Rama II

RAMA WRACA

Więc tak. Seria „Wehikuł czasu” znakomita jest, tyle w temacie. No ale dwa wydawane w jej ramach cykle to w ogóle taki top dla mnie – „Odyseja kosmiczna”, która właśnie dobiegła końca była pierwszym z nich, drugim bez dwóch zdań jest „Rama”, też od tego samego autora, Clarke’a zresztą. Pierwszy tom okazał się perełką, dwójka już jest nieco słabsza, bo Calrke porzucił pisanie serii samodzielnie, oddając ją głównie w ręce Gentry’ego Lee, ale nadal nie rezygnując z prowadzenia tematu. I nadal dodając tyle od siebie, by po prostu świetnie było.

Niemal wiek po pierwszym spotkaniu z Ramą, tym razem ludzie spodziewają się powrotu kosmitów. I tym razem, kiedy ci wracają, są gotowi. Kolejna ekipa rusza więc w kosmos by zbadać Ramę i odkryć jej sekrety i…

Czym „Rama II” różni się od swojej poprzedniczki? Trochę narracją, to jedno, ale przede wszystkim rozłożeniem akcentów i gatunkową przemianą. To nadal jest klasyczne SF, jak w jedynce, ale… No właśnie, zdecydowanie czym innym to wszystko stoi, niż „Spotkanie z Ramą”. I przy okazji sprawia wrażenie dzieła świadomego, że jest nie tyle kontynuacją jedynki, ile po prostu częścią (można rzec, że pierwszą, bo tak się o niej mówi często) dłuższej serii, więc ma czas i możliwości, by skupić się na czymś zgoła innym, niż elementy fantastyki naukowej.

A na czym takim się skupia? Na bohaterach, na pogłębieniu postaci, dodaniu im czegoś więcej. Skupia się na przesłaniu, na analizie, na ukazywaniu świata, w jakim żyją bohaterowie. Wreszcie nie żałuje nam też kryminalnego zacięcia. Przede wszystkim jednak to opowieść obyczajowa, ze sporą dawką romantyzmu, ale osadzona w realiach SF. I to naprawdę dobrze działa, fajnie gra i robi swoje. Zamiast taniej akcji i widowiskowości, zamiast banalnych dywagacji i popisywania się „możliwościami”, mamy stonowaną rzecz z ambicjami, która chce coś powiedzieć, chce przekazać, a przede wszystkim dotyka serca i umysłu.

I wiadomo, to już coś innego, ale nadal pozostaje tą samą „Ramą”, którą pokochaliśmy. Czymś nieco odmienionym, ale niezapominającym jednocześnie, że jest fantastyka naukową i jakie drzwi gatunek ten otwiera twórcom, którzy mają ambicje, by jednak zaserwować nam coś ponad szybkie tempo i wymyślne maszyny. I potrafią pisać. Ci dwaj odpowiedzialni za tą serię potrafili i dlatego ten liczący sobie ponad pięćset stron tom wchodzi naprawdę dobrze. Ot treściwa, satysfakcjonująca, świetnie podana rzecz.

I co tu więcej dodawać? Chyba tyko tyle, że wierzę, iż Rebis wyda resztę serii. Wszystkiego jest w sumie sześć części (kolejne dwie: „Ogród Ramy” i „Tajemnicę Ramy” współtworzył Clarke, dwie ostatnie, czyli „Świetlani posłańcy” i „Dom w przestworzach” to już były solowe projekty Lee) i choć na chwilę obecną konkretnych zapowiedzi nie ma, cóż, mam nadzieję, że niedługo się pojawią. A na razie cieszę się, że dwójka wyszła i dostarczyła mi wrażeń, na jakie czekałem.

Po pierwszym tomie opisującym wnętrze tajemniczego statku przemierzającego nasz Układ Słoneczny, spodziewałam się, że drugi tom będzie bardzo podobny. Jednak to było coś bardzo innego.

Obszerny drugi tom początkowo mnie zdziwił... Autorzy, bo tym razem jest ich dwóch, bardzo duży nacisk położyli na bohaterów, czyli osoby, które zostały wyznaczone do zbadania i porównania drugiego statku obcych, który wleciał do naszego Układu ok. 70 lat po swoim poprzedniku.

Dużo miejsca poświęcili też opisowi historii świata po wizycie Ramy. Otóż świat przeżył kryzys gospodarczy, co spowodowało zmniejszenie środków na badania oraz rozwój podróży kosmicznych. Podczas tych 70 lat po ciężkich dla świata momentach, ledwo zdołał on "dźwignąć się" na tyle, by pozostać na tym samym, lub może ledwie wyższym poziomie, co podczas pierwszego spotkania z Ramą.

Przygotowania do podróży wgłąb Ramy II wymagały sponsorów, więc na pokład dwóch statków, które tam leciały wyznaczono nie tylko samych naukowców oraz wojskowych, ale też włoską dziennikarkę i byłą modelkę oraz drugiego dziennikarza, którzy mieli za zadanie filmować poczynania reszty załogi.

Dziennikarka Francesca Sabatini, to piekielnie ambitna i wybitnie inteligentna kobieta, której dążenie do sławy i sukcesu determinuje całe jej życie. Brak moralnych barier ułatwia jej zdobycie tego czego pragnie, bez względu na to kogo pogrąży po drodze do swego celu. Ta postać od samego początku wzbudzała we mnie odrazę.

Większą część powieści widzimy jednak z perspektywy innej uczestniczki podróży. Inteligentna i skryta lekarka Nicole des Jardins, o francusko-afrykańskich korzeniach to całkowite przeciwieństwo dziennikarki. Jej przeszłość, późniejsze śledztwo, które przeprowadza na statku, a także podróż wgłąb Ramy II, są najciekawszymi momentami całej powieści. To jej oraz pewnemu genialnemu naukowcowi z bandą małych robocików cytujących Szekspira, kibicowałam.

Ta powieść ma jeszcze kilku ważnych bohaterów, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Jak już możecie się domyślić, to interakcje między nimi były najważniejszymi punktami tej historii. Samo porównanie dwóch statków obcych zostało trochę zepchnięte na margines, choć w pewnym momencie zaważyło o decyzjach zarówno załogi, jak i osób decyzyjnych na Ziemi.

"Rama II" jest więc książką wielowątkową, skupiającą się na etycznych, moralnych, a nawet religijnych dylematach. Może w czytelniku zaszczepić pewne wątpliwości, a na pewno zmusić do przemyślenia wielu spraw.

Pomimo obszerności, powieść nie zamyka wszystkich wątków. Liczę, że choć kilka zostanie zakończonych w kolejnym tomie, po który na pewno sięgnę już niebawem.

Podsumowując:

To nie było to, czego się spodziewałam, niemniej powieść wciągnęła mnie i podobała mi się. Zmusiła mnie do zastanowienia się nad wieloma decyzjami, które zostały podjęte w tej historii. Wnętrze samego statku zarówno mnie zachwycało, jak i w pewnych momentach, przerażało. Jak zawsze jestem pod wielkim wrażeniem umysłu, który stworzył ten statek, nawet jeśli to tylko fantastyka.

Nie będę zdradzać więcej - przeczytajcie sami.

Rama II stanowi bezpośrednią kontynuację Spotkania z Ramą, choć jednocześnie na tyle opisuje i dokładnie streszcza pierwsze spotkanie z pozaziemskich statkiem, że może stanowić samodzielną powieść z cyklu Rama. Akcja rozgrywa się 70 lat po pierwszej wizycie Ramian, a cały zespół, który ma zbadać statek, jest zdecydowanie lepiej wyposażony i przygotowany niż poprzednia ekipa, ale nie oznacza to, że popełni mniej błędów... Z lektury Ramy II dowiemy się wielu nowych faktów na temat statku, jego funkcjonowania i skrywających go tajemnic. Oczywiście nie poznamy wszystkich, a raptem pewną część.

Spotkanie z Ramą, podobnie jak wiele innych książek Arthura C. Clarke'a, przypadło mi do gustu, tak Ramę II trudno mi jednoznacznie ocenić. Przede wszystkim drugi tom został napisany we współpracy z Gentry Lee, co z pewnością wywarło jakiś wpływ na całą książkę. Na pierwszy rzut oka można od razu spostrzec, że Rama II jest prawie dwukrotnie dłuższa niż pierwszy tom. Jest to spowodowane tym, że autorzy dużo czasu poświęcili na przedstawieniu postaci i ich wzajemnych relacji. Co więcej, dokładnie opowiedzieli również życie i losy pierwszej wyprawy do statku Ramy, niejako streszczając Spotkanie z Ramą i dodając nowe, nieznane wtedy fakty. Zdecydowanie niektóre fragmenty można byłoby ze spokojem streścić w kilku zdaniach, bez szkody dla historii. Nie jest to to jakaś wielka wada, ponieważ autorzy rozwijają postacie i ich historie, ale zdążyłem już się przyzwyczaić do zwięzłego, ale bogatego w szczegóły języka Clarke'a i nie do końca znalazłem to w Ramie II.

Rama II to dobra kontynuacja Spotkania z Ramą, w której dowiadujemy się wielu nowych faktów na temat Ramian. Jednocześnie jednak jest to książka dwa razy dłuższa i momentami można odnieść wrażenie, że jest przegadana, a niektóre opisy można by spokojnie skrócić do kilku zdań.