Powrót

Mroczny klimat, wyraźny symbolizm, a przede wszystkim plastyczny, bogaty język. To elementy, na których Wojciech Gunia oparł swoją twórczość. Z drugiej strony jego opowiadania z antologii Powrót są ciężkie, miejscami wręcz przygnębiające, a czasem nawet wywołują szczery niepokój. Nie zabrakło zatem horroru, chociaż ten okazał się zaledwie przyprawą w weirdowej potrawie.

Muszę przyznać, że przeczytanie Powrotu zajęło mi prawie dwa tygodnie, mimo iż książka wcale nie należy do najdłuższych. Przez tę antologię nie da się przebrnąć w jeden dzień, podczas długiej podróży pociągiem albo niedzielnego popołudnia. Opowiadania czyta się bardzo wolno. Niemal słowo po słowie. Wbrew pozorom nie jest to jednak wada.

Mrok i świat

Wybierając prozę Guni, nie nastawiajcie się na skomplikowane uniwersum jak u Lovecrafta. W opowiadaniach przewija się archetyp bezimiennego mężczyzny, którego życie można uznać za dosyć przeciętne, a nawet monotonne. Co prawda protagonista tytułowego Powrotu w przeszłości doznał bolesnego doświadczenia, lecz mimo to przez dziesięciolecia trzymał się swojej statecznej, chociaż skromnej, a przy tym naznaczonej pewną dozą aspołeczności egzystencji archiwisty na emigracji. Światy przedstawione w opowiadaniach również z początku nie sprawiają wrażenia ciekawych. Miasta, a nawet całe kraje, nie zostały nazwane, przez co czytelnik może odnieść wrażenie irytującej przypadkowości.

Nie oznacza to jednak, że fabuła stoi w miejscu. Gunia umie w mistrzowski sposób zawiązać akcję. W opowiadaniu Wezwanie bohater otrzymuje dziwne pismo wzywające go do stawienia się w ratuszu. Od tego czasu w mieście zaczynają dziać się dziwne rzeczy. Po ulicach krążą pochody biczowników, z kranu płynie ciemna, śmierdząca ciecz, a ukochana rodzina ulega kultowi tajemniczego burmistrza. Finał podszytego tajemnicą tekstu jest iście zaskakujący, a jednocześnie może z łatwością zjeżyć włos na głowie. To opowiadanie najbardziej przypadło mi do gustu. Na drugim miejscu znalazł się Powrót. Co prawda akcja rozwija się dość wolno, ale gdy protagonista trafia wreszcie do opanowanego przez wieczną noc, a także dziwaczne stworzenia miasta, czytelnik czuje, że dostał dobry tekst. Z prostą, lecz przesiąknięta symbolizmem fabułą oraz przede wszystkim znakomitymi opisami.

Beksiński literatury

Opowiadania Guni przywodzą na myśl nie tyle literaturę, ile dzieła malarskie podobne do tych tworzonych przez nieodżałowanego Zdzisława Beksińskiego. Taki typ twórczości nie każdemu się spodoba, ale nie można mu odmówić niejednoznacznej symboliki zmuszającej odbiorcę do wytężonego wysiłku intelektualnego. Jednocześnie spora dawka turpizmu sprawia, iż najdelikatniejsi czytelnicy powinni go sobie dawkować umiejętnie, w stosunkowo małych ilościach.

Mankament

Na jakie mankamenty cierpi ta turpistyczna, literacka galeria Guni? W moim odczuciu opowiadań jest za dużo. Wiele z nich, jak chociażby Dom, Kombinat albo Ostrza to przykłady niewykorzystanego potencjału. Można wprawdzie zachwycić się językiem, jakim zostały napisane, tworzyć ich skomplikowane interpretacje, aczkolwiek to nie zmienia faktu, iż wielu czytelnikom wydadzą się po prostu niedokończone, a nawet wrzucone na siłę. Wielka szkoda. Może należało nad nimi jeszcze trochę popracować, aby lepsze wersje zostały wydane w jakiejś innej antologii weird fiction?

Podsumowanie

Jeżeli szukacie typowego horroru, przez który szybko przebrniecie, to nie będziecie się przy książce Powrót dobrze bawili. Jednak jeśli chcielibyście przeczytać kawał dobrej, weirdowej prozy, która dostarczy przede wszystkim doznań estetycznych oraz wprawi w zadumę, to antologia Guni z pewnością przypadnie wam do gustu. Mała uwaga z mojej strony. Czytajcie powoli. Najlepiej po jedno, góra dwa opowiadania dziennie.

