauczycieli, którzy chcą jeszcze bardziej zrozumieć swoich podopiecznych i ich bariery rozwojowe. Poradnik zawiera nie tylko metodykę prowadzenia zajęć, ale podpowiada jak skutecznie współpracować z rodzicami i pozostałymi nauczycielami, by terapia dziecka prowadzona była holistycznie i w sposób uporządkowany. 

3. Pokonać dysgrafię, Adam Gdula – Publikacja zawiera ćwiczenia wzmacniające mięśnie dłoni i rozwijające koordynację wzrokowo-ruchową. Znajdziemy tu również ćwiczenia z obszaru ortografii, kaligrafii i redagowania prostych tekstów, a możliwość dostosowania poziomu trudności sprawia, że ćwiczenia sprawdzą się wśród dzieci wieku przedszkolnego i wczesnoszkolnego. 

4. Trening umiejętności emocjonalnych i społecznych dzieci. Karty terapeutyczne i karty pracy – Genialny kompan nauczyciela prowadzącego zajęcia TUS. Publikacja zawiera karty pracy do rozpoznawania emocji, ćwiczenia rozwijające empatię, komunikację werbalną i niewerbalną, a także zadania pomagające radzić sobie z trudnymi doświadczeniami i uczuciami.

5. 100 pomysłów dla nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Wspomaganie uczniów z autyzmem Claire Bullock – Spektrum autyzmu nie jest zaburzeniem, które jest podatne na schematyczne podejście i rozwiązania. Każde spektrum autyzmu ma własną charakterystykę, a na dodatek jest kształtowane przez osobowość i środowisko ucznia. Jak zatem w tym wypadku prowadzić skuteczne zajęcia rewalidacyjne? Ten podręcznik wskazuje kierunek działania, przedstawia strategie komunikacji oraz podpowiada jak wspierać aktywność i samodzielność dziecka. 

Odpowiednio prowadzona rewalidacja potrafi zdziałać cuda, ale nie zapominaj, że na to składa się zaangażowanie nauczyciela i jego pomoce naukowe. Zapoznaj się z naszym asortymentem i wybierz materiały, które sprawdzą się w przypadku Twoich podopiecznych, a my z radością i podziwem będziemy trzymać kciuki za wszelkie postępy i milowe kroki! 

Bibliografia: 

1. Rewalidacja – wszystko, co musisz wiedzieć, Instytut Rozwoju Edukacji 

2. Co to jest rewalidacja? – Pedagog Online

3. Program działań profilaktyczno-rewalidacyjnych dla dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, Maria Łukawska Mieczysław Dudek

4. Diagnoza i rewalidacja indywidualna dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

5. Rewalidacja - zajęcia, scenariusze, materiały i konspekty, Pedagogika Specjalna