Jestem osobą, która nie ma wymogów, jeżeli chodzi o jakąkolwiek literaturę. Lubię i czytam przeważnie to, co wpadnie mi w ręce prócz romansów i okładek z gołymi klatami przystojnych panów wiec już wszystko wiadomo. Bardzo lubię za to książki grozy, horroru, fiction, Sc-fi itp. Lubię książki, jakie ma w swojej ofercie Wydawnictwo IX między innymi „Zabawki” lub „Genius Loci”, „Ciemna strona księżyca”, „Bilet w tamtą stronę”

Tym razem w moje ręce trafiła książka Wojciecha Gunia „Powrót” Moje pierwsze spotkanie z tym autorem i od razu powiem a raczej przyznam się, że po mimo przeczytania książki i dwóch razy przesłuchania jej w formie audiobooka miłości od pierwszej strony nie było. Lecz nie piszę, że jest zła czy coś w życiu pięknym, ale to nie dla mnie ta pozycja. Lektura dla osób wymagających, znających się na tym gatunku i będący pasjonatem opowiadań weird fiction.

Książka a w zasadzie opowiadanie wymaga od czytelnika ciągłego skupienia się na treści.

13 opowiadań, które według mnie powodują uczucie lęku, mroczności przed światem na zewnątrz. Każde z opowiadań powoduje we mnie różne odczucia, jakich nie jestem w stanie opisać, ale to chyba, dlatego że nie znam się na filozofii, której w tej pozycji jest dużo. Oczywiście to moje zdanie, więc mogę się mylić. Każdy, który oczekuję czegoś od literatury tutaj na pewno odnajdzie coś dla siebie.

Ja z całego serca dziękuję Wydawnictwu za możliwość zrecenzowania i będę szczera, że te książkę będę pamiętała chyba najbardziej. Jeżeli ktoś szuka czegoś lekkiego w niedzielny poranek to niech poszuka w innym dziale, ale jeżeli jesteś wymagający i chcesz czegoś nowego to polecam, bo wydaje mi się, że autor genialny w swojej dziedzinie.

Czternaście opowiadań, gdzie filozoficzne monologi mieszają się z grozą a absurd z szarością codzienności. Horror u Guni to gatunek obszerny i barwny - na ile barwne są przejaskrawione kolory, gdy widzimy je przez brudne szkło. Światy kreowane przez niego wzbudzają niepokój. Czasami odpycha, innym razem przyciąga obietnicą przygody, a czytelnik daje się temu miotać, niczym bezwładna lalka. Jest w tym strach, marazm czy chęć buntu. Każde opowiadanie jest inne, choć wszystkie jednocześnie są do siebie podobne. Balansują na granicy rzeczywistości i przywodzą na myśl coś znajomego, ale w zupełnie innym wydaniu.

Słyszałam już opinie, że Wojciech Gunia jest królem polskiego weird fiction i choć nie do końca z tak ważnym tytułem się zgadzam, to jednocześnie jestem pod ogromnym wrażeniem. Czytając kolejne historie czułam, jakby Autor siłą wyrwał mnie z rzeczywistości i wrzucił w światy, które stworzył. Często uderzał w filozoficzne tony i choć mogło to zmęczyć, to wiem, że moje oczy jedynie lśniły.

Gunia posługuje się ciężkim stylem, którego czytanie przywodzi na myśl tonięcie w smole, ale przy założeniu, że tonięcie to dostarcza ogromu przyjemności. Może przynieść nasz koniec, ale koniec wprost z naszych marzeń. Ostatnie historie podobały mi się znacznie mniej niż te z początku i przyznam, że nad kilkoma opowiadaniami zasnęłam, ale nie powiedziałabym, że odpowiedzialna była za to nuda. W stylu Autora jest po prostu coś mocno odprężającego. Kreuje światy z wyjątkową dokładnością, więc po zatopieniu w lekturze, miałam wrażenie, że śnię.

Wojciech Gunia to człowiek, którego warto znać. Wytrąca czytelnika z równowagi, wyciąga go ze strefy komfortu i wrzuca w powoli budowane napięcie. Napięcie to oblepia i wchodzi tak głęboko pod skórę, że trudno jest się go pozbyć. Opowiadania zapadają w pamięć i dostarczają ogromu pozytywnych wrażeń. Ja jestem zachwycona i pragnę następnym razem sięgnąć po jakąś powieść Autora, by nie musieć przeskakiwać z miejsca na miejsca, gdy w każdym jest mi tak dobrze